II SA/Bk 790/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-01-28

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły, czy istnieją "szczególnie uzasadnione potrzeby" właścicieli lasu, uzasadniające zmianę jego przeznaczenia na użytek rolny, zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób wystarczający i nie zebrały oraz nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego. Brak dogłębnej analizy sytuacji wnioskodawców i wcześniejszych przekształceń gruntów uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela, co wymaga szczegółowej oceny indywidualnych okoliczności, a nie tylko powołania się na ogólne zasady lub orzecznictwo.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. i B. I. złożyli wniosek o zmianę lasu na użytek rolny na działkach stanowiących ich współwłasność. Starosta B. odmówił wydania zezwolenia, wskazując, że potrzeby wnioskodawców nie są "szczególnie uzasadnione", ponieważ wydzierżawili oni grunty rolne i nie ubiegają się o dopłaty bezpośrednie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało decyzję Starosty w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA w Białymstoku, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu B. Stwierdził również, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. M. i B. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. solidarnie na rzecz skarżących J. M. i B. I. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...]) odmawiającą udzielenia zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie ewidencyjnym O. gm. D. D., stanowiących współwłasność B. I. i J. M. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia[...]grudnia 2011 r. B. I. i J. M. wystąpili do Starosty B. o zmianę lasu porastającego działki o nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w O. gm. D. Duże na użytek rolny. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że obszar objęty ww. działkami porasta las słabej jakości (tzw. samosiejka). Niegdyś obszar ten był ziemią orną, która po zarośnięciu lasem została przekwalifikowana na las. Wnioskodawcy są współwłaścicielami niewielkiego gospodarstwa rolnego i chcieliby rozpocząć uprawę także na obszarze porośniętym obecnie ww. lasem, aby zwiększyć dochodowość gospodarstwa. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2011 r. pracownicy Starostwa Powiatowego w B. stwierdzili, iż przedmiotowe grunty przylegając do siebie tworzą zwarty prostokąt gruntu leśnego. Grunty leśne przylegają do zaoranych gruntów rolnych i pozbawione są całkowicie roślinności leśnej, a teren na nich został mechanicznie wyrównany. Od strony wschodniej i południowej kompleks gruntów leśnych graniczy z drzewostanami sosnowymi. Dnia [...] kwietnia 2013 r. wnioskodawcy przedłożyli organowi ostateczną decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych z dnia [...] marca 2013 r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. B. I. poinformowała, że wraz z J. M. nie ubiegali się w latach 2009 – 2012 o płatności bezpośrednie na działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], natomiast o płatności te ubiegał się ich dzierżawca J. K. – dołączyli zaświadczenie Nr [...] z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. ([...]) Starosta B. odmówił udzielenia zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym O. gm. D. D., stanowiących współwłasność B. I. i J. M. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w 2008 r., na wniosek wnioskodawców Starosta Powiatu B. zezwolił na zmianę lasu na użytek rolny gruntów położonych w sąsiedztwie, względem aktualnie wnioskowanych. Zmiana pośrednio miała przyczynić się do opłacalności produkcji rolniczej w gospodarstwie rolnym współwłaścicieli. Jednak pomimo realnej możliwości uzyskania dopłat do produkcji rolnej nie wystąpili oni z wnioskiem o ich otrzymanie, a oddali je w dzierżawę osobie, która pobiera dopłaty. Powyższe w ocenie organu wskazuje, iż z jednej strony wnioskodawcy starają się uzyskać opłacalność gospodarstwa rolnego, a z drugiej strony wydzierżawiając posiadane grunty rolne, rezygnują tym samym ze wsparcia w postaci dopłat bezpośrednich. Postępowanie takie nie zmierza zatem do osiągnięcia opłacalności gospodarstwa rolnego, o które aktualnie wnioskują. W tej zaś sytuacji potrzeby zmiany nie można uznać za szczególnie uzasadnioną w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.). Decyzją z [...] lipca 2013 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpoznało odwołanie B. I. i J. M., utrzymując zaskarżoną decyzję Starosty B. w mocy. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, że za szczególne potrzeby w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach uznać należy tylko wyjątkowe, kwalifikowane przesłanki, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad zasadami ochrony oraz trwałości utrzymania lasów, wyrażonych w art. 8 i art. 13 ust. 1 ustawy o lasach. Organ wskazał, że łączna powierzchnia objętych wnioskiem gruntów stanowiących las tworzy jedną zwartą całość o powierzchni [...] ha, a teren ten od około 2 lat jest niezadrzewiony. Jednocześnie z treści wniosku wynika, że głównym powodem żądania zmiany lasu na użytek rolny była chęć powiększenia gospodarstwa rolnego w celu uzyskania większej rentowności produkcji rolnej, którą można uzyskać poprzez zastosowanie nowoczesnych maszyn, które z uwagi na swoją wielkość nie mogą zostać zastosowane w gospodarstwie o małej powierzchni. Ponadto, organ podkreślił, że w końcu lipca 2010 roku las został wycięty, pnie po drzewach wykarczowane, powierzchnia wyrównana i przygotowana do uprawy. Ponadto z akt sprawy i oświadczeń złożonych przez strony w toku postępowania wynika, iż działki objęte wnioskiem są dzierżawione i aktualnie hodowana jest na nich kukurydza. Kolegium stwierdziło, że okoliczności, na jakie powołują się odwołujący, uzasadniające w ich ocenie potrzebę przekwalifikowania gruntu na orny, (tj. dążenie do rozwijania prowadzonej działalności rolnej) są częścią naturalnego procesu, właściwego wszystkim dochodowym przedsięwzięciom, a tym samym nie spełniają przesłanki szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. Wynika to z faktu, iż w takiej sytuacji należałoby przyjąć, iż każdy przypadek, w którym podstawą do żądania wydania zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny byłaby chęć powiększenia gospodarstwa rolnego, należałoby traktować jako szczególnie uzasadnioną potrzebę. Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem odwołujących, iż wydanie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia przesądza kwestię wydania decyzji uwzględniającej wniosek o przekształcenie lasu na użytek rolny. Powyższa decyzja niewątpliwie nie stanowiła przeszkody dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o zmianę lasu na użytek rolny, jednakże nie przesądzała o jego zasadności, ani nie oznaczała, że istniały przesłanki do odlesienia spornych działek gruntu. Skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli J. M. oraz B. I., zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) przepisu art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, 2) przepisu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że okoliczności wskazane przez skarżących nie należą do przypadków szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasu, 2. przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, 2) art. 12 k.p.a. poprzez przewlekły i niewnikliwy sposób prowadzenia postępowania ze szkodą dla skarżących przejawiający się zobowiązaniem skarżących do poniesienia dodatkowych, zbytecznych kosztów celem przedłożenia organowi decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy okoliczności w niej wskazane nie miały wpływy, ani tym bardziej nie zostały omówione przez organy rozpoznające sprawę. Wobec powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie wnioskowanego zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując uprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja SKO w B. z dnia [...] lipca 2013 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] maja 2013 r. odmawiającą udzielenia zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny w działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...]położonych w obrębie ewidencyjnym O. gm. D. D., stanowiących współwłasność B. I. i J. M. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.), a w szczególności art. 13 ust. 2, z którego wynika, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Organy administracji nie wyjaśniły bowiem w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy oraz wbrew przepisom art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto uzasadnienia decyzji nie odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Wskazane przepisy, a ponadto art. 8 k.p.a., nakazują bowiem organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się takiego naruszenia. Z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach wynika, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Nie chodzi tu zatem o każdy przypadek, tylko o szczególnie uzasadniony. Przez użycie zwrotu "szczególnie uzasadniony" ustawodawca wskazał, że nie wystarczy ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek, zwykłej potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi to być potrzeba wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Wniosek ten potwierdza treść art. 8 ustawy o lasach, z którego wynika, że podstawowymi zasadami prowadzenia gospodarki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. Ponadto w art. 13 ust. 1 ustawy o lasach nałożono na właścicieli lasów obowiązek trwałego ich utrzymywania i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 374/12). W orzecznictwie sądowym pojawiły się poglądy, że chęć zagospodarowania działki przez jej właściciela, dla celów rekreacyjnych i hodowlanych oznacza, że ma on uzasadniony interes w żądaniu zmiany przeznaczenia działki, ale nie oznacza, że wystąpiła szczególnie uzasadniona potrzeba, aby takiej zmiany dokonać (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1449/10), a także że przejściowe pozbawienie lasu drzew nie stanowi przesłanki do zmiany przeznaczenia terenu na użytek rolny, ale zobowiązuje właściciela do uzupełnienia struktury lasu i jego zalesienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1609/11). Sąd w składzie niniejszym podziela argumentację przedstawioną we wskazanych orzeczeniach, podkreśla jednak, że ponieważ pojęcie "szczególnie uzasadnionych potrzeb" użyte w przepisie art. 13 ust. 2 ustawy z 1991 r. o lasach nie zostało w ustawie wyjaśnione, organ wydając decyzję, która oparta jest na uznaniu administracyjnym winien po uprzednim wyczerpującym zgromadzeniu materiału dowodowego dokonać jego starannej oceny i szczegółowo wyważyć potrzeby właściciela lasu w kontekście oceny, czy mają one charakter "szczególnie uzasadniony", przemawiający za zmianą przeznaczenia lasu (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1088/10). Zdaniem Sądu, organy nie wyjaśniły stanu faktycznego na tyle, aby w sposób prawidłowy sprawę rozstrzygnąć. Na samym początku wskazania wymaga, że skarżący w 2005 r. kupili zaniedbane, jak sami wskazują, gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha i w dniu [...] października 2008 r. wydzierżawili J. K. obszar [...] ha stanowiący działki o numerach [...] i [...] na okres do dnia [...] września 2013 r. Na rozprawie wyjaśnili, że pozostała część gospodarstwa także została wydzierżawiona. Z materiału zebranego przez organ I instancji wynika ponadto, że część działek stanowiących własność wnioskodawców została przekształcona z leśnych na rolne w 2008 r. Potwierdza to pośrednio wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że działka o nr [...] składa się z gruntu leśnego o pow. [...] ha i rolnego o pow. [...] ha, a także działka o nr [...] składa się z gruntu leśnego o pow. [...] ha i rolnego o pow. [...] ha. Kwestię wcześniejszego przekwalifikowania niektórych działek potwierdzili na rozprawie także wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, organy do powyższego się nie odniosły, czym nie wyjaśniły stanu faktycznego. W uzasadnieniach obu decyzji nie ma nawet nawiązania do faktu, że działki o numerach [...] i [...] w częściach stanowią użytki leśne, a w częściach rolne oraz jak i kiedy do takiej kwalifikacji doszło. W nieprawidłowy zatem sposób ustaliły przedmiot wniosku o przekwalifikowanie, gdyż wnioskodawcom chodziło o przekształcenie części obu wskazanych działek w zakresie ich przeznaczenia leśnego na rolne, nie zaś odnośnie całej ich powierzchni, gdyż część ich powierzchni w dacie składania wniosku już miała przeznaczenie rolne. W kontekście powyższego ogromne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia może mieć ustalenie, dlaczego część powierzchni działek [...] i [...] została przekształcona z rolnych na leśne. Czy było tak, jak wskazali wnioskodawcy na rozprawie, że sukcesywnie oczyszczali teren z zarośli (samosiejek) i dopiero po przygotowaniu gruntu do używania jako rolnego, występowali o jego przekształcenie, czy też było to spowodowane innymi okolicznościami. W ocenie Sądu, organy po ewentualnym pozytywnym ustaleniu, że rzeczywiście nastąpiło wcześniejsze przekształcenie części wskazanych działek z leśnych na rolne, zobowiązane będą odnieść się do kwestii, jakimi przesłankami kierowały się przy tamtym przekształceniu i co zmieniło się obecnie, że kolejny wniosek skarżących nie zasługuje w ich ocenie na uwzględnienie. Pamiętać przy tym muszą, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, obszar o przekwalifikowanie, którego wystąpili obecnie wnioskodawcy, został już przez nich zgodnie z prawem przygotowany do użytkowania jako użytek rolny. Wycięto bowiem z niego wszelki drzewostan, a teren wyrównano mechanicznie i uprawiana jest na nim kukurydza. Zdaniem Sądu, powołanie się przez organy jedynie na orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że sama chęć przekształcenia użytków leśnych w użytki rolne celem powiększenia gospodarstwa rolnego nie stanowi szczególnie uzasadnionych potrzeb w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, bez głębszej analizy prawidło ustalonego stanu faktycznego i zebranych dowodów, jest niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Rzeczą bowiem oczywistą jest, że skoro przekształcenie dotyczy działek leśnych w rolne, to musi to służyć powstaniu lub powiększeniu gospodarstwa rolnego. Jest to warunek podstawowy, bez którego nie może być mowy o przekształceniu terenu leśnego w rolny i który stanowi jedynie punkt wyjścia do dalszych rozważań. To na tym etapie dopiero zaczyna się kwestia oceny, czy występują w sprawie szczególne okoliczności przemawiające za takim przekształceniem. Organy zatem są zobowiązane do zebrania i wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego, a nie tylko wybiórczej jego części. A tego organy w niniejszej sprawie tego nie zrobiły. W ocenie Sądu, za mało przekonujący należy uznać argument organów, że pozytywnemu rozstrzygnięciu wniosku o przekształcenie przeciwstawia się fakt wydzierżawienia gospodarstwa rolnego innemu rolnikowi i pobierania dopłat unijnych przez tegoż dzierżawcę zamiast przez właściciela. Po pierwsze, jak słusznie wskazują skarżący, pobieranie dopłat unijnych jest prawem a nie obowiązkiem, a ponadto, organy nie wyjaśniają, jaki to ma wpływ na ocenę szczególnie uzasadnionych potrzeb w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Organy, zdaje się, próbują przykładać inną miarę do samodzielnej uprawy gospodarstwa rolnego poprzez jego wydzierżawienie, nie wskazując jednocześnie podstaw prawnych dla tego typu rozróżnień. Organy, w ocenie Sądu, w ogóle nie zajęły się zbadaniem i oceną sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawców, a to może mieć kolosalny wpływ na ocenę, czy w sprawie występują szczególnie uzasadnione potrzeby, od których zależy kwestia, czy wniosek ich zostanie rozpatrzony pozytywnie. W związku z tym, że organy obu instancji nie odniosły się do wskazanych powyżej kwestii, a okoliczności te są istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, niecelowym było dokonywanie przez Sąd merytorycznej oceny zarzutów skargi. Ocena taka na tym etapie byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez Sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy zobowiązane będą zatem do zebrania całego materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia sprawy i prawidłowego rozstrzygnięcia oraz dokonania jego oceny zgodnie z regułami postępowania wskazanymi w powyższych przepisach, kierując się opisanymi wyżej zaleceniami Sądu. Dopiero wskutek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób zgodny z przepisami postępowania możliwa będzie merytoryczna ocena decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490, j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło