II SA/Bk 793/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-12-19

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Marcin Kojło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie zbiornika na wody opadowe, który został wybudowany bez pozwolenia na budowę w 1984 r. i pierwotnie służył jako zbiornik na nieczystości ciekłe, a następnie zaadaptowany na potrzeby wód opadowych, może być wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, mimo że roboty budowlane zostały zakończone?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, mimo że roboty zostały zakończone, nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ umożliwiło organom nadzoru budowlanego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wydanie decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Zbiornik został prawidłowo zakwalifikowany jako urządzenie budowlane, a nie obiekt budowlany, co uzasadniało zastosowanie procedury naprawczej z art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie trybu legalizacyjnego z art. 48.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. i K. K. wnieśli skargę na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., które utrzymało w mocy postanowienie PINB w S. wstrzymujące roboty budowlane przy budowie zbiornika na wody opadowe. Zbiornik, wybudowany w 1984 r. pierwotnie jako szambo, został zaadaptowany w 2019 r. do gromadzenia wód opadowych. Organy uznały, że budowa zbiornika stanowi samowolę budowlaną i wymaga legalizacji w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, kwalifikując go jako urządzenie budowlane. Skarżący zarzucili niewłaściwe zastosowanie przepisów, brak wyczerpującego postępowania dowodowego oraz konieczność zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Marcin Kojło,, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. i K. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. W wyniku interwencji z [...] czerwca 2019 r. M. B. oraz pisma K. K. złożonego w dniu [...] czerwca 2019 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., w dniu [...] lipca 2019 r. dokonał kontroli zbiornika betonowego zlokalizowanego na działce nr [...] w S. przy ul. [...]. W jej wyniku ustalił, że przedmiotowy zbiornik ma średnicę 1,40 m oraz głębokość 3,0 m. Dno utwardzone. Właz zbiornika żeliwny o średnicy 53 cm. Na zbiorniku ułożona jest kostka betonowa. W dniu kontroli zbiornik był częściowo wypełniony wodą. Do zbiornika doprowadzone są dwie rury z PCV. Pierwsza o średnicy 110 cm, odprowadzająca wody opadowe z dwóch budynków mieszkalnych oraz druga, biegnąca tylko z jednego budynku mieszkalnego, odłączona w poziomie piwnicy tego budynku od kanalizacji sanitarnej i zaślepiona. Odległość krawędzi włazu żeliwnego od granicy z działką nr [...] - 0,62 m. Obecny na kontroli J. S., właściciel nieruchomości nr [...], wniósł do protokołu, że przedmiotowy zbiornik powstał w 1984 r. wraz z budową budynku gospodarczego. Zbiornik do 2017 r. użytkowany był jako miejsce gromadzenia nieczystości ciekłych. Obecnie obiekt stanowi zbiornik na wody opadowe wykorzystywane do podlewania ogrodu. Inwestor nie okazał dokumentów potwierdzających legalność zbiornika. Mając na uwadze powyższe, w dniu [...] lipca 2019 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zbiornika na wody opadowe, zlokalizowanego w S. przy ul. [...], na działce nr [...]. Następnie w dniu [...] lipca 2019 r. dokonał oględzin przedmiotu postępowania. W ich wyniku potwierdził ustalenia dokonane podczas kontroli w dniu [...] lipca 2019 r. Nadal jednak nie otrzymał dokumentów potwierdzających legalność budowy zbiornika. Otrzymany ze Starostwa Powiatowego w S. projekt budowlany budynku gospodarczego, zatwierdzony pozwoleniem na budowę z [...] czerwca 1982 r. nr [...] wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy S., takiego zbiornika nie obejmował. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, że zbiornik na wody opadowe jest samowolą budowlaną i rozpoczął procedurę legalizacyjną na podstawie art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z jej trybem w dniu [...] sierpnia 2019 r. wydał postanowienie nr [...], wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie zbiornika na wody opadowe i zobowiązał inwestora do przedłożenia oceny technicznej wykonanych prac budowlanych. W treści postanowienia wskazał, że przyjęta podstawa prawna legalizacji jest adekwatna do funkcji zbiornika, który nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego lecz urządzenie instalacyjne wskazane w art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane i jako takie nie może być kwalifikowane na podstawie art. 48 lub 49b obowiązującej ustawy - Prawo budowlane. Z wydanym postanowieniem nie zgodziła się M. B. oraz K. K., które złożyły zażalenie na postanowienie PINB w S.. Jako zarzut do postanowienia M. B. wskazała, że z uwagi na czas powstania obiektu – 1984 r. - jego legalizacja powinna odbywać się pod rządami Prawa budowlanego z 24 października 1974 r., a nie obecnie obowiązujących przepisów. Ponadto wskazała, że organ pierwszej instancji nierzetelnie zebrał materiał dowodowy, albowiem nie ustalił terminu i okoliczności powstania urządzenia. