II SA/Bk 796/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-01-12
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawców, obejmująca niskie dochody, brak oszczędności, posiadanie kredytu i utrzymywanie bezrobotnego syna, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że ich sytuacja materialna, charakteryzująca się niskim dochodem z emerytury, brakiem oszczędności, posiadaniem kredytu i utrzymywaniem bezrobotnego syna, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
B. K. i E. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazali, że ich dochód stanowi emerytura w wysokości 3.022,04 zł netto, a we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują bezrobotnego syna. Rodzina posiada dom i działkę, ale nie ma oszczędności ani innych przedmiotów wartościowych. Mają zaciągnięty kredyt i debet na kwotę 9.500 zł. Ich miesięczne wydatki wraz ze spłatą zobowiązań wynoszą około 2.000 zł, a pozostała kwota przeznaczana jest na utrzymanie trzyosobowej rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnej budowy p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. ,
B. K. i E. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Dochód rodziny stanowi emerytura skarżącego w wysokości 3.022,04 zł netto. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, tak samo jak jej dorosły syn. Rodzina wnioskodawców posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość pod tym domem, o powierzchni [...] ha. Poza tym skarżący nie posiadają żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Dochód męża wnioskodawcy nie zawsze wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych rodziny, co przekłada się na to, iż jej rodzina ma zaciągnięty kredyt oraz ma debet na kwotę 9.500 zł. Ponadto na bieżące opłaty, w tym energię elektryczną, wodę, ścieki, gaz, telefon, transport, ubezpieczenia i podatki oraz spłatę kredytu i debetu skarżąca wydaje kwotę około 1.970 zł. Pozostała kwota przeznaczana jest na zakup wyżywienia, ubrań i lekarstw dla trzyosobowej rodziny. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (k.25-26).
Do wniosku skarżący dołączyli dokumenty potwierdzające posiadany status osób bezrobotnych (k. 27-28).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.,
poz. 718 j.t.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna B. K. i E. K. uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo – administracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawcy wykazali, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżących jest emerytura wnioskodawcy w wysokości 3.022,04 zł netto (k. 26). Wnioskodawcy poza domem o powierzchni [...] m2 oraz niewielką działką siedliskową nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto z uwagi na złą sytuację materialną, w tym bezrobocie skarżącej i jej syna mają zaciągnięty kredyt konsolidacyjny i debet na rachunku. Bieżące wydatki rodziny wraz ze spłatą zaciągniętych kredytów zamykają się kwotą około 2.000 zł. Pozostała kwota około 1.000 zł przeznaczana jest na zakup żywności, odzieży oraz niezbędnych środków czystości trzyosobowej rodziny.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny skarżących, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności oraz posiadane zobowiązanie kredytowe pozwalają na stwierdzenie, iż B. K. i E. K. nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło