II SA/Bk 792/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. i W. Ś. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania czynności mających na celu doprowadzenie budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] na podstawie której zobowiązano B. i W. Ś. do wymiany istniejących okien na okna przeciwpożarowe o odporności ogniowej E160 trzech otworów okiennych w ścianie południowo-zachodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. F. [...] w B., pobudowanej w odległości 5,14 m na piętrze i 5,74 m na parterze, od parterowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce przy ul F. [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: Postępowanie administracyjne dotyczące istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na posesji przy ul F. [...] w B. zostało wszczęte na wniosek E. K. z dnia 4.10.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...] zobowiązał właścicieli w/w budynku B. i W. Ś. do wykonania czynności których celem było wyeliminowanie istniejącego zagrożenia pożarowego. Decyzja powyższa była rozpatrywana w trybie odwoławczym przez organ II instancji. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Na skutek skargi wniesionej przez B. i W. Ś. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wyrokiem z dnia [...] listopada 2004r. w sprawie II [...] uchylono decyzję organu I i II instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ocena jakiej dokonały organy w kwestii zagrożenia pożarowego powinna być poprzedzona ekspertyzą rzeczoznawcy ds. ppoż. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji zażądał od inwestora przedstawienia stosownej ekspertyzy. Z ustaleń organu I instancji wynika, co następuje: Na posesji przy ul F. [...] w B. istnieje budynek mieszkalny, murowany, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, z poddaszem nieużytkowym. Obiekt ten jedną ścianą przylega do murowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W ścianie od strony działki nr [...] przy ul. F. [...], w odległości 5,74m na parterze i 5,14m na pierwszym piętrze od parterowego budynku mieszkalnego, krytego eternitem, wykonane są 3 otwory okienne. Parterowy budynek mieszkalny na działce przy ul. F. [...] powstał na początku XX stulecia. Natomiast murowany budynek mieszkalny na działce przy ul. F. [...] wybudowany został na podstawie decyzji z dnia [...].06.1986r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, inwestorzy nie przedstawili jednak zatwierdzonego projektu twierdząc, że uległ on zniszczeniu. Opierając się na przepisach technicznych dotyczących ochrony przeciwpożarowej obowiązujących w okresie budowy (Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia z dnia 3 lipca 1980) oraz obowiązujących obecnie (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) jak i przedłożonej przez inwestora opinii rzeczoznawcy, organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostało naruszone bezpieczeństwo pożarowe budynków i opierając się na rozwiązaniu technicznym jakie zaproponował rzeczoznawca ds. ppoż, decyzją z dnia [...]06.2005 nr [...] określił zakres czynności eliminujących istniejące zagrożenie. Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodzili się B. i W. Ś . W odwołaniu zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego niezasadność obowiązku określonego zaskarżoną decyzją z uwagi na wykonanie obiektu w oparciu o pozwolenie na budowę, zachowanie ponad 4 m odległości od granicy działki sąsiedniej, jak również na koszty związane z koniecznością wykonania nakazu określonego zaskarżoną decyzją. Organ II instancji odnosząc się do argumentacji stron zważył co następuje: Faktem jest, że budynek stanowiący własność B. i W. Ś. został wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...].06.1986 znak [...] oraz przyjęty do użytkowania pismem z dnia [...].11.1987 znak [...]