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z oświadczeniem inwestora – J. S., potwierdzonym przez stronę postępowania – Z. G., około 1984 r., na terenie obecnej działki nr [...] powstał zbiornik szczelny na nieczystości ciekłe obsługujący budynek gospodarczy. Budowa zbiornika nie została objęta żadnym pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Urządzenie budowlane funkcjonowało zgodnie z przeznaczeniem do 2017 r. Natomiast w 2019 r. zostało zaadoptowane na zbiornik do gromadzenia wody opadowej, odprowadzanej z dwóch budynków mieszkalnych znajdujących się na działkach nr [...] i [...]. Zmiany sposobu użytkowania zbiornika, inwestor również nie zgłosił do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie natomiast z przepisami prawa budowlanego, zarówno zbiornik na nieczystości ciekłe wybudowany w 1984 r., jak i zbiornik na wody opadowe zaadaptowany pod rządami obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane wymagał i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Takiego pozwolenia nie posiada inwestor. Zatem jest to samowola budowlana, wymagająca uregulowania stanu prawnego, do czego zobligowany jest organ nadzoru budowlanego. W przypadku, gdyby zbiornik na wody opadowe stanowił samodzielny obiekt budowlany, jako podstawę legalizacji należałoby przyjąć art. 48 lub 49b obowiązującej ustawy - Prawo budowlane. W związku jednak z faktem, że stanowi on budowlane urządzenie instalacyjne w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, procedurę legalizacyjną należało przeprowadzić w oparciu o art. 50-51 ustawy - Prawo budowlanego, co też zasadnie miało miejsce w sprawie niniejszej. W odniesieniu do zarzutów M. B. organ odwoławczy wskazał, że organy nadzoru budowlanego zobligowane są do przestrzegania i stosowania aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Wyjątek stanowi zapis art. 103 ustawy - Prawo budowlane, dotyczący niestosowania przepisu art. 48 w odniesieniu do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Podniesiono, że prawdą jest, iż przedmiot postępowania został wybudowany przed wejściem w życie ww. ustawy, niemniej jednak, jak już wcześniej wskazano zbiornik na wody opadowe nie jest obiektem budowlanym, zatem nie podlega regulacjom art. 48 ustawy - Prawo budowlane, a tym samym nie ma podstaw do zastosowania przepisów ustawy - Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. w procesie legalizacyjnym. Nie ma również podstaw do stwierdzenia, że organ pierwszej instancji nierzetelnie zebrał materiał dowodowy. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono datę budowy zbiornika. Ustaleń w tym zakresie nie podważała obecna na oględzinach M. B.. Ustalono również, że zbiornik stanowi samowolę budowlą, wymagającą legalizacji. Dopiero natomiast po przedłożeniu przez inwestora oceny technicznej wybudowanego zbiornika, będzie można stwierdzić, czy legalizacja będzie możliwa. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w sposób prawidłowy. Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniosły M. B. i K. K. i zarzuciły naruszenie: - art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, przez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy inwestycji już zrealizowanej - przedmiotowy zbiornik na nieczystości powstał w 1984 r. (okoliczność bezsporna), a więc nie było podstaw do stosowania art. 50 ustawy - Prawa budowlanego, a nadto, zbiornik ten jest obiektem budowlanym w rozumieniu definicji zawartych w ustawach prawo budowlane od ustawy z 1961 r., przez ustawę z 1974 r. po aktualnie obowiązującą ustawę - Prawo budowlane; - art. 37 i nast. ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 103 aktualnie obowiązującej ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy obiektu budowlanego - zbiornika na nieczystości tzw. "szambo", wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej w 1984 r., a zatem podlegającego postępowaniu legalizacyjnemu na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. Prawa budowlanego z 1974 r. - art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., przez brak podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a w konsekwencji niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności, poprzez brak ustalenia charakteru i bytu prawnego spornego zbiornika (a przez to błędne zakwalifikowanie spornej inwestycji jako zbiornika na wody opadowe, podczas gdy w sprawie bezspornie ustalono, że w dacie realizacji inwestycji był to zbiornik na nieczystości ciekłe, tzw. szambo), co spowodowało załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela; - art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, tj. przez brak jakichkolwiek ustaleń i czynności wyjaśniających charakter spornej inwestycji w dacie jej realizacji, w tym rzeczywistej funkcji zbiornika oraz niewskazanie przyczyn zastosowania regulacji ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., podczas, gdy w sprawie bezsprzecznie ustalono, że sporny zbiornik na nieczystości został posadowiony w okresie przed wejściem w życie tej ustawy; - art. 7 w zw. z art 86 K.p.a., przez nieprzesłuchanie skarżących w charakterze strony; - art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczególności, nie wskazanie przez organ administracji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazując na powyższe naruszenia skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto skarżące wniosły o dopuszczenie dowodu z kopii decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] października 2019 r. nr [...] na okoliczność stwierdzenia przez organ braku podstaw do nakazania inwestorowi wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w odniesieniu do spornego zbiornika. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, które prowadziłoby do wyjaśnienia charakteru spornej inwestycji w dacie jej realizacji, w tym rzeczywistej funkcji zbiornika a przez to nieprawidłowo zastosowały ustawę z 1994 r., podczas, gdy w sprawie bezsprzecznie ustalono, że sporny zbiornik na nieczystości został posadowiony w okresie przed wejściem w życie tej ustawy, tj. w 1984 r. Nadto zarzucono, że w przypadku jednoznacznego potwierdzenia faktu pobudowania zbiornika w warunkach samowoli budowlanej w sprawie nie może mieć zastosowania tryb z art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane. Skarżące podniosły, że przedmiotowe postępowanie dotyczy inwestycji już zrealizowanej, a zatem nie znajduje żadnego uzasadnienia sformułowany w postanowieniu nakaz wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Zdaniem skarżących, sporny zbiornik na nieczystości ciekłe – szambo, powinien być zakwalifikowany jako obiekt budowlany. Przedmiotowy zbiornik jako obiekt budowlany, który powstał w 1984 r. (zgodnie z oświadczeniem inwestora), wymagał pozwolenia na budowę w świetle przepisów ustawy z 1974 r. Wybudowany zaś w warunkach samowoli podlega postępowaniu legalizacyjnemu na podstawie art. 37 i nast. tej ustawy w zw. z art. 103 ustawy – Prawo budowlane aktualnie obowiązującej. Zarzucono, że organy w sprawie niniejszej nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń w zakresie charakteru spornej inwestycji w dacie jej realizacji, w tym ustalenia rzeczywistej funkcji zbiornika. Tymczasem to właśnie funkcja inwestycji w postaci zbiornika na nieczystości płynne (szambo) stanowi o braku podstaw do zastosowania ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. W sprawie niniejszej nie przesłuchano stron postępowania i nie odebrano od skarżącego wyjaśnień co do tego, kiedy sporny zbiornik na nieczystości został wykonany, w jakich okolicznościach (w szczególności czy z racji budowy budynku gospodarczego i dla jego potrzeb), czy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę lub dopełnił innych formalności wymaganych przez prawo w dacie przystąpienia do budowy. Podniesiono, że rację ma organ co do twierdzenia, że zbiorniki na nieczystości stanowią urządzenia budowlane, służące budynkom, ale tak je należy kwalifikować, gdy budowane są jednocześnie z budynkiem, któremu mają służyć. Jeśli zaś są wybudowane po wzniesieniu budynku lub wyłącznie samodzielnie, na nieruchomości bez budynku mieszkalnego, są samodzielnym urządzeniem stanowiącym obiekt budowlany. Niemniej jednak, w sprawie niniejszej i ta okoliczność nie została w żaden sposób przez organy administracji wyjaśniona. Zgromadzony materiał dowodowy upoważnia do twierdzenia, że zbiornik został pobudowany po powstaniu budynku gospodarczego w odniesieniu do którego przedłożono projekt budowlany i pozwolenie na budowę datowane na 1982 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie zbiornika na wody opadowe wraz z instalacją kanalizacji deszczowej wybudowanego na działce nr [...] w S. i zobowiązujące inwestora – J. S., w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, do opracowania i przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 50 ust.1 pkt 1 i ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). W myśl powyższej regulacji w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W postanowieniu, zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy, organ może nałożyć obowiązek przedstawienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Następnie, w terminie dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, podejmuje kolejne kroki proceduralne wskazane w art. 51 ustawy. W przedmiotowej sprawie przepis art. 50 ustawy zastosowano w związku