II SA/Bk 786/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. E. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada zgromadzonych oszczędności. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawczyni stanowi emerytura w wysokości 2.251,14 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni [...] m2. E. R. poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności i innych przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku wskazała, iż jej dochody w całości przeznaczane są na bieżące wydatki tj. gaz – 120 zł, energia elektryczna – 290 zł, ogrzewanie – 540 zł, śmieci - 60 zł,, woda – 70 zł, telefon – 100 zł, lekarstwa – 440 zł, rehabilitacja – 260 zł. Wnioskodawczyni wskazała, iż na żywność i środki czystości pozostaje jej kwota 371 zł. Dodatkowo skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia: kwoty 15.550 zł na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z tytułu spłaty współwłaściciela, opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł będącej przedmiotem niniejszego postępowania oraz musi ponieść koszt remontu domu w kwocie 60.000 zł (k. 36-37). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawczyni pozostaje emerytura w wysokości 2.251,14 zł. Wydatki miesięczne to: około 1.880 zł (m.in. energia elektryczna, woda, gaz, wywóz śmieci, telefon, lekarstwa i rehabilitacja). Dodatkowo E. R. musi ponieść wydatki na żywność oraz jest zobowiązana do uiszczenia: kwoty 15.550 zł na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z tytułu spłaty współwłaściciela, opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł będącej przedmiotem niniejszego postępowania oraz musi ponieść koszt remontu domu w kwocie 60.000 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi dom o powierzchni [...] m2. Skarżąca korzysta w niniejszej sprawie z pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu w wysokości 2.251,14 zł miesięcznie oraz nieruchomości w postaci domu, w połączeniu z faktem korzystania w sprawie z pełnomocnika z wyboru pozwalają na uznanie, iż E. R. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, które aktualnie sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez E. R. stałego źródła dochodów pozwalającego na pokrycie kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru. Skarżąca inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinna się liczyć z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż korzysta z pomocy prawnej pełnomocnika z wyboru. Ponadto okoliczność, że skarżąca planuje dokończenie remontu domu wskazuje, iż musi dysponować jakimś nieujawnionymi środkami finansowym, które będą przeznaczone na ten cel. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.