. Niemniej jednak w świetle wyroku SN z dnia 3.10.2003 sygn akt III RN 101/02 OSNP nie zwalnia to organów nadzoru budowlanego od podjęcia czynności mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jak wykazano w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego obiekt ten w obecnym stanie nie odpowiada przepisom technicznym obowiązującym w okresie budowy jak też i obecnym, a w szczególności: - obowiązującemu w okresie budowy §12 pkt2 Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia z dnia 3 lipca 1980r. określającemu konieczność zachowania co najmniej 8 metrowej odległości między budynkiem istniejącym na sąsiedniej działce a projektowanym, jak również obowiązującemu aktualnie § 271 ust l Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym odległości między zewnętrznymi ścianami budynków nie będącymi ścianami oddzielenia pożarowego powinny wynosić 8 m z możliwością jej zmniejszenia stosownie do treści § 271 ust. 9 o 25 %, jeżeli budynki te zwrócone są do siebie ścianami i dachami nierozprzestrzeniającymi ognia i niemającymi otworów. Jak wynika z ustaleń organu warunek powyższy z uwagi na istniejące okna w ścianach obu budynków oraz odległości między nimi (5,74m na parterze i 5,14 m na piętrze) nie jest spełniony. Organ II instancji wskazał, że zachowanie odległości większej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej nie jest warunkiem bezwzględnym, który zapewnia zgodność wykonania obiektu z przepisami. Uznanie w/w odległości za zgodną z przepisami uzależnione było i jest od innych przepisów szczególnych . Ustawodawca zaakcentował to w § 12 ust 3 pkt la Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym sytuowanie budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy działki sąsiedniej należy uznać za właściwe o ile z przepisów szczególnych nie wynikają inne wymagania określone przepisami § 13,60 i 271 .W przedmiotowej sprawie jak wykazano powyżej warunek określony przepisem § 271 nie jest spełniony. Organ II instancji podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego rozpatrywana była kwestia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi wynikająca z wzajemnej relacji budynku będącego przedmiotem postępowania oraz budynku na sąsiedniej działce. Zgodnie z treścią ekspertyzy technicznej budynek w obecnym kształcie stanowi zagrożenie dla życia ludzi. Warunkiem koniecznym do jego eliminacji jest wymiana istniejących okien w ścianie szczytowej na okna przeciwpożarowe o odporności ogniowej EI60. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do zapisu art. 66 ust l pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego powodującego zagrożenie organ nadzoru budowlanego zobligowany jest decyzyjnie nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając jednocześnie termin wykonania obowiązku. Jak wykazał organ I instancji zagrożenie pożarowe występuje, stąd też wtórnym skutkiem zaistniałej sytuacji mógł być jedynie nakaz jego usunięcia w formie określonej w/w przepisem ustawy Prawo budowlane . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. i W. Ś. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając iż jest ona krzywdząca i sprzeczna z zasadami prawa. Zdaniem skarżących, ograniczenie funkcjonalności ich domu z powodów przez nich niezawinionych, a spowodowanych przez osoby trzecie, jest naruszeniem art. 61 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi podniesiono co następuje: Dom skarżących został odbudowany na miejscu budynku (wzniesionego pod koniec XIX w.) zniszczonego na skutek dwóch pożarów, na obrysie dotychczasowego budynku, w oparciu o pozwolenie budowlane, po dokonaniu odbioru technicznego w 1988 r., bez zgłoszenia zastrzeżeń ze strony organów administracyjnych, jak też sąsiadów. Zdaniem skarżących, dom ich został odbudowany legalnie i w opinii biegłego przeciwpożarowego nie zagraża innym budynkom. Skarżący podkreślają, że ich dom usytuowany jest ponad 4 m od granicy działki i to budynek sąsiedni powinien być dostosowany do wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Skarżący stwierdzają, iż niezrozumiała jest decyzja nakazująca im wymianę istniejących okien na okna przeciwpożarowe o odporności ogniowej E160 od strony sąsiadującego domu, który nie powstał wcześniej, zbudowany został z naruszeniem prawa, swoim usytuowaniem i konstrukcją stwarza zagrożenie pożarowe, a traktowany jest na równi z budynkiem legalnie odbudowanym, stojącym w odległości 4 m od granicy i nie zagrażającym innym domom. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy usytuowanie budynku stanowiącego własność skarżących B. i W. Ś., ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, zagraża życiu ludzi. Zgodnie z treścią § 207 ust. 2 w zw. z §2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. nr 75, poz. 690) przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. W świetle powyższego wskazać należy, że w przypadku użytkowanych budynków istniejących o niebezpieczeństwie pożarowym można mówić wówczas, gdy zostały łącznie spełnione 2 przesłanki a mianowicie: nie została zachowana odległość 8 metrów pomiędzy istniejącymi budynkami – (§ 271 ust. 1 w/w rozporządzenia) oraz, że niezachowanie wymaganej odległości powoduje zagrożenie życiu ludzi. Zaznaczyć przy tym należy, że nie można automatycznie przyjmować, że niezachowanie wymaganej odległości powoduje takie zagrożenie. Przesłanka ta powinna być odrębnie badana przez organy administracyjne. W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, że nie została zachowana odległość 8 metrów pomiędzy istniejącymi budynkami tj. budynkiem stanowiącym własność skarżących oraz budynkiem położonym na działce nr [...] przy ul. F. [...] stanowiącym własność E. K. Natomiast odnośnie przesłanki zagrożenia dla życia ludzi, podstawę ustaleń organów administracyjnych w tym zakresie stanowiła ekspertyza techniczna rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W ocenie Sądu organy zasadnie na podstawie tej ekspertyzy przyjęły, że budynek skarżących stanowi zagrożenie dla życia ludzi. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżących zgodnie z którym z ekspertyzy rzeczoznawcy nie wynika, aby ich budynek stanowił jakiekolwiek zagrożenie, w tym zagrożenie dla życia ludzi. W tym miejscu wskazać należy, że istotnie w uzasadnieniu ekspertyzy nie znalazło się jednoznacznie brzmiące sformułowanie, że budynek "zagraża życiu ludzi", niemniej jednak z treści całego uzasadnienia wynika, że takie zagrożenie budynek stwarza. Konkretnie należy wskazać na fragment ekspertyzy w którym rzeczoznawca stwierdza, że: "murowany budynek położony na posesji nr [...] przy ul. F. w B. stwarza małe zagrożenie pożarowe dla mieszkalnego budynku położonego na posesji nr [...] przy ul. F. w B. ( dowód k.-130 akt administracyjnych). Co prawda w ekspertyzie mowa jest o małym zagrożeniu, ale należy mieć na uwadze, że zdrowie i życie ludzkie są wartościami o najwyższym znaczeniu, powinny być zatem chronione w sposób szczególny i dlatego też nawet najmniejsze ich zagrożenie powinno być eliminowane. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że organy administracyjne działając na postawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, zasadnie zobowiązały B. i W. Ś. do wymiany istniejących w ich domu okien na okna przeciwpożarowe o odporności ogniowej E160. Organ nadzoru budowlanego jest bowiem zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku spełnienia przynajmniej jednej z określonych w tym przepisie przesłanek (vide: wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998r., IV SA. 1420/96, LEX nr 43224). Końcowo wskazać należy, że zaskarżona decyzja czyni zadość fundamentalnej zasadzie systemu prawa, a mianowicie zasadzie równości obywateli wobec prawa wyrażonej w treści art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z zasady tej wynika, że obywatele, których prawna i faktyczna sytuacja wobec organów jest zbliżona, mogą oczekiwać, iż zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeżeli nie tożsamej treści – ( stanowisko SN zawarte w wyroku z 28 listopada 1990r. , III ARN 28/90, OSP 1992, nr 3, poz. 56). W przedmiotowej sprawie ustalono, że budynki na działkach nr [...] i [...] usytuowane są w taki sposób, że stwarzają niebezpieczeństwo pożarowe. Skoro właścicielka budynku położonego na działce na [...] E. K. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., została zobowiązana do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez zamurowanie lub wypełnienie luksferami, pustakami szklanymi, lub nie otwieranymi oknami przeciwpożarowymi o odporności ogniowej trzech otworów okiennych w ścianie swojego budynku ( P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji , wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2004r. w sprawie sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę E. K. na decyzję organu odwoławczego), to również należało zobowiązać właścicieli budynku położonego na działce nr [...], czyli skarżących, do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów skargi, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)