II SA/Bk 792/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 06 marca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Przeciwko skarżącemu A.K. – funkcjonariuszowi Policji pełniącemu służbę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w B. została wszczęte w kwietniu 2006r. postępowanie dyscyplinarne w związku z zarzutami naruszenia dyscypliny służbowej. Pismem z [...].11.2006r. skarżący złożył do rzecznika dyscyplinarnego wnioski dowodowe. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. Rzecznik Dyscyplinarny KWP w B. powołując się na art. 135 "f" ust. 7 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zmianami) odmówił uwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych stwierdzając, że dowody objęte punktem 1, 2 i 3 są już przeprowadzone zgodnie z twierdzeniem obwinionego, a przesłuchanie w zakresie zatrzymania sprawcy wykroczenia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast dowód objęty punktem 4-tym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż jest nieprzydatny do stwierdzenia okoliczności zarzuconych obwinionemu oraz, że przeprowadzony już został w dniu [...] listopada 2006r. dowód zgodny z twierdzeniem wnioskodawcy. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wykazywał, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów ogranicza prawo strony do skutecznej obrony i dowodzi stronniczego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Postanowieniem z [...] grudnia 2006r., podpisanym z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. przez Pierwszego Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., postanowienie rzecznika dyscyplinarnego zostało utrzymane w mocy z podtrzymaniem w uzasadnieniu tezy, że wnioskowane dowody zostały już przeprowadzone, albo nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bądź są nieprzydatne do stwierdzenia okoliczności zarzucanych obwinionemu, gdyż te okoliczności są możliwe do ustalenia w oparciu o zgromadzone w aktach dokumenty. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na to postanowienie skarżący A.K. wykazując istotność wnioskowanych dowodów dla rozstrzygnięcia o zarzutach naruszenia dyscypliny służbowej, podtrzymał żądanie ich przeprowadzenia, a odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych uznał za naruszające prawo. Organ wniósł o oddalenie skargi. W dniu [...] lutego 2007r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżący złożył dodatkowe pismo informujące Sąd, że zgodnie z postanowieniem Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2007r., Komendant Wojewódzki Policji w B. został wyłączony od prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu; Tym samym – zdaniem skarżącego – nie mógł też skutecznie w postępowaniu działać zastępca komendanta. Z treści postanowienia Komendanta Głównego Policji wynika, że dotychczasowy organ wydający zaskarżone postanowienie, nie był uprawnionym do orzekania. Do pisma skarżący dołączył kopię postanowienia Komendanta Głównego Policji z [...].01.2007r. o wyłączeniu przełożonego dyscyplinarnego tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. i Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. oraz Komendanta Miejskiego Policji w B. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu i przekazaniu materiałów postępowania dyscyplinarnego w sprawie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w O. celem wyznaczenia do dalszego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przełożonego dyscyplinarnego z podległych jednostek równorzędnych do Komendy Miejskiej Policji w B. (skarżący w międzyczasie został przeniesiony do służby w Komendzie Miejskiej Policji w B.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga – zdaniem sądu – podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z prezentowanego na rozprawie przez pełnomocnika organu stanowiska wynikało, że u podstaw pouczenia skarżącego o prawie do wywiedzenia skargi, legł fakt, że kontrolą sądowoadministracyjną z mocy art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, objęte są wydawane w postępowaniu administracyjnym postanowienia, na które służy zażalenie. Ponieważ na postanowienie w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku dowodowego złożonego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi Policji, przysługuje zażalenie z mocy art. 137 "f" ust. 8 ustawy o Policji z 06.04.1990r. (tj. Dz. U. z 2002r. nr 7, poz. 58 ze zm.), stąd kierując się treścią art. 3 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ pouczył skarżącego o dopuszczalności wniesienia skargi. Takie pouczenie – zdaniem Sądu – było błędne albowiem o dopuszczalnym zakresie kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy policji, przesądza treść art. 138 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, iż prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne. Orzeczeniem będzie orzeczenie wymienione w art. 135 "j" ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji tj. orzeczenie o uniewinnieniu, odstąpienia od ukarania, ukaraniu, bądź umorzeniu postępowania, natomiast postanowieniem kończącym postępowanie dyscyplinarne będzie chociażby postanowienie wymienione w § 9 pkt 4, 26 i 29 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18.11.2003r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. z 2003r. Nr 198, poz. 1933 ze zm.) tj. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania albo uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, czy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Postanowienie odmawiające uwzględnienia wniosku dowodowego nie kończy postępowania dyscyplinarnego albowiem definitywnie tego postępowania nie zamyka. Prawidłowość takiego postanowienia może więc podlegać kontroli sądowoadministracyjnej wyłącznie przy ewentualnej skardze na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne. Tryb postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy policji jest ściśle uregulowany w samej ustawie o Policji tj. w przepisach 10-tego rozdziału ustawy. Żaden z przepisów tego rozdziału nie odsyła do odpowiedniego stosowania w tym postępowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 135 "p" ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w ustawie, odsyła do odpowiedniego stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów kodeksu postępowania karnego, dotyczących wezwań, terminów, doręczeń i świadków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy policji nie jest zatem typowym postępowaniem administracyjnym, a w konsekwencji nie można na grunt tego postępowania przenieść wprost zasady dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej dla wszelkich zaskarżalnych zażaleniem postanowień wydawanych w toku postępowania dyscyplinarnego. W postanowieniu z 30.11.2004r. (sygn. IISA/Bk 25/04 - ONSA i WSA 2005/6/113) sąd administracyjny wypowiedział pogląd, że postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają. Tezę tę na tle stanu faktyczno-prawnego niniejszej sprawy można rozbudować stwierdzeniem, że postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają i tylko w takim zakresie, w jakim przepisy szczególne na to pozwalają. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę uznał za niedopuszczalną i jako taką ją odrzucił (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na przeszkodzie odrzuceniu skargi nie stało błędne pouczenie skarżącego o prawie do jej wniesienia albowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie obowiązuje przepis będący odpowiednikiem art. 112 kpa mówiącego, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Obowiązkiem sądu administracyjnego w pierwszej kolejności jest zbadanie w każdej sprawie dopuszczalności danej skargi. Merytorycznej ocenie może być bowiem poddana tylko skarga dopuszczalna i nie dotknięta brakami formalnymi. Stąd w niniejszym postępowaniu z racji odrzucenia skargi, sąd nie mógł ustosunkować się do merytorycznych kwestii podniesionych przez stronę, w tym również do kwestii znaczenia prawnego dla merytorycznego rozstrzygnięcia faktu wyłączenia organu II instancji od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.