II SA/Bk 782/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. i S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. i S. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia z urzędu zmian w działce p o s t a n a w i a - odmówić T. K. i S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Małżonkowie T. i S. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką A. K. ([...] lat) i synem T. J. K. ([...] lat). Źródłem miesięcznego utrzymania rodziny jest dochód otrzymywany przez: T. K. z tytułu zatrudnienia – 3.200 zł (brutto); S. K. z tytułu renty – 840 zł (brutto) oraz A. K. tytułem wynagrodzenia za pracę – 800 zł (brutto). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 2.000 zł w tym: koszty utrzymania domu (prąd, gaz, woda, kanalizacja, Internet, telefon, TV) – 500 zł; koszty utrzymania mieszkania – 400 zł; raty spłaty zaciągniętych kredytów – 1.100 zł. Pozostały po opłaceniu wzmiankowanych wydatków dochód jest przeznaczony na pokrycie kosztów żywności, lekarstw, utrzymania samochodu i dojazdów do pracy lekarzy i szkoły. W skład majątku skarżących wchodzi: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, działka budowlana nr [...] oraz samochód osobowy marki S. [...] rok prod. [...]. S. K. jest przewlekle chory na n. t. i a. s. T. K. pracuje jako n., leczy się w poradni g. i l. Wnioskodawcy spłacają dwa kredyty, nie posiadają zgromadzonych oszczędności (k. 14 – 17). W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 22 grudnia 2010 roku (k. 19 – 20) i z dnia 11 stycznia 2011 r. (k. 45 – 46) skarżący oświadczyli, iż prowadzą rolniczą działalność produkcyjną w zakresie uprawy zbóż oraz hodowli zwierząt tj. [...] koni; [...] sztuk bydła; [...] sztuk trzody chlewnej; [...] sztuk drobiu. Małż. K. posiadają ciągnik, przyczepę, rozrzutnik nawozów, pługi, kosiarkę oraz grabiarkę. Na określoną we wniosku nieruchomość rolną zostały przyznane w [...] 2010 r. dopłaty w wysokości 3.208,97 zł (do dnia [...] stycznia 2011 r. małż. K. nie otrzymali tych dopłat). Skarżący oświadczyli, że zostaną one przeznaczone na zakup nawozów, oleju napędowego i środków ochrony roślin. Wnioskodawcy przez ostatnie trzy miesiące nie osiągnęli dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Mleko i produkty drobiarskie są przeznaczane na zaspokojenie własnych potrzeb żywieniowych. Krowy (jałówki) i konie oraz trzoda chlewna nie nadają się do sprzedaży, gdyż nie osiągnęły jeszcze określonego wieku i minimalnej wagi. Kredyty bankowe w banku [...] S.A. i [...] P. zostały zaciągnięte na powiększenie gospodarstwa rolnego, zakup materiału hodowlanego i rozwój produkcji rolnej. Łączne miesięczne raty spłat tych kredytów wynoszą 1.057,70 zł. Mieszkanie o powierzchni [...] m² znajduje się w B., jest zajmowane przez córkę A. K. i syna T. J. K. (k. 23 – 24 i k. 49). Do akt sprawy skarżący dołączyli: dokument poświadczający dochód miesięczny osiągany przez T. K. (k. 29 – 30); zaświadczenie poświadczające dochód roczny uzyskiwany przez A. K. (k. 31); decyzję ZUS poświadczającą wysokość renty otrzymywanej przez S. K. (k. 32 – 33); decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2010 r. (k. 35 - 36); harmonogram spłaty kredytu w Banku [...] S.A. (k. 27); umowę o kredyt gotówkowy z Bankiem [...] S.A. (k. 28); faktury i rachunki za: energię elektryczną, wodę i kanalizację, telefon i Internet, gaz, czynsz (k. 34 – 43). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu wnioskodawcy wykazali, iż wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny wynosi łącznie 4.038,23 zł netto w tym: wynagrodzenie otrzymywane przez T. K. z tytułu pracy w S. P. w S. (n.) – 2.200,37 zł netto (k. 29 – 30); renta S. K. w kwocie 749,96 zł netto (k. 32 – 33) oraz wynagrodzenie z tytułu pracy w M. R. Sp. zo.o. z siedzibą w W. na podstawie umowy o dzieło otrzymywane przez A. K. Za okres s. – l. 2010 r. A. K. uzyskała z tego tytułu 11.967 zł netto, co stanowi przeciętnie w przeliczeniu na miesiące 1.087,90 zł netto. Wykazane wydatki miesięczne stanowią łącznie około 2.000 zł (koszty utrzymania domu i mieszkania, raty spłaty zaciągniętych kredytów). Pozostały dochód jest przeznaczany na pokrycie kosztów żywności, lekarstw, utrzymania samochodu i dojazdów do pracy, lekarzy i szkoły. Majątek skarżących stanowi: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, działka budowlana nr [...], samochód osobowy marki S. [...] rok prod. [...], ciągnik i inne podstawowe maszyny rolnicze, a także [...] konie; [...] sztuk bydła; [...] sztuk trzody chlewnej; [...] sztuk drobiu. Małż. K. spłacają dwa kredyty zaciągnięte w celu rozwoju potencjału produkcyjnego gospodarstwa rolnego na łączną kwotę 32.636,65 zł, miesięczne raty spłaty tych zobowiązań w styczniu br. wynosiły razem 1057,57 zł (k. 27 – 28). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł (k. 2). Podsumowując, należy zatem stwierdzić, iż skarżący posiadają stałe źródła dochodu. Wykazany dochód miesięczny małż. K. i ich córki A. K. wystarcza do pokrycia wydatków rodziny związanych z bieżącym utrzymaniem – wnioskodawcy nie wykazali żadnych niedostatków w tym zakresie, z całą pewnością pozwala również na zaoszczędzenie kwoty pieniężnej, która to powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych, jak wskazano wyżej na obecnym etapie postępowania ograniczających się do 200 zł. Dodatkowo wnioskodawcy posiadają znaczny majątek tj. dom, mieszkanie, działkę budowlaną, nieruchomość rolną, samochód osobowy oraz składniki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (maszyny rolnicze, inwentarz żywy). Przedstawione powyżej okoliczności stanowią negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości pozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i posiadających znaczny majątek. Sytuacja taka pozwala skarżącym na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Odnosząc powyższe okoliczności do sytuacji finansowej małż. T. i S. K. to raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż z osiąganego dochodu miesięcznego rodziny z całą pewnością istnieje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 200 zł oraz pokrycia ewentualnych kosztów, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.