II SA/Bk 781/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] na podstawie której został przyznany K. M. zasiłek okresowy od czerwca do sierpnia 2007r. w wysokości 132,86 zł miesięcznie. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2007r. K. M. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z prośbą o przyznanie zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał K. M. pomoc w formie zasiłku okresowego od czerwca do sierpnia 2007r. w wysokości 132,06 zł miesięcznie z powodu niepełnosprawności i możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, tj. możliwości nabycia uprawnień do renty z ZUS. W uzasadnieniu organ przedstawił podstawy prawne oraz zasady przyznawania zasiłku okresowego uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Organ podał, że zasiłek został przyznany w minimalnej wysokości określonej przez art. 147 ust. 3 w/w ustawy, dlatego że w projekcie budżetu na 2007r. nie przewidziano żadnych środków własnych na zasiłki okresowe. W związku z tym MOPS w bieżącym roku może dysponować na zasiłki okresowe tylko środki finansowe z dotacji celowej z budżetu państwa. Odnośnie okresu na który został przyznany zasiłek organ wskazał, że zgodnie z art. 38 ust. 5 w/w ustawy, okres na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Organ mając na uwadze fakt, że zasiłek okresowy przyznany jest stronie z powodu niepełnosprawności i możliwości uzyskania uprawnień do renty z ZUS, przyznał zasiłek na 3 miesiące. Odwołanie od decyzji wniósł K. M. i zarzucił, że decyzja organu I instancji nie zawiera przesłanek ustalających wysokość przyznanego zasiłku co jest przejawem samowoli administracyjnej. Decyzją z dnia [...] września 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy art. 8, 38 i 147 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przyznanie zasiłku okresowego w minimalnej wysokości 132, 87 zł było uzasadnione, gdyż w budżecie miasta Z. na rok 2007r. nie były zaplanowane środki na realizację zasiłków okresowych, w związku z tym realizacja tego zadania była możliwa jedynie w oparciu o dotację celową z budżetu państwa, która to dotacja przyznawana jest w wysokości pozwalającej na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe jedynie w części minimalnej – art. 147 ust. 3 pkt 1 w zw. z ust. 6 w/w ustawy. Powyższa decyzja została zaskarżona przez K. M. do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie ustawy o pomocy społecznej, tj. art. 106 ust. 3 i art. 38 jak i rażącą dyskryminację jego osoby. Podniósł, że decyzja nie rozstrzyga w całości złożonego wniosku a wysokość przyznanego zasiłku okresowego nie zaspakaja jego podstawowych potrzeb bytowych. W decyzji brak jest kryteriów, którymi kierowano się w przyznawaniu zasiłku oraz sposobu rozdysponowania posiadanych środków. Naruszono również obowiązek wypłacenia przyznanej pomocy niezwłocznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd nie dopatrzył się przy tym żadnych uchybień, które jest obowiązany uwzględniać z urzędu na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotowy zakres zgłoszonego przez K. M. wniosku o przyznanie pomocy społecznej dotyczył żądania przyznania zasiłku okresowego. Wobec powyższego materialnoprawną podstawę orzekania w przedmiotowej sprawie stanowiła ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) Postępowanie toczyło się natomiast w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji przewidzianych w w/w ustawie. W niniejszej sprawie ustalenie aktualnej sytuacji materialnej skarżącego nastąpiło w oparciu o szczegółowy wywiad środowiskowy (zgodnie z art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej), załączone do wniosku o przyznanie pomocy dokumenty (zaświadczenie z PUP k. 17, rachunek za energię elektryczną k. 15, decyzje o wymiarze podatku rolnego k. 12 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności k.26) oraz oświadczenie o stanie majątkowym wskazujące na posiadane udziały w nieruchomościach oraz na brak innych wartościowych składników majątku (k. 4). Ustalono również miesięczne wydatki K. M. na energię, które ponosi wspólnie z bratem oraz wydatki na leki. Uwzględniono, iż w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku uzyskał on dochód nie przekraczający kwoty kryterium dochodowego – art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Pracownik socjalny w trakcie wywiadu ustalił, iż sytuacja materialno-bytowa K. M. kwalifikuje się do przyznania pomocy społecznej, określił wstępnie skalę potrzeb i rozmiar pomocy niezbędnej do ich zaspokojenia. Celem przedstawienia finansowych możliwości Ośrodka załączono do akt pismo Burmistrza Miasta Z. z dnia 15 stycznia 2007 r. informujące, iż w 2007 r. MOPS dysponuje kwotą 741.000 zł dotacji budżetowej przeznaczonej na zasiłki okresowe. (k. 13 ). Na podstawie tak ustalonego całokształtu okoliczności sprawy organy były uprawnione do ustalenia kwoty zasiłku okresowego w wysokości 132,86 zł. Wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 38 ustawy o pomocy społecznej, ta forma pomocy przysługuje ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jedno z tych kryteriów skarżący spełnia, albowiem jest osobą niepełnosprawną. Kwota zasiłku okresowego może być przyznana do wysokości różnicy między kryterium dochodowym wnioskodawcy a jego dochodem, nie więcej niż 418 zł miesięcznie i nie mniej niż 20 zł (art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 w/w ustawy). Minimalna wysokość tej formy pomocy jest określona dwoma przepisami. Pierwszy z nich to art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym minimalny zasiłek powinien wynosić 50 % różnicy między wskazanymi wyżej wartościami (kryterium dochodowym a dochodem). Z mocy przepisu szczególnego (art. 147 ust 3 w/w ustawy) w latach 2006 – 2007 wskazana powyżej minimalna wysokość została określona na innym poziomie i wynosi w przypadku zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej - 35 % różnicy między kryterium dochodowym a dochodem. Wynika to z faktu, iż we wskazanym wyżej przedziale czasowym zasiłki okresowe, pomimo że obowiązek ich wypłaty powinien obciążać budżet gminy jako ich zadanie własne (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej), są finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa. W latach 2006 - 2007 wysokość przekazanych środków z dotacji wynosi 35 % różnicy między kryterium dochodowym a dochodem. Organ gminy może wypłacić zasiłek wyższy gdy posiada na ten cel własne środki (art. 38 ust. 6 ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przyznano kwotę 132, 86 zł zasiłku okresowego. Kwota stanowi wymagane 35 % różnicy pomiędzy dochodem skarżącego a dotyczącym go kryterium dochodowym. Na dzień wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia II instancji kryterium dochodowe wynosiło 477 zł, zaś dochód K. M. 97,39 zł. (477 – 97,39 x 35 % ). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zakwestionowana decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji w zakresie przyznania zasiłku okresowego zostały poprzedzone szczegółowymi, prawidłowymi ustaleniami faktycznymi ocenionymi następnie w dopuszczalnych granicach swobodnej oceny dowodów. Organy obydwu instancji prawidłowo wskazały okoliczności, które wpłynęły na zakres udzielonej pomocy socjalnej, a w szczególności na ograniczony jej charakter. Bezzasadny jest zarzut dotyczący nierozpatrzenia przez organy całego wniosku. Wszystkie wnioskowane żądania skarżącego podlegające załatwieniu w formie decyzji administracyjnej znalazły odzwierciedlenie w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach, których uzasadnienia zawierają argumenty o konieczności i możliwości jedynie częściowego uwzględnienia żądań. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut spóźnionej wypłaty zasiłku, albowiem wypłata zasiłku może nastąpić dopiero wówczas, gdy decyzja ma walor ostateczności, a zatem dopiero po rozpatrzeniu odwołania skarżącego. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.