II SA/Bk 78/12

II SA/Bk 78/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 30 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu E. S. zaskarżył do tutejszego sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2011 r. umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe. W związku ze skargą E. S. został w dniu 27 stycznia 2012 r. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł (k. 2). W terminie na wykonanie tego obowiązku złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Został on prawomocnie oddalony, bowiem NSA w sprawie I OZ 377/12 oddalił zażalenie na orzeczenie tutejszego sądu z dnia 12 kwietnia 2012 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w całości (k. 89). W tych okolicznościach Przewodniczący Wydziału ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (k. 100). Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 28 czerwca 2012 r. (k. 104). Termin wykonania obowiązku mijał we czwartek 5 lipca 2012 r. Do tej daty wpis sądowy nie został uiszczony, a skarżący w dniu 4 lipca 2012 r. ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 105). Tutejszy sąd również i ten wniosek oddalił - postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. (k. 138). Tego samego dnia sąd odrzucił także skargę E. S. (k. 145). W dniu 9 października 2012 r. (k. 154 i następne) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi – uiszczając jednocześnie tę opłatę, a następnie terminowo uzupełniając braki formalne wniosku (k. 171). We wniosku wyjaśnił, że z uwagi na pobicie w dniu 30 września 2011 r. ma poważne zakłócenia pamięci i równowagi. Od wskazanej daty leczy się u psychologa. Z tego powodu zapomina dokonywać czynności procesowych, jak np. w postępowaniach przed sądem powszechnym, w których zapomniał złożyć wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i uiścić wpisu. Z tego powodu uchybienie w sprawie niniejszej, polegające na nieuiszczeniu w terminie wpisu, nastąpiło bez jego winy. Zwrócił uwagę na swoje kłopoty finansowe oraz fakt, że NSA w uzasadnieniu postanowienia oddalającego zażalenie na orzeczenie tutejszego sadu o odmowie przyznania prawa pomocy wskazał na możliwość powtórnego wnioskowania o to prawo. Do wniosku dołączył dwa zaświadczenia lekarskie: z dnia 13 października 2011 r. i z dnia 27 lutego 2012 r., w których wskazano, że cierpi na zaburzenia pamięci po przebytym urazie. Dołączył także kartę informacyjną leczenia szpitalnego (k. 157-159). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powinno nastąpić, gdy: uchybienie terminowi było niezawinione przez stronę, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, wskazano okoliczności uprawdopodobniające brak winy w niedotrzymaniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona dokonała spóźnionej czynności. W sprawie niniejszej skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem wymagań formalnych wynikających z art. 87 §1 p.p.s.a. tj. dołączył wymagane odpisy wniosku oraz zachował ustawowy termin do jego wniesienia (7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi). Odnośnie ostatnio wymienionej przesłanki należy przyjąć, że wskazywane przez stronę powody spóźnienia nadal występują. Czym innym jest jednak ustalenie, że powody spóźnienia nadal trwają, a czym innym ocena, że mają one charakter zawiniony lub niezawiniony przez stronę (że powołana we wniosku przyczyna uchybienia terminowi jest wystarczająca do wykluczenia winy strony). Istotnie przyznać trzeba, że zaburzenia pamięci stanowią jednostkę chorobową utrudniającą codzienne funkcjonowanie w społeczeństwie i wykonywanie obciążających stronę obowiązków. W niniejszej sprawie analiza akt nie uprawnia jednak do wniosku, że to schorzenie uniemożliwiało terminowe uiszczenie wpisu, a więc że spóźnienie wykonania tej czynności nie było zawinione. Przede wszystkim zauważyć należy, że termin uiszczenia wpisu mijał we czwartek 5 lipca 2012 r., bowiem wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 28 czerwca 2012 r. (k. 104). Wniosek o przyznanie prawa pomocy E. S. złożył w ustawowym terminie na uiszczenie wpisu, biegnącym od powyższego wezwania (termin na wpis mijał, co wyżej wskazano, 5 lipca 2012 r., ponowny wniosek złożono 4 lipca 2012 r.). Natomiast wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył po upływie trzech miesięcy od tej daty, bo w dniu 9 października 2012 r. i w sytuacji, gdy między 5 lipca 2012 r. a 9 października 2012 r. prowadził z sądem korespondencję dotyczącą prawa pomocy (złożył kolejny wniosek o prawo pomocy – k. 105, ponowił go na urzędowym formularzu – k. 110, złożył sprzeciw od postanowienia referendarza – k. 133). W ocenie sądu wbrew zasadom doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania byłoby zignorowanie związku między ponownym wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu (doręczonym 28 czerwca 2012 r. ) a jego kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oraz zignorowanie faktu prowadzenia w późniejszym okresie korespondencji z sądem dotyczącej prawa pomocy. W szczególności analiza dat ponownego wezwania i ponownego wniosku wskazuje, że skarżący bardzo dobrze zdawał sobie sprawę z konieczności ponoszenia kosztów sądowych (uiszczenia wpisu od skargi po wezwaniu doręczonym dnia 28 czerwca 2012 r.) i dlatego właśnie zdecydował się ponownie wnioskować o przyznanie prawa pomocy. Potwierdza ten tok rozumowania ostatnie zdanie żądania z dnia 4 lipca 2012 r. o następującej treści: "W tej chwili nie posiadam żadnych środków na opłacenie wpisu" (k. 105). Zdaniem sądu powyższe wskazuje, że nawet jeśli skarżący faktycznie cierpi na zaburzenia pamięci, to miał cały czas – prowadząc korespondencję z sądem, sposobność przypominania sobie o nieuiszczonych kosztach sądowych, co wyklucza uznanie wskazywanych zaburzeń jako powodu ponad trzymiesięcznego spóźnienia w wykonaniu obowiązku opłacenia wpisu. Inaczej rzecz ujmując powoływanie się przez stronę na zaburzenia pamięci jako powód spornego spóźnienia jest, w ocenie składu orzekającego, niewiarygodne. Powyższe potwierdzają okoliczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W dniu 18 września 2012 r. tutejszy sąd wydał postanowienie o odrzuceniu skargi wskazując na jej nieopłacenie w terminie (k. 145). Postanowienie doręczono stronie w dniu 8 października 2012 r. (k. 166). W uzasadnieniu wskazano skarżącemu, że nie wykonał zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Stanowiło to swoiste przypomnienie o niewykonanym obowiązku uiszczenia wpisu. W reakcji na tę korespondencję skarżący w dniu 9 października 2012 r. uiścił wpis i złożył przedmiotowy wniosek. Nie można jednak przyjąć w tych okolicznościach, że przyczyna spóźnienia ustała dopiero w dniu doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, skoro już wcześniej skarżący miał stałą świadomość ciążącego na nim obowiązku poniesienia kosztów sądowych (składając w terminie na uiszczenie wpisu po ponownym wezwaniu – kolejny wniosek w tym przedmiocie tj. wniosek z dnia 4 lipca 2012 r. i prowadząc korespondencję z sądem dotyczącą przyznania prawa pomocy). Działania skarżącego po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi należy więc zinterpretować jako reakcję na treść tego postanowienia, a nie jako wynik przypomnienia sobie dopiero wówczas o wpisie tj. jako moment ustania przyczyny spóźnienia. Dodać należy, że z żadną inną czynnością procesową w sprawie niniejszej skarżący się nie spóźnił – terminowo składał wnioski o przyznanie prawa pomocy (w okresie ustawowym na uiszczenie wpisu), terminowo wnosił sprzeciwy, a w ostatnim czasie w wyznaczonym terminie złożył brakujące odpisy wniosku i terminowo wniósł zażalenie. Zwraca nadto uwagę, że przedłożone zaświadczenia lekarskie noszą daty sprzed co najmniej ośmiu miesięcy licząc do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie mogą więc w sposób wiarygodny dowodzić, że stwierdzone zaburzenia pamięci, nawet jeśli nadal występują, w takim samym stopniu przed kilkoma miesiącami jak i obecnie uniemożliwiają mu wykonywanie czynności procesowych. Analiza okoliczności sprawy wskazuje zatem, że uchybienie terminowi w rozważanym przypadku wynikało z niedochowania przez skarżącego reguł należytej staranności w dbaniu o własne sprawy, a nie wyłącznie i tylko ze schorzenia polegającego na zaburzeniach pamięci. Należy bowiem stwierdzić, że skarżący – mimo wskazanego schorzenia – jest czynny procesowo. To nie pozwala ocenić, że spóźnienie było spowodowane okolicznościami wyłączającymi winę strony. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.