II SA/Bk 78/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności, co oznaczało spadek dochodów. Konsekwencją powyższego jest również to, że zachodzi konieczność ciągłego wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie. W roku zeszłym roku wrosły ceny środków produkcji rolnej np. nawozów mineralnych; oleju napędowego itp. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 360 zł miesięcznie oraz dochód z tytułu sprzedaży płodów rolnych – wnioskodawca jednorazowo (w [...] 2012 r.) sprzedał zboże za 1.600 zł. Dochód z prowadzonej produkcji rolnej wystarcza jedynie na pokrycie wydatków z nią związanych. Przeciwko E. S. toczą się cztery postępowania egzekucyjne. Skarżący jest zadłużony wobec osób fizycznych i instytucji na łączną kwotę około 13.000 zł (k. 160 - 161). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2012 r. (k. 209) E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz ciągnik, przyczepę rolniczą z [...] r., roztrząsacz obornika i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. W okresie od września do [...] grudnia 2012 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Rzeczywista powierzchnia upraw wnioskodawcy wynosi [...] ha. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego to około 1.166 – 1.216 zł, w tym: 600 zł – żywność, 100 zł – energia elektryczna, 30 zł – woda, 36 zł - wywóz nieczystości, 200 zł – zakup paliwa, 50 zł – podatek, 50 - 100 zł – lekarstwa, 100 zł – koszty wizyt lekarskich. Końcowo E. S. oświadczył, że wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego są znacznie niższe w zimie (k. 215 i k. 227). Do akt sprawy skarżący dołączył: zaświadczenie lekarskie (k. 212); wezwania z dnia [...] października 2012 r. dotyczące nieuiszczonych kosztów postępowania sądowego i grzywny w łącznej kwocie 2.418,60 zł (k. 216 – 217); faktury na zakup oleju napędowego i silnikowego (k. 220 - 221); wezwanie PZU z dnia [...] września 2012 r. do zapłaty kwoty 1.234,04 zł (k. 218); fakturę za zakup akumulatora (k. 222); odcinki za energię elektryczną (k. 219); zawiadomienie o wszczęciu egzekucji (k. 224); zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na kwotę 1.006 zł (k. 223). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 360 zł oraz nieregularny dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W okresie od września do [...] grudnia 2012 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych, ostatni dochód osiągnięty z tego tytułu w [...] to 1.600 zł – sprzedaż zboża. Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 1.166 – 1.216 zł. Dodatkowo w okresie sierpień – październik 2012 r. E. S. poniósł wydatki na zakup oleju napędowego oraz części do sprzętu rolniczego w kwocie 1.924,21 zł (dołączone do akt sprawy faktury k. 220 - 222). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), [...] ha lasu (k. 83), dom o powierzchni [...] m² (wymagający remontu), [...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Skarżący podkreślił, że uprawia jedynie [...] ha z posiadanych gruntów. Zadłużenie komornicze E. S. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi około 5.824 zł (k. 216 – 218 i k. 223 - 224). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 360 zł. E. S. oświadczył bowiem, iż w okresie od września do [...] grudnia 2012 r. nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie sprzedawał żadnych płodów rolnych. Deklarowane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 1.166 – 1.216 zł. Ponadto, wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego to kwota około 1.925 zł (za okres sierpień – październik 2012 r.). W konkluzji należało, zatem stwierdzić, że wykazane wydatki wnioskodawcy znacznie przekraczają osiągany przez niego dochód miesięczny. E. S. nie wykazał natomiast skąd uzyskuje środki finansowe na ich pokrycie. Tu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie posiada również zgromadzonych oszczędności, z których mógłby pokryć wykazane wydatki. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.