II SA/Bk 793/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] Parku Krajobrazowego z siedzibą w M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2008 r. oddalającego wniosek [...] Parku Krajobrazowego z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. i E. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy p o s t a n a w i a oddalić wniosek. [...] Park Krajobrazowy z siedzibą w M. we wniosku z dnia 27.02.2008 r. uzupełnionym w dniu 14.03.2008 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. We wniosku wskazano, że [...] Park Krajobrazowy, zwany dalej jako PK, jest jednostką budżetową podległą Wojewodzie P., ma na celu ochronę i zachowanie walorów przyrodniczych, krajobrazowych, historycznych i kulturowych parku, a także popularyzację tych wartości. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wnioskodawcy wynosi 484.625,82 zł, za rok 2007 PK poniósł stratę w wysokości 358.732,37 zł. Wartość środków trwałych PK wynosi 496.818,88 zł, zaś stan kont bankowych na dzień 29.02.2008 r. wynosił 13,26 zł. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przedstawił pismo Wojewody P. z dnia 25.02.2008 r. z informacją o kwotach dochodów i wydatków własnych na 2008 r., z którego wynika, że dochody PK wyniosą 2.000 zł, zaś wydatki 353.000 zł. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. referendarz sądowy oddalił wniosek PK. PK wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie wskazano, że wnioskodawca jest jednostką budżetową podległą Wojewodzie P., nie prowadzi działalności gospodarczej, działa w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa i jest ustawowo zwolniony od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wskazując na art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnoszący sprzeciw stwierdził, że ponoszenie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata przez jednostkę Skarbu Państwa, stanowiłoby niepotrzebne i kosztowne ponoszenie pieniędzy w jego obrębie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do złożonego wniosku na wstępie należy wyjaśnić, iż kwestia korzystania przez PK z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie ma znaczenia w analizowanej sprawie. Stosownie do przepisu art. 262 p.p.s.a. strona ustawowo zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych ma prawo do korzystania z prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu na takich samych zasadach, jak osoby nieobjęte takim zwolnieniem, czyli po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie. Zatem jedynie na marginesie należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wskazał jakichkolwiek przepisów, z których wynikałoby jego ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd też nie stwierdza istnienia takiego zwolnienia. Możliwość przyznania prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika, stosownie do art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zachodzi - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis ten znajduje również zastosowanie do jednostek budżetowych (por. M. Grzymisławska-Cybulska, Zakres podmiotowy i przedmiotowy wniosku o przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 2007/1 str. 47). Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy. W złożonym wniosku [...] Park Krajobrazowy z siedzibą w M. podał, iż jest jednostką budżetową podlegającą Wojewodzie P. PK ma na celu ochronę i zachowanie walorów przyrodniczych, krajobrazowych, historycznych i kulturowych parku oraz popularyzację tych wartości. Zgodnie z przedstawioną informacją o kwotach dochodów i wydatków związanych z funkcjonowaniem PK, w 2008 r. dochody wnioskodawcy z tytułu najmu i dzierżawy składników majątkowych wyniosą 2.000 zł, zaś wydatki - 353.000 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy na rok 2007 wynosi 496.818,88 zł, stan kont bankowych na dzień 29 lutego 2008 r. wynosił 13,26 zł. Należy zatem stwierdzić, że PK posiada wydzielone środki finansowe w budżecie Wojewody P. na pokrycie bieżących wydatków własnych w kwocie 353.000 zł, uzyskuje również określone dochody. W ocenie Sądu, wnioskodawca winien zatem w obrębie tych środków finansowych wygospodarować i przeznaczyć cześć funduszy na pokrycie kosztów ustanowienia w sprawie niniejszej adwokata. Niewątpliwie jednostka budżetowa w ramach prowadzonej działalności i posiadanych środków powinna uwzględnić możliwość dochodzenia praw w postępowaniu sądowym oraz ponoszenia związanych z tym kosztów – w tym również i kosztów ustanowienia adwokata. W złożonym wniosku nie wskazano żadnych przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji, skoro PK nie spełnia określonych w ustawie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, wniosek musiał podlegać oddaleniu. Wyjaśnienia wymaga także, że decyzja o potrzebie ustanowienia zawodowego pełnomocnika i poniesienia związanych z tym wydatków należy do podmiotu występującego przed sądem, tak również jest w przypadku jednostki budżetowej. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.