II SA/Bk 794/18
PostanowienieWSA w Białymstoku2019-03-28
Skład orzekający: Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, oparta na zarzutach braku zdolności procesowej, nienależytej reprezentacji, pozbawienia możności działania, wydania wyroku na podstawie aktu normatywnego uznanego za niezgodny z Konstytucją, wydania wyroku na podstawie sfałszowanych dowodów, lub ujawnienia istotnych dowodów, może zostać uwzględniona, jeśli nie spełnia ustawowych przesłanek dopuszczalności?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeśli nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia lub nie została wniesiona w terminie. W niniejszej sprawie, mimo że skarżąca powołała się na różne podstawy wznowienia, żadna z nich nie spełniała wymogów określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkowało odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie, w której wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. oddalono jej skargę na decyzję o odmowie zameldowania na pobyt stały. Jako podstawy wznowienia wskazała brak zdolności procesowej, nienależną reprezentację, pozbawienie możności działania, wydanie wyroku na podstawie aktu normatywnego uznanego za niezgodny z Konstytucją, wydanie wyroku na podstawie sfałszowanych dowodów oraz ujawnienie istotnych dowodów. Sąd uznał, że żadna z podniesionych podstaw nie spełnia ustawowych wymogów dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi C. Ż. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 172/16 ze skargi C. Ż. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego
Wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 172/16 tut. Sąd oddalił skargę C. Z. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały. W toku postępowania skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu – adwokata L. K. Uzasadnienie ww. wyroku zostało sporządzone po uwzględnieniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku i doręczone wraz z odpisem wyroku w dniu 30 listopada 2016 r. nowemu pełnomocnikowi – adwokatowi R. O., który został wyznaczony do prowadzenia ww. sprawy w miejsce dotychczasowego pełnomocnika w dniu 15 listopada 2016 r. W dniu 1 grudnia 2016 r. pełnomocnik ten złożył w tut. Sądzie pismo informujące o sporządzeniu przez niego opinii odmawiającej sporządzenia skargi kasacyjnej w ww. sprawie, o którym to fakcie powiadomił on korespondencyjnie skarżącą.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. tut. Sąd odrzucił zaś, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302; dalej: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącą, złożoną w dniu 29 grudnia 2016 r. Postanowienie to zostało doręczone ww. pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 stycznia 2017 r. Tego samego dnia doręczono skarżącej zawiadomienie o wydaniu ww. postanowienia i przesłaniu go pełnomocnikowi, zawierające informację, że od daty doręczenia postanowienia pełnomocnikowi biegnie termin do jego zaskarżenia. Zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 stycznia 2017 r., odrzucające skargę kasacyjną skarżącej, nie wniesiono. Wyrok tut. Sądu z dnia 19 maja 2016 r. uprawomocnił się w dniu 14 lutego 2017 r.
