II SA/Bk 795/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor WSA Piotr Pietrasz, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi W. R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o przekazaniu według właściwości wniosku o potwierdzenie uprawnień do świadczeń zdrowotnych 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu J. K. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złoty osiemdziesiąt groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] Prezydent Miasta B. przekazał do rozpatrzenia według właściwości Burmistrzowi T. wniosek Pana W. R. B. z dnia [...] czerwca 2006 r. dotyczący potwierdzenia prawa Pana W. R. B., zamieszkałego w T., do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu organ stwierdził, że właściwość miejscową organu do wydania decyzji w tym zakresie określa art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym organem właściwym jest wójt, burmistrz bądź prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. (data nadania w placówce pocztowej [...] sierpnia 2006r.) Pan W. R. B., reprezentowany przez pełnomocnika F. B. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę taką należy wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie dopełnić czynności, dla której termin był przewidziany. Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. Organ podkreślił, że strona zwracając się o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła w ogóle braku swojej winy w naruszeniu terminu wskazanego w pouczeniu do postanowienia. Organ przyjął, że strona miała oczywistą możliwość dopełnienia czynności zakwestionowania merytorycznego rozstrzygnięcia, czego dowodem są wnioski o sprostowanie wydanego przez organ I instancji postanowienia. Na powyższe postanowienie Pan W. R. B., reprezentowany przez pełnomocnika F. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając mu naruszenie prawa. Podkreślił, iż skarżący ma zaniki pamięci od 1988 r., kiedy to miał przeprowadzoną tzw. "trepanację czaszki" i wymaga pomocy osób trzecich. Zatem przyczyna uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie ustała i prawdopodobnie nigdy nie ustanie. W takiej sytuacji, zdaniem pełnomocnika skarżącego treść przepisu art. 58 Kpa jest martwa i nie może być stosowana. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał do Sądu dokumenty – zaświadczenia lekarskie, z których wynika, iż skarżący W. R. B. cierpi na liczne choroby, w szczególności padaczkę pourazową i znajduje się pod opieką licznych poradni medycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Godzi się podkreślić, iż w aspekcie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej Kpa), warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. W tej sytuacji konieczne stało się rozważenie, czy argumenty skarżącego uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Chodziło zatem nie o przeprowadzenie dowodu czyniącego brak winy skarżącego, lecz o wskazanie okoliczności wystarczających dla powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie bowiem jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do wniesienia zażalenia, było przez niego niezawinione. Nie ulega wątpliwości, iż od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej; przywrócenie terminu nie jest bowiem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 1998 roku, sygn. akt. III SA 1259/98, opubl. LEX nr 44754). Brak bowiem winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por: postanowienie NSA O/Z w Gdańsku z dnia 4 października 2000 roku, sygn. akt I SA/Gd 560/00, opubl. LEX nr 46437; postanowienie NSA O/Z w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2000 roku, sygn. akt I SA/Gd 794/99, opubl. LEX nr 40381; wyrok NSA O/Z w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1246/98, opubl. LEX nr 40367). Powszechnie przyjmuje się, iż przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy (por: postanowienie SN, sygn. akt. II UKN 667/98, opubl. OSNP-wkł. 1999/8/6; wyrok NSA O/Z w Katowicach z dnia 28 grudnia 2000 roku, sygn. akt I SA/Ka 1781/99, opubl. LEX nr 47160). W realiach niniejszej sprawy skarżący nie dołożył wymaganej, w danych okolicznościach miary staranności. W szczególności za okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu do złożenia zażalenia nie może być uznana długotrwała choroba skarżącego, wynikająca z odniesionego urazu głowy w 1988 r. Podkreślić należy, iż skarżący składając zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie powołał się na żadną okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu i dopiero na etapie postępowania sądowo-administracyjnego przedłożył plik zaświadczeń lekarskich świadczących o stanie jego zdrowia. Tym niemniej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 marca 2006 roku w sprawie sygn. akt I OZ 306/06, nawet załączone do zażalenia zaświadczenie lekarskie nie dowodzi, aby uchybienie przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia nastąpiło bez jej winy, gdyż z dokumentu tego nie wynika aby strona w okresie do złożenia przedmiotowego wniosku przebywała w szpitalu, czy też z powodu nagłej choroby nie była w stanie wnieść wskazanego wniosku. W ocenie Sądu schorzenie skarżącego nie miało wpływu na niedochowanie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż jak wynika z akt sprawy, skarżący miał świadomość toczącego się postępowania administracyjnego i możliwości złożenia w terminie zażalenia, jednakże z tego prawa celowo nie skorzystał. W piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. (k. 17 akt administracyjnych) skarżący składając wniosek o sprostowanie postanowienia organu I instancji oświadcza, iż "złożenie zażalenia przysługiwało do piątku 30 czerwca 2006 r. jednak uznałem, że nie będę go składał, gdyż właściwym w sprawie był i jest Burmistrz Miasta i Gminy T.". Z powyższego wynika, iż skarżący, mimo długotrwałej choroby, miał możliwość złożenia zażalenia w terminie i świadomie podjął decyzję o rezygnacji z tego prawa. Zgodzić się zatem należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B., iż złożenie przez skarżącego zażalenia w dniu [...] sierpnia 2006 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia i brak było podstaw do przywrócenia terminu do jego wniesienia. W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 w/w ustawy w zw. z §14 ust. 2 lit. c. i §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).