z ustaleniem, że inwestor wybudował przedmiotowy zbiornik w 1984 r. bez pozwolenia na budowę. Zbiornik do 2017 r. użytkowany był jako miejsce gromadzenia nieczystości ciekłych. Obecnie stanowi zbiornik na wody opadowe wykorzystywane do podlewania ogrodu. Z powyższego wynika, że postanowienie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy zostało wydane w stosunku do zakończonych już robót budowlanych. Istotnie, co do zasady, wstrzymanie na podstawie tego przepisu robót budowlanych powinno mieć miejsce wtedy, kiedy roboty takie są prowadzone. W orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę do nałożenia na inwestora stoswnego zobowiązania w przypadku inwestycji zakończonej stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy (vide: wyrok NSA z 17 stycznia 2007 r., II OSK 167/06, publ. ONSAiWSA 6/2007 poz. 132). Zdaniem sądu wydanie w sprawie niniejszej postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy, należy ocenić jako uchybienie które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Z jednej strony bowiem wydanie tego postanowienia było zbędne i organy nadzoru budowlanego mogły od razu wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy. Z drugiej strony wydanie tego postanowienia pozwoliło organom nadzoru budowlanego na dokonanie ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy. Odnosząc się do powyższego podnieść należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy, ma charakter incydentalny/wpadkowy, tj. nie kończy sprawy co do istoty, a dla jego wydania konieczne jest jedynie ustalenie, że wykonywane są (lub zostały wykonane - v. art. 51 ust. 7 ustawy), roboty budowlane inne niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Wydając w takiej sytuacji postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, organ jest zobowiązany wskazać przyczynę wstrzymania robót, a także określić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń dotychczas wykonanych prac (art. 50 ust. 2 Prawa budowlanego). Postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych ma charakter zabezpieczający, Wstrzymanie umożliwia przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia co do dalszych losów realizowanego przedsięwzięcia, jako że samo w sobie nie załatwia sprawy co do istoty. Przepis ten jest podstawą wstrzymania robót celem rozważenia, jakie względnie nakazy w odniesieniu do prowadzonej inwestycji powinny być wydane. Następnie zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepis art. 51 ust. 7 ustawy stanowi, że między innymi art. 51 ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b ustawy zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy. W sprawie niniejszej na skutek tego postanowienia inwestor przedłożył inwentaryzację budowlaną wraz z oceną techniczną robót budowlanych wykonanych przy budowie przedmiotowego zbiornika. Dokumentacja ta stanowiła podstawę do wydania decyzji już na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. A mianowicie jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzja z [...] października 2019 r. odmówił nakazania inwestorowi wykonania jakichkolwiek czynności czy robót budowlanych przy budowie zbiornika na wody opadowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] listopada 2019 r. Z powyższego wynika, że wydanie tego postanowienia umożliwiło organom nadzoru budowlanego podjęcie rozstrzygnięcia co do dalszych losów realizowanego przedsięwzięcia. Jak już wskazano powyżej wydanie takiego postanowienia jest możliwe w przypadku ustalenia, że wykonywane są (lub zostały wykonane - v. art. 51 ust. 7 ustawy), roboty budowlane inne niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Zdaniem sądu, wbrew zarzutom skargi, przedmiotowy zbiornik nie stanowi obiektu budowlanego. Z ustaleń organów wynika, że do zbiornika doprowadzone są dwie rury z PCV. Pierwsza o średnicy 110 cm, odprowadzająca wody opadowe z dwóch budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działkach nr geod. [...] i [...] oraz druga, biegnąca tylko z jednego budynku zlokalizowanego na działce nr geod. [...], odłączona w poziomie piwnicy tego budynku od kanalizacji sanitarnej i zaślepiona. Zbiornik ten do 2017 r. był przeznaczony na nieczystości ciekłe a w 2019 r. został zaadoptowany na zbiornik do gromadzenia wody opadowej, odprowadzanej z dwóch budynków mieszkalnych znajdujących się na działkach nr [...] oraz [...]. Z powyższego wynika, że zbiornik ten najpierw integralnie związany był z budynkiem na działce nr [...] i służył jako zbiornik na nieczystości a aktualnie integralnie jest związany z budynkami mieszkalnymi na działkach nr [...] oraz [...] i służy jako zbiornik na wodę opadowa. Nie istniał samoistnie a od samego początku połączony był z budynkami. Dlatego też podzielić należy stanowisko organów, że zbiornik stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy. Zgodnie z tą regulacją pod pojęciem urządzenia budowlanego należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, tak jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 wymienione zostały enumeratywnie (wyliczenie stanowi listę zamkniętą) obiekty i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, a art. 30 tej ustawy określa, które z nich wymagają zgłoszenia zamiaru ich wykonania do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Roboty polegające na budowie zbiornika przeznaczonego do gromadzenia wód opadowych nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie należą do katalogu robót wymienionych w art. 29-31 tej ustawy. Powstanie zatem tego urządzenia powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, czego inwestor w sprawie niniejszej nie dopełnił. Z akt sprawy wynika, że Starostwo Powiatowe w S. nie odnalazło pozwolenia na budowę zbiornika z lat 1980-1990. Do akt sprawy przekazana została decyzja nr [...] z [...] czerwca 1982 r udzielająca pozwolenia na budowę budynku gospodarczego i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] wraz z projektem budowlanym. Na planie zagospodarowania działki ujęto jako projektowany jeden osadnik szczelny dwukomorowy jednak nie jest to rozpatrywany w niniejszej sprawie zbiornik. W konsekwencji, sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie (wobec powyżej przedstawionych ustaleń), nie sposób zarzucić organom naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – poprzez wydanie (w I instancji i zaakceptowanie w II) orzeczenia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego zbiornika, skoro zrealizowano go bez wymaganej zgody organu, i mimo że, inwestycja ta została zakończona. Zakwalifikowanie zbiornika jako urządzenia budowlanego musiało skutkować zastosowaniem postępowania naprawczego z art. 50 – 51 ustawy. Tryb legalizacyjny z art. 48 ustawy dotyczy bowiem budowy obiektów budowlanych. Z tych też przyczyn, sąd nie znalazł podstaw do podważenia postanowień wydanych w sprawie, uznając tym samym, że wykazano w nich konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego. Na ocenę taką wpływu nie miała okoliczność, że zbiornik ten powstał w latach w latach 80-tych XX wieku i pierwotnie pełnił funkcję zbiornika na nieczystości. Zdaniem skarżących, skoro zbiornik powstał w okresie obowiązywania ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. to postępowanie legalizacyjne powinno być przeprowadzone w trybie tej ustawy. Odnosząc się do tego wskazać należy, że organy administracji kierując się zasadą legalizmu (art. 6 K.p.a.) działają na podstawie obowiązującego prawa i oceniają w ich świetle okoliczności faktyczne istniejące w dacie rozstrzygania sprawy. Oznacza to, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydawania. Wyjątek od tej zasady stanowi przepis art. 103 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przepisu art. 48 (dotyczącego obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 24 października 1974 r. W sprawie niniejszej, jak już wywiedziono powyżej, organy prawidłowo zakwalifikowały zbiornik jako urządzenie budowlane a nie jako obiekt budowlany. Dlatego zastosowanie znalazł tryb naprawczy uregulowany w art. 50-51 ustawy a nie tryb legalizacyjny z art. 48 ustawy. W postępowaniu naprawczym uregulowanym w art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane organy zawsze stosują aktualnie obowiązujące przepisy do aktualnego stanu faktycznego sprawy. Wyjątek przewidziany w przepisie art. 103 ust. 2 ustawy odnosi się do trybu uregulowanego w art. 48 ustawy. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowodowy okazał się wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i słusznie, zdaniem sądu, zaniechano przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, który to dowód nie wniósłby do sprawy żadnych nowych okoliczności, a więc nie był to dowód konieczny. W ocenie sądu, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Przytoczono w niej najistotniejsze dla rozstrzygnięcia sprawy konkluzje wynikające z materiału dowodowego oraz dokonano jego oceny zgodnie z zasadami: swobodnej oceny dowodów, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, czego wyrazem są pisemne motywy zapadłego rozstrzygnięcia, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, a więc odpowiadające warunkom opisanym w art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem sądu podniesione w skardze, zarzuty procesowe, mające w ocenie skarżących świadczyć o nieprawidłowości zaskarżonego postanowienia, stanowią jedynie polemikę, z zapadłym rozstrzygnięciem. Podkreślić należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. Reasumując stwierdzić należy, że sąd nie doszukał się takich naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym skargę oddalił, zgodnie z art.151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło