II SA/Bk 793/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 09 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata R. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Ś. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a 1. przyznać adwokatowi R. S. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie reprezentowania skarżącej przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w wysokości 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 złotych), 2. oddalić wniosek adwokata R. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał S. Ś. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego, Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata R. S. (k. 28). W piśmie z dnia [...] marca 2010 r. adwokat R. S. złożył oświadczenie, w którym wskazał, iż po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie znalazł ustawowych podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 lutego 2010 r. odrzucającego skargę S. Ś., wnosząc o przyznanie kosztów pomocy prawnej za czynności dokonane z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części (k. 38). Pismem z dnia 16 marca 2010 r. referendarz sądowy wezwał adwokata R. S. do złożenia w terminie siedmiu dni oświadczenia, w którym należało wskazać: czy w sprawie niniejszej została sporządzona na piśmie opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz czy opinia ta została doręczona skarżącej S. Ś. lub ewentualnie należało dołączyć do akt sprawy wzmiankowaną opinię i potwierdzenie jej doręczenia skarżącej (k. 40). Wezwanie zostało doręczone prawidłowo dnia [...] marca 2010 r. (k. 41), mimo upływu zakreślonego w nim terminu adwokat R. S. nie ustosunkował się do jego treści. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ad 1. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji stawka minimalna w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (22 %). Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz charakter przedmiotowej sprawy należy uznać, że kwota 292,80 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c, § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono jak w sentencji. Ad 2. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie... - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji, wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł. Zatem biorąc pod uwagę, że stawka minimalna określona w pkt 1 w niniejszej sprawie wynosi 240 zł, stawka za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 120 zł, przy czym stawkę tę zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (22 %). Podkreślić jednak należy, iż pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jedynie, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Do czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej podjętych przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego czy rzecznika patentowego należy także sporządzanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z 15 czerwca 2004 r., OSK 93/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 33). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej złożył jedynie oświadczenie, w którym wskazał, iż po zapoznaniu się z treścią wzmiankowanego postanowienia tut. Sądu z dnia 25 lutego 2010 r. nie znalazł ustawowych podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Adwokat R. S. nie odpowiedział również na cytowane wezwanie referendarza sądowego z dnia 16 marca 2010 r., nie wykazał tym samym, że faktycznie sporządził i przekazał skarżącej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe skutkuje uznaniem, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej. Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należy się bowiem wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście i faktycznie udzieloną. Za takim rozumieniem zwrotu "sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej" przemawia zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie..., który określa za jakie czynności adwokackie przysługuje wynagrodzenie. W "Uniwersalnym słowniku języka polskiego" Wydawnictwo PWN, pod red. prof. Stanisława Dubisza, tom III, strona 1339 wyrazowi "sporządzić" nadaje się znaczenie "wykonać, przygotować", co oznacza, iż chodzi o zrealizowanie jakiejś czynności (opinii). W przedmiotowej sprawie natomiast pełnomocnik faktycznie nie wykazał, że sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto, należy mieć na uwadze treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, iż "w przypadku, gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie (por. postanowienie NSA z 22.12.2004 r., OZ 720/04, ONSA i WSA nr 5(8)2005, poz. 93)". W uzasadnieniu w/w postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, iż "decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy, związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadności i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. O ile w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej fakt udzielenia pomocy prawnej z urzędu wynika z wniesienia skargi, o tyle w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie. Opinię bowiem sporządza się dla strony i w jej interesie". W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit b i pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono jak w sentencji.