W dniu 28 listopada 2018 r. C. Ż. skierowała do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo datowane na 27 listopada 2018 r., zatytułowane: "Pozew o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania i ponownego zameldowania zakończonej decyzją ostateczną." Pismo to, jako zawierające ewentualny wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zostało przekazane do tut. Sądu 7 grudnia 2018 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 10 grudnia 2018 r. wezwano skarżącą do nadesłania, w terminie 7 dni, oświadczenia, czy ww. pismo z dnia 27 listopada 2018 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, tak jak to zostało określone w cytowanym tytule pisma, czy jako skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, o czym mowa w treści pisma. W wyznaczonym terminie skarżąca złożyła pismo datowane na 27 grudnia 2018 r., w którym powołała się na art. 270 p.p.s.a. oraz nawiązała do uzasadnienia zawartego w jej piśmie z dnia 27 listopada 2018 r. Załączyła również swoje pismo z dnia 26 listopada 2018 r. zatytułowane: "Wniosek", a zawierające m.in. wykaz załączników oraz także złożyła kserokopie zgromadzonej przez nią dokumentacji. W piśmie z dnia 27 listopada 2018 r. wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przeprowadzenie postępowania sądowego. Jak wynika natomiast z treści wszystkich ww. pism, skarżąca wskazała w nich następujące podstawy wznowienia:
– brak zdolności procesowych pomimo przyznanego adwokata z urzędu, nienależytą reprezentację oraz pozbawienie możliwości działania. W tym zakresie skarżąca zakwestionowała prawidłowość udzielonej jej z urzędu pomocy prawnej, wskazując, że pełnomocnik: "zaniechał procedury obrony z urzędu (...). Nie dotrzymał złożonej przysięgi adwokackiej. Nie uczestniczył w rozprawach, nie informował o toku postępowania (...) nawet o terminach rozpraw. (...). Wszystkie postanowienia zatrzymał w tajemnicy dla siebie. Nie złożył wniosku o uzasadnienie zapadłego negatywnie wyroku, od którego należała się apelacja. (...) ukrył wszystkie postanowienia oraz datę rozprawy, o której również nie informował sąd" (k. 20-21). "Przyznany inny adwokat z urzędu (...) zaocznie sporządził opinię dla mnie negatywną o braku podstaw do skargi kasacyjnej" (k.22). Skarżąca podkreśliła przy tym stronniczość obrońców z urzędu, dokonaną przez nich wadliwą analizę sprawy, "pozbawienie obrony własnej" i nieudostępnienie przez Sąd zawiadomień o toczącym się postępowaniu, w tym zapadłego wyroku "dla zatarcia śladów" (k. 22-23). Skarżąca wskazała również na "całkowity brak zdolności procesowych" (k. 23) oraz "jej bezprawne ubezwłasnowolnienie" (k. 28), a także zakwestionowała zmianę sygnatury akt prowadzonego postępowania sądowego, co w jej ocenie miało na celu ukrycie przed nią i zatajenie jego przebiegu oraz skutkowało pozbawieniem jej prawa do udziału w procesie i wydaniem "zaocznego" wyroku bez jej udziału(k. 5, 21, 36);
– wydanie wyroku w sprawie II SA/Bk 172/16 na podstawie aktu normatywnego uznanego za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny (k. 7), powołując w tym zakresie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. SK 40/12 (k. 8);
– wydanie wyroku w sprawie II SA/Bk 172/16 w oparciu o dowody "sfałszowane na podstawie stronniczości, kolesiarstwa, wkroczenia osób trzecich w swobodę wykonywania własności" (k. 7). Skarżąca wskazała przy tym, że: "prowadząca postępowanie administracyjne (...) tworzyła fałszywe dowody manipulując obrazy prawa materialnego jak też procesowego" (k. 10), "były (fałszowane) tworzone dokumenty przez notariusza (...). Notariusz pominął wszystkich współmieszkańców lokalu (...) bez stosownych oświadczeń (k. 12). Skarżąca wskazała także, że w aktach spółdzielni mieszkaniowej i notariusza "są ukryte fałszerstwa" (k. 12), że pracownica Urzędu Miasta postępowała na podstawie "tworzonych samowolnie dokumentów wbrew art. kodeksu karnego tj. art. 231, art. 235, art. 240 i art. 286 w zw. z art. 271 k.k., manipulowała prawem materialnym z art. 438 k.p.k. pkt. 2 i 3" (k. 15). Podniosła również, że wewnętrznie fałszowano akta sprawy" (k. 37), a wszystkie postępowania sądowe prowadzone były "na błędnej wykładni tworzonych dalszych fałszywych dokumentów" (k. 27) oraz zarzuciła fałsz intelektualny względem urzędników państwowych (k. 28), a także celowe łamanie przez nich prawa (k. 29). Jednocześnie też wskazała, że "Nie były uwzględniane pozwy ani doniesienia o popełnianych przestępstwach przez Policję, Prokuratorów, Komornika..." (k. 20);
– ujawnienie istnych dowodów w sprawie naruszających zasady równego traktowania, w którym to zakresie skarżąca wskazała na decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. (k. 7).
Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 stycznia 2019 r. Zastępca Sekretarza Okręgowej Rady Adwokackiej w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata A. C. w miejsce adwokata R. O. (k. 215).
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania organ wniósł o jej oddalenie, w przypadku uznania jej za dopuszczalną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania poprzedzone jest każdorazowo oceną jej dopuszczalności, na którą składa się zbadanie czy została ona wniesiona w terminie oraz, czy opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia. W razie zaś braku jednego z tych wymagań, sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (vide: art. 280 § 1 p.p.s.a.).Na tym etapie nie dochodzi zatem do badania, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w p.p.s.a. przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. Wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest elementem obligatoryjnym, którego brak powoduje, że skarga o wznowienie nie może być przez sąd rozpoznana merytorycznie i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z 27 maja 2008 r., I OZ 347/08, Lex nr 494207).
W przypadku powołania kilku podstaw wznowienia (tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), należy rozważyć, czy ww. przesłanki dopuszczalności skargi o wznowienie zaistniały odrębnie dla każdej z nich, mając na względzie fakt, że wówczas termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania także biegnie dla każdej z nich odrębnie. Generalny trzymiesięczny termin z art. 277 p.p.s.a., liczy się od dnia dowiedzenia się przez stronę o podstawie wznowienia. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie jednolicie, o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania decyduje dzień, w którym strona (a nie jej pełnomocnik) faktycznie dowiedziała się o podstawie wznowienia, a nie data, w której strona miała możliwość dowiedzenia się o niej przy dołożeniu należytej staranności (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 8 marca 2010 r., II SA/Sz 125/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). To zatem świadomość strony o istnieniu podstaw wznowienia i data, w której strona o nich się dowiedziała, decydują o dniu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z 13 kwietnia 2010 r., II GZ 59/10, LEX nr 619857). Jeżeli natomiast podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – ww. termin liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się: sama strona (jeśli jest osobą fizyczną i ma zdolność procesową), przedstawiciel ustawowy strony (jeśli strona jest osobą fizyczną niemającą zdolności procesowej) lub organ strony (jeśli strona nie jest osobą fizyczną). W związku zaś z tym, że jedynie prawomocne orzeczenie może być przedmiotem wznowienia postępowania, nie ulega wątpliwości, że omawiana przesłanka dotyczy orzeczenia prawomocnego. Z kolei jeśli podstawą wznowienia postępowania jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, ww. trzymiesięczny termin liczony jest od dnia wejścia w życie tego orzeczenia (vide: art. 272 § 2 p.p.s.a.).
Pomimo obszerności oraz chaotyczności powołanej przez skarżącą argumentacji, uzasadniającej w jej ocenie zasadność wywiedzionej przez nią skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 172/16, tut. Sąd uznał, że nie zachodzi w niniejszej sprawie konieczność wzywania skarżącej, na zasadzie art. 280 § 2 p.p.s.a., do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Skarżąca sprecyzowała bowiem dostatecznie okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, wskazując, że wszystkie nieprawidłowości "wykryła" ona z chwilą zapoznania się z aktami sprawy II SA/Bk 172/16 w siedzibie tut. Sądu (k. 21), a co nastąpiło w dniu 17 października 2016 r. (k. 139 akt II SA/Bk 172/16), a ponadto w czytelny sposób sformułowała jej podstawy, nawiązujące wprost do przyczyn wznowienia z art. 271-273 p.p.s.a. Z treści wszystkich pism złożonych do akt przez skarżącą, wynika zaś jej cel oraz motywy działania, powodowane przede wszystkim odczuciem niesprawiedliwego traktowania, które jako kryterium pozaprawne, nie podlega jednak analizie na żadnym z etapów postępowania wznowieniowego.
W związku zaś z faktem, że przeprowadzona przez tut. Sąd analiza skargi pod kątem dopuszczalności wznowienia wykazała, że co prawda powołane przez skarżącą podstawy odpowiadają treściowo przyczynom wznowienia zawartym w p.p.s.a., jednak ocena akt sprawy uzasadnia przekonanie, że wszystkie powołane przez skarżącą przesłanki, nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia, co już samo w sobie uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a
Odnosząc się do pierwszej grupy powołanych przez skarżącą podstaw wznowienia, w ocenie tut. Sądu nawiązują ona do przyczyny uzasadniającej żądanie wznowienia, unormowanej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że: można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Zauważyć należy, że skarżąca w tak wyznaczonych ramach, powołała aż trzy podstawy wznowienia, tj.: brak zdolności procesowej, nienależytą reprezentację oraz pozbawienie możliwości działania.
W nawiązaniu do pierwszej z ww. podstaw, a więc braku zdolności procesowej skarżącej, zauważyć należy, że zgodnie z art. 26 § 1 p.p.s.a. zdolność procesową, rozumianą jako zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych, mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Jak stanowi przy tym art. 11 kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r., j.t. Dz.U. 2018 r., poz. 1025 ze zm., dalej: "k.c.") pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności, zaś według art. 12 k.c. zdolności do czynności prawnych nie mają osoby, które nie ukończyły lat trzynastu oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Stosownie zaś do przepisów zawartych w art. 544 i nast. kodeksu postępowania cywilnego (ustawa z dnia 17 listopada 1694 r. j.t. Dz.U. 2018 r., poz. 1360 ze zm.) ubezwłasnowolnienie następuje w formie orzeczenia sądowego (tj. postanowienia).
W sprawie niniejszej, poza podniesieniem ww. podstawy, skarżąca nie powołała żadnej argumentacji wskazującej na fakt, że prawomocnym orzeczeniem sądu została ona ubezwłasnowolniona. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżąca jest osobą pełnoletnią (vide: data urodzenia skarżącej widniejąca na kserokopii zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały z [...] grudnia 2010 r. – [...] 1952 r. – k. 43). W związku z powyższym, tut. Sąd uznał, że skoro z uzasadnienia skargi o wznowienie wynika, że ww. podstawa nie zachodzi, to wywiedziona w oparciu o ww. podstawę skarga o wznowienie, podlega odrzuceniu na zasadzie art. 280 § 1 p.p.s.a., jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia. Dodać przy tym należy, że w takiej sytuacji samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający brzmieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie jest wystarczający aby uznać, że skarga opiera się na przedmiotowej podstawie wznowienia (por. m.in. postanowienie NSA z 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04, CBOSA).
W ocenie tut. Sądu również w tym zakresie, w jakim skarga o wznowienie została umotywowana pozostałymi podstawami, powołanymi w ramach ww. przyczyny wznowienia, podlega ona odrzuceniu na tej samej podstawie prawnej. Nie może bowiem stanowić podstawy wznowienia postępowania z powodu nienależytej reprezentacji, niezadowolenie strony ze sposobu jej reprezentacji przez pełnomocnika (por. m.in. postanowienie NSA z 15 lutego 2012 r., I GSK 155/12, CBOSA). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że brak należytej reprezentacji występuje wówczas, gdy pełnomocnik jest umocowany nieprawidłowo, albo gdy osoba będąca pełnomocnikiem, roli tej pełnić nie może, natomiast nie zachodzi on w sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo umocowany pełnomocnik, nawet wówczas, gdy wykonuje on swoje obowiązki w sposób prowadzący do negatywnych dla skarżącego skutków lub w sposób nieakceptowany przez skarżącego (por. m.in. postanowienie WSA w Gliwicach z 27 maja 2010 r., II SA/Gl 50/10, CBOSA).
Z kolei o pozbawieniu możności działania można mówić jedynie wówczas, gdy z przyczyny niezależnej od strony zainteresowanej, nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części. Podstawa ta wymaga wykazania związku pomiędzy pozbawieniem strony możliwości obrony jej praw, a naruszeniem prawa. Aby zatem doszło do wznowienia postępowania na tej podstawie, muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki: w sprawie naruszono przepisy postępowania (1), strona została pozbawiona możności działania bez własnej winy (2) a bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa. Redakcja art. 271 pkt 2 p.p.s.a. odnosząca się do ww. podstawy ma zatem charakter blankietowy, tj. wymaga wskazania naruszeń prawa, czyli norm wynikających z określonych przepisów (por. m.in. postanowienie NSA z 13 lutego 2019 r. I OZ 41/19, CBOSA). Formułując zatem podstawę uzasadniającą żądanie wznowienia, należy wskazać przepisy, których naruszenie, doprowadziło do pozbawienia strony możliwości działania (por. m.in. postanowienie NSA z 7 grudnia 2018 r. I OSK 2579/18, CBOSA). Jeżeli zaś w sprawie nie doszło do uchybień procesowych, które pozbawiły osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich czynności procesowych, wówczas strona nie może domagać się skutecznie wznowienia postępowania sądowego, gdyż w takiej sytuacji nie może być w ogóle mowy o pozbawieniu jej możności działania (obrony swoich praw) w omawianym znaczeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2018 r., I SA/Wa 1739/17, Lex nr 2449530). Nie sposób przy tym uznać, że skarżąca spełniła ww. wymogi. Przede wszystkim nie wskazała ona żadnych przepisów, które miałyby zostać naruszone w toku postępowania prowadzonego w sprawie II SA/Bk 172/16 oraz, że naruszenie to było wyłączną przyczyną pozbawienia jej możliwości działania. W tym względzie dodać należy, że podnoszone przez skarżącą twierdzenia o przeprowadzeniu postępowania bez jej udziału (na skutek braku doręczenia jej korespondencji sądowej), nie mogą zostać uznane za wyczerpujące pierwszą z ww. przesłanek, z tego względu, że po pierwsze skarżąca nie sprecyzowała, które w jej ocenie przepisy zostały naruszone takim działaniem, a po drugie - jak wynika z art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika (zarówno z wyboru jak i z urzędu - w ramach przyznanego prawa pomocy), doręczenia pism w postępowaniu sądowym dokonuje się pełnomocnikowi, co sugeruje prawidłowość dokonywanych w toku postępowania doręczeń. Subiektywne zaś przekonanie skarżącej o wadliwości przeprowadzonego postępowania, nie oznacza, że skarga opiera się na przedmiotowej podstawie wznowienia.
Odnosząc się do drugiej z powołanych przez skarżącą podstaw wznowienia, a więc wydania wyroku w sprawie II SA/Bk 172/16 na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP, w ocenie Sądu nawiązuje ona do przyczyny uzasadniającej żądanie wznowienia, unormowanej w art. 272 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że: można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Także w ramach tej przyczyny skargę należało odrzucić jako nie opierającą się na ustawowej podstawie wznowienia.
Przede wszystkim wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na który w ramach ww. przyczyny powołała się skarżąca (tj. wyrok z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12), dotyczy aktu prawnego, który nie stanowił podstawy wyrokowania w sprawie II SA/Bk 172/16. Materialnoprawną podstawę orzekania w kwestionowanym przez skarżącą postępowaniu, stanowiły bowiem przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.), podczas gdy ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm., dalej: "O.p."). Na mocy tego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. o niezgodności art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Podkreślić przy tym należy, że ww. przepis. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje, akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie (por. m.in. wyrok NSA z 8 października 2018 r., II FSK 1109/18, Lex nr 2564167). Co więcej, istnienie podstawy wznowieniowej przewidzianej z art. 272 § 1 p.p.s.a. można przyjąć tylko wówczas, gdy niekonstytucyjny przepis stał się w przeszłości podstawą orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 października 2014 r., II FSA 3674/13, Lex nr 1598358). Nie można zatem mówić o ww. podstawie wznowieniowej wówczas gdy powołany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz zakwestionowany na jego mocy przepis prawa nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej, gdy nie był przedmiotem analizy sądowej. Ponadto, zauważyć należy, że ww. wyrok wszedł w życie w dniu 13 listopada 2013 r., (tj. 2,5 roku przed wydaniem wyroku z dnia 19 maja 2016 r.), wskutek czego nie było możliwe dochowanie przez skarżącą terminu z art. 272 § 2 p.p.s.a.
Nawiązując do trzeciej powołanej przez skarżącą podstawy wznowienia, a więc wydania wyroku w sprawie II SA/Bk 172/16 na sfałszowanych dowodach, tut. Sąd uznał, że podstawa ta nawiązuje wprost do przyczyny wznowienia z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wedle którego można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Jak wskazuje przy tym art. 274 p.p.s.a., z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Tymczasem z uzasadnienia skargi o wznowienie wynika, że skarżąca wywodzi istnienie ww. podstawy z subiektywnego przekonania o sfałszowaniu niedookreślonej dokumentacji przez niesprecyzowane osoby, a więc o popełnieniu przez nie przestępstwa fałszu intelektualnego z art. 271 k.k. (wedle którego funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od trzech miesięcy do lat pięciu). Nie ulega wątpliwości, że ww. podstawy wznowieniowej nie stanowi osobiste przekonanie strony o sfałszowaniu niedookreślonego dokumentu (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2012 r., II GSK 995/12, CBOSA). Skoro zatem skarżąca nie powołuje się na jakiekolwiek prawomocne orzeczenie skazujące lub pozostałe okoliczności z art. 274 p.p.s.a., tak sformułowaną skargę o wznowienie należało odrzucić na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., bowiem nie jest ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia.
Odnosząc się do ostatniej już powołanej przez skarżącą podstawy wznowienia, a więc ujawnienia istotnych dowodów w sprawie, zauważyć należy, że nawiązuje ona do przyczyny z art. 273 § 2 p.p.s.a. Według tego przepisu można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Konieczne zatem jest, aby okoliczności faktyczne lub środki dowodowe nieujawnione w poprzednim postępowaniu istniały już w dniu wydania orzeczenia, którego weryfikacji strona się domaga i nie były znane stronom. Ponadto zarówno nowe okoliczności, jak i środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem nowe okoliczności lub nowe dowody, należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 31 stycznia 2007 r., II OZ 845/06, CBOSA). Jak wskazuje się w orzecznictwie, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna czy też środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżony przez stronę (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04, LEX nr 176988). Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r., GSK 5/04, CBOSA).
Tymczasem skarżąca powołała się w tym względzie na decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2014 r., która (jak wynika z akt sprawy) dotyczy wymeldowania skarżącej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w B. (decyzja nr [...] – k. 44). Decyzja ta niewątpliwie była znana skarżącej w toku postępowania prowadzonego w sprawie II SA/Bk 172/16, choćby z tego względu, że została ona powołana przez skarżącą w uzasadnieniu skargi wywiedzionej przez nią na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] (k. 2 akt II SA/Bk 172/16). Skarżąca skorzystała zatem z tego dowodu w uprzednio prowadzonym postępowaniu, w związku z czym również i w tym przypadku skarga o wznowienie nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a tym samym podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 280 § 1 p.p.s.a.
Przeprowadzona na tym etapie analiza doprowadziła do wniosku, że skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić realną podstawę wznowienia, co skutkowało stwierdzeniem, że wywiedziona przez nią skarga o wznowienie, nie opiera się na którejkolwiek z wyżej przytoczonych podstaw wznowienia. To zaś skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło