II SA/Bk 785/06

WyrokWSA w Białymstoku2007-01-25

Skład orzekający: Ireneusz Henryk Darmochwał, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest władny rozstrzygać spór o własność nieruchomości, czy też jego rola ogranicza się do rejestrowania stanów prawnych ustalonych w innym trybie?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest władny do samodzielnego rozstrzygania sporów o własność nieruchomości. Jego zadaniem jest jedynie techniczno-deklaratoryjne rejestrowanie stanów prawnych ustalonych prawomocnymi orzeczeniami sądów, ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub innymi dokumentami potwierdzającymi prawo własności. Dopiero po ustaleniu tytułu własności w stosownym trybie (np. w postępowaniu cywilnym), organ ewidencyjny może dokonać stosownych wpisów.
Stan faktyczny
Skarżący J. i H. L. domagali się wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dotyczącej działki nr [...], wskazując na swoje współwłaścicielstwo. Organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia zmiany, uznając, że obecne dane operatu wskazują na współwłasność działki nr [...] przez skarżących, która nie jest odpowiednikiem działki nr [...]. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na istnienie sporu własnościowego co do działki nr [...], która mocą decyzji komunalizacyjnej stała się własnością Miasta S., a której skarżący nie nabyli aktem notarialnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi H. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta S. z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] na podstawie której odmówiono wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów m. S., w obrębie Z. dotyczącej działki nr [...]. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Prezydent S. w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 19 grudnia 2003r. J. i H. L. o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów dotyczącej działki nr [...], obręb Z. w S., decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Organ I instancji swoje stanowisko oparł na tym, że z aktualnych danych zawartych w operacie ewidencji gruntów wynika, iż małżonkowie J. i H. L. są współwłaścicielami działki nr geod. [...] o pow. [...] ha, która to działka nie jest odpowiednikiem działki nr [...]. Informacje dotyczące działki nr [...] stanowią materiał archiwalny, w którym to materiale niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek zmian czy poprawek. J. i H. L., w odwołaniu od powyższej decyzji, zakwestionowali sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez organ I instancji i, zarzucając naruszenie art. 113§1 kpa, wnieśli o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji ustalił i zważył co następuje: Orzeczeniem Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] czerwca 1960r. zatwierdzono " plan podziału" działki nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej na terenie miasta S., wchodzącej w skład nieruchomości rolnej R. i J. Ż., na cztery działki nr [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha , [...] o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha użytku oznaczonego jako droga oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha użytku oznaczonego jako droga . Wykorzystując materiały z podziału, podczas zakładania ewidencji gruntów dla m. S. w 1966r. z działki nr [...] oddzielono działkę nr [...] i zapisano działkę nr [...] (numer działki nie uległ zmianie ) o powierzchni [...] ha a działkę nr [...] o powierzchni [...] ha jako drogę publiczną - obecny numer [...] o pow.[...]. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lipca 1972r. zawartym w Państwowym Biurze Notarialnym w S., J. i H. L. nabyli na własność działkę budowlaną nr [...] o powierzchni [...] ha, co zostało udokumentowane w księdze wieczystej nr [...] . Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w S. Nr [...] z dnia [...] maja 1968r. został zatwierdzony podział działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działki nr [...] –[...] ha i [...] – [...] ha . Następnie decyzją Urzędu Miejskiego w S. Nr [...] z dnia [...] marca 1978r. zatwierdzono podział działki nr [...] o pow. [...] ha na działki nr [...] – [...] ha i [...] –[...] ha . Obecnie w operacie ewidencji gruntów J. i H. L. są wpisani jako współwłaściciele działki nr [...] o pow. [...] ha, która jest odpowiednikiem działki nr [...]. Wobec powyższego organ uznał, że bezspornym w sprawie pozostaje fakt, iż działka nr [...] o pow. [...] ha nie została nabyta aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lipca 1972 przez małżonków J. i H. L. Działka ta natomiast mocą prawomocnej decyzji komunalizacyjnej Wojewody S. z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...] stała się własnością Miasta S. Dlatego też w organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie istnieje spór własnościowy, którego organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest władny rozstrzygąć. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zaskarżyli J. i H. L. Zarzucając naruszenie art. 6,7, 77§1, 107§3 kpa wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podnieśli, że wpisanie w 1966r. Skarbu Państwa w ewidencji gruntów, jako właściciela użytku stanowiącego integralna część działki [...] bez żadnej podstawy prawnej, stanowi podstawę do sprostowania nieuzasadnionych zapisów z tego okresu W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U nr 30, poz. 163 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Wobec powyższego zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno- deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością ( vide: wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998r., sygn. akt II S.A. 766/98, pub. LEX nr 41298). Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach - prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności (art. 22 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z §46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, że J. i H. L. nabyli własność działki budowlanej nr [...] o powierzchni [...] ha - dowód: akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] lipca 1972r. oraz zapis w księdze wieczystej nr [...] . Na podstawie tego aktu nie została natomiast przez nich nabyta działka nr [...] o pow. [...]ha, która została wydzielona z działki [...] pod drogę publiczną, przed sporządzeniem aktu notarialnego. Działka wydzielona pod drogę publiczną mocą prawomocnej decyzji komunalizacyjnej Wojewody S. z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...] stała się własnością Miasta S. Jak wynika z akt sprawy powyższe zdarzenia mające wpływ na zapis w ewidencji gruntów zostały zarejestrowane przez organy ewidencyjne. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, komu przysługuje prawo własności działki nr [...], wydzielonej pod drogę publiczną. Tak jak wskazano, postępowanie ewidencyjne ma wyłącznie charakter techniczno – deklaratoryjny, organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do grunty lub budynku. Dopiero wówczas, gdy w stosownym trybie zostanie ustalony tytuł własności inaczej niż to wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej Wojewody S. z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...], organ administracyjny będzie uprawniony do dokonania stosownych wpisów do ewidencji. W obecnym stanie prawnym, kiedy występuje spór co do tytułu własności, organ ewidencji gruntów nie jest powołany do tego, aby spór ten rozstrzygać. Marginalnie podnieść należy, że rozstrzygnięcie sporu o własność może nastąpić w drodze procesu cywilnego, gdzie podstawę prawną powództwa będzie stanowił przepis art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który to przepis dotyczy usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło