II SA/Bk 78/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-02-23

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji publicznej informujące o braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, które zakończyło się ostateczną decyzją, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Pismo organu administracji publicznej informujące o braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, które zakończyło się ostateczną decyzją, nie stanowi aktu władczego z zakresu administracji publicznej podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Skarga na takie pismo jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Właściwą drogą do kwestionowania braku wznowienia postępowania jest skarga na bezczynność organu, poprzedzona zażaleniem na bezczynność wniesionym do organu wyższego stopnia.
Stan faktyczny
Skarżąca, M. K., reprezentująca małoletnie dzieci, wniosła o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Centrum Obsługi Świadczeń Wyjątkowych ZUS poinformowało ją pismem, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ decyzja jest ostateczna i nie wskazano nowych okoliczności. Skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego na to pismo, domagając się zmiany decyzji o rencie. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. przedstawiciela ustawowego małoletnich W., A. i M. K. na pismo Centrum Obsługi Świadczeń Wyjątkowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] czerwca 2015 r., znak sprawy [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie renty rodzinnej w drodze wyjątku p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarga został wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. 1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci: W., A. i M. K. 2. W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. skierowanym do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, M. K. wniosła o ponownie rozpatrzenie sprawy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. 3. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. sporządzonym przez starszego inspektora Centrum Obsługi Świadczeń Wyjątkowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., poinformowano, że decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r. jest ostateczna, albowiem nie została od niej wniesiona skarga do sądu administracyjnego. W sprawie zaś nie ma podstaw do wznowienia postępowania, albowiem w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. nie powołano żadnych nowych okoliczności faktycznych, mających wpływ na zmianę stanowiska zajętego w sprawie, ani dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a które nie były znane przy jej wydawaniu i które mają wpływ na prawo do świadczenia. 4. M. K. od tego pisma złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. 5. Pierwotnie skarga została zarejestrowana jako skarga na Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego – zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Następnie zarządzeniem z dnia [...] listopada 2015 r. zmieniono zarządzenie rejestracyjne, poprzez wpisanie jako organu Centrum Obsługi Świadczeń Wyjątkowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. sprawę, zgodnie z właściwością miejscową przekazano do rozpoznania WSA w Białymstoku. 6. WSA w Białymstoku zarządzeniem z dnia [...] lutego 2015 r. poinformował M. K., że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. W związku z tym zwrócił się do niej z zapytaniem czy jej skargę należy potraktować jako skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pod rygorem potraktowania skargi jako skargi na pismo z dnia [...] czerwca 2015 r. 7. W odpowiedzi M. K. podała, że otrzymała pismo o odmowie przyznania renty w drodze wyjątku. W piśmie tym była adnotacja, że może odwołać się do sądu od tej decyzji. Skorzystała z tej możliwości, przy czym nie potraktowała tego jako skargi, lecz jako możliwość zmiany decyzji w sprawie renty dla dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności podać należy, że Sąd przyjął iż w sprawie niniejszej przedmiotem skargi jest pismo starszego inspektora Centrum Obsługi Świadczeń Wyjątkowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] czerwca 2015 r. informujące skarżącą o braku podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci: W., A. i M. K. Tak określony przedmiot skargi nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Przesłanką skutecznego złożenia skargi jest spełnienie m.in. przesłanek przedmiotowych określających od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 - 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zawiera zamknięty katalog aktów administracyjnych i czynności na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z tą regulacją przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego i inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; Kwestionowane pismo informujące o braku podstaw do wznowienia postępowania nie stanowi aktu władczego z zakresu administracji publicznej, nie mogło być zatem poddane kontroli sądu administracyjnego. Dlatego skarga złożona w sprawie niniejszej była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zauważa wadliwe postępowanie administracji publicznej w kwestii sposobu załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Odmowa wznowienia postępowania zgodnie z treścią art. 149 § 3 K.p.a. powinna nastąpić w formie postanowienia. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie – art. 149 § 4 K.p.a. W realiach sprawy niniejszej oznacza to, że zamiast pisma z dnia [...] czerwca 2015 r. starszego inspektora Centrum Obsługi Świadczeń Wyjątkowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. informującego o braku podstaw do wznowienia postępowania, powinno być wydane postanowienie przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd rozważał przy tym czy pismo to może być potraktowane jako postanowienie. Zawiera bowiem prawie wszystkie elementy umożliwiające potraktowanie go jako aktu administracyjnego. A mianowicie datę, oznaczenie adresata, treść rozstrzygnięcie i podstawę prawną. Niemniej jednak okolicznością przemawiającą za tym, że nie może być ono potraktowane jako postanowienie jest to, iż nie zostało wydane przez właściwy organ. Starszy inspektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie działał bowiem z upoważnienia Prezesa. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, drogą umożliwiającą kwestionowanie wadliwego postępowania administracji publicznej w sprawie niniejszej, jest skarga na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Należy pouczyć skarżącą, że skuteczna skarga na bezczynność wniesiona do sądu administracyjnego powinna być poprzedzona zażaleniem na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. wniesionym do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło