II SA/Bk 795/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. – Sz. i D. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. – Sz. i D. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 30 sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a - odmówić przyznania B. K. – Sz. i D. Sz. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Małżonkowie B. K. – Sz. i D. Sz. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Źródło miesięcznego utrzymania małż. Sz. stanowi: renta chorobowa B. K. – Sz. w wysokości 940 zł oraz dochód z tytułu działalności gospodarczej uzyskiwany przez D. Sz. w kwocie 2.957 zł. Stałe wydatki miesięczne rodziny to: leczenie i rehabilitacja – 500 zł; czynsz i koszty mieszkania – 700 zł; woda, prąd i inne wydatki – 300 zł. Dodatkowo, małż. Sz. ponoszą wydatki roczne tj. podatek rolny – 500 zł; opał (węgiel) – 4.000 zł; podatek od nieruchomości i użytkowanie wieczyste – 16.000 zł. W skład majątku skarżących wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartość 100.000 zł); gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha (wykorzystywane na własne potrzeby, brak dopłat rolniczych na tę nieruchomość); dom mieszkalny i budynek gospodarczy (wartość 300.000 zł); współwłasność w ½ części działki o powierzchni [...] ha w użytkowaniu wieczystym (wartość 200.000 zł); samochód osobowy marki [...] rok prod. [...] oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 3.200 zł i 194 euro. B. K. – Sz. jest chora na SM, wymaga stałej opieki (k. 3 – 6). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania wysokość kosztów sądowych ogranicza się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W złożonym oświadczeniu małż. Sz. wykazali, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to 3.897 zł netto (renta chorobowa i dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej). Stałe wydatki miesięczne zostały oszacowane na kwotę 1.500 zł (leczenie i rehabilitacja, czynsz i koszty mieszkania, woda, prąd i inne wydatki); wydatki roczne wynoszą łącznie 20.500 zł (podatek rolny, opał, podatek od nieruchomości i opłata za użytkowanie wieczyste). Majątek wnioskodawców stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m2; gospodarstwo rolne o powierzchni 1,44 ha; dom mieszkalny i budynek gospodarczy; współwłasność w ½ części działki o powierzchni [...] ha w użytkowaniu wieczystym; samochód osobowy marki [...]rok prod. [...] oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 3.200 zł i 194 euro. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez małż. Sz. oszczędności w wysokości 3.200 zł i 194 euro tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej wartość kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania sądowego (wpis od skargi wynosi 500 zł) pozwala na uznanie, iż skarżący są w stanie uiścić wzmiankowany wpis, a także pokryć inne koszty sądowe, które ewentualne mogą pojawić się na dalszym etapie postępowania. Poza wszelką wątpliwością pozostaje bowiem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawców, którzy mają stałe źródła dochodu (w wysokości wystarczającej na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania) oraz zgromadzone oszczędności. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-