II SA/Bk 779/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-01-19
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych i ustanowiony im adwokat na podstawie ich sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, gdyż wnioskodawcy wykazali, że ich dochody są na poziomie niepozwalającym na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o pomoc, która musi wykazać brak środków na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
M. J. i Z. J. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawcy wykazali, że ich łączny dochód z emerytur KRUS wynosi 1.252 zł, nie posiadają majątku ani oszczędności, a ich miesięczne wydatki pochłaniają cały dochód, w tym koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J. i Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
M. J. i Z. J. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Dochodem skarżących są świadczenia emerytalne z KRUS w łącznej wysokości 1.252 zł. Wnioskodawcy zamieszkują na wsi i nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżący podnieśli, iż do ich wydatków należy zaliczyć opłacenie: egzekucji komorniczej – 250 zł, kredytu – 150 zł, energii elektrycznej – 65 zł, telefonu – 60 zł, leków – 100 zł, wyżywienia – 200 zł. Wydatki rodziny pochłaniają uzyskiwane dochody. Wnioskodawca i jego żoną są osobami schorowanymi (k.31-34).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna M. i Z. J. uzasadnia udzielenie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawcy są osobami starszymi i schorowanymi. Dochód rodziny skarżących zamyka się kwotą około 1.252 zł. Wnioskodawcy nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz koszty leczenia.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących, a także zestawienie ich stałych wydatków, w tym wysokich kosztów leczenia oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło