II SA/Bk 796/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia dodatku służbowego oddala skargę. Wnioskiem (raportem) z dnia [...] czerwca 2017 r. ogniomistrz T. L. wystąpił do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. o zwiększenie przysługującego dodatku służbowego do wysokości 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego. Wniosek motywował długoletnią służbą, mianowaniem w 2010 r. na stanowisko starszego ratownika w Jednostce Ratowniczo - Gaśniczej nr [...] w B. Komendy Miejskiej PSP w B., zwiększeniem w związku z tym zakresem obowiązków. Wskazał, że w trakcie służby wykazywał się nieskazitelnym charakterem, zapałem do pracy jak również wysokim stopniem sprawności fizycznej, nieustannie zgłaszał chęć podnoszenia kwalifikacji oraz występował, uzyskując poparcie przełożonego, o skierowanie do Szkoły Aspirantów Pożarnictwa. Wyjaśnił, że jego wniosek o mianowanie na wyższe stanowisko służbowe - Dowódcę Zastępu nie został rozpatrzony pozytywnie pomimo spełniania wszystkich formalnych wymagań. Wnioskodawca powołał treść art. 85 § 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r., w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej i wskazał, że w trakcie pełnienia zadań służbowych odznaczał się wysoką dyspozycyjnością oraz zdyscyplinowaniem, za co w okresie 2011- 2015 otrzymał aż 8 rekompensat finansowych z tytułu pełnienia służby w czasie przekraczającym ustawowo określoną tygodniową normę czasu służby oraz z tytułu konieczności zapewnienia ciągłości służby. Wskazał, że został odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Zasługi Za Dzielność w związku z wyniesieniem mieszkańców z płonącego budynku oraz występowano w stosunku do jego osoby o wyróżnienie za wzorową postawę i profesjonalne udzielenie pierwszej kwalifikowanej pomocy osobom poszkodowanym w wypadku. Ocenił, że wydana w stosunku do niego decyzja ustalająca dodatek służbowy w kwocie 350 zł jest rażąco niesprawiedliwa i nieadekwatna do stopnia zaangażowania w wykonywanie zadań i poleceń służbowych, oraz zakresu czynności. W odpowiedzi na powyższy wniosek w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] Komendant Miejski PSP w B. poinformował wnioskodawcę o treści § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 717) oraz wskazał, że nie znalazł przesłanek do podwyższenia dodatku służbowego, bowiem od dnia [...] lutego 2016 r. wnioskodawca na mocy postanowienia Komendanta Miejskiego PSP w B. został zwolniony z wykonywania obowiązków służbowych, wcześniej przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i w związku z powyższym nie spełniał kryteriów zawartych w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. T. L. złożył odwołanie traktując pismo z dnia [...] lipca 2017 r. jak decyzję administracyjną. Wniósł o jej zmianę w ten sposób, aby dodatek służbowy został mu podwyższony w taki sam sposób, jak w przypadku 100% innych funkcjonariuszy przechodzących za zaopatrzenie emerytalne, którym podwyższa się dodatek służbowy i motywacyjny. Zarzucił organowi celowe działanie na jego niekorzyść, niewyjaśnienie odmiennego potraktowania jego osoby, zbytnią dowolność w podejmowaniu wobec niego decyzji służbowych i nieprawidłowe podejmowanie decyzji zawodowych w stosunku do podwładnych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. uznając podniesione w odwołaniu zarzuty za bezzasadne. Wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariuszowi PSP przyznaje się, ustalany kwotowo, dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. W przepisie tym, jak wskazał organ odwoławczy, wymieniono warunki przyznawania i okoliczności uwzględniane przy ustalaniu i zmianie wysokości dodatku służbowego. Tych jednak, uzasadniających podwyższenie dodatku służbowego, w przedmiotowej sprawie po analizie akt osobowych wnioskodawcy nie stwierdzono. Komendant Wojewódzki wskazał, że z pisma Komendanta Miejskiego PSP z dnia [...] sierpnia 2017 r. wynika, iż T. L. od dnia [...] lutego 2016 r. został zwolniony z wykonywania obowiązków służbowych, a wcześniej przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Podniesienie dodatku służbowego w tych okolicznościach byłoby całkowicie nieuzasadnione. Nadto, jak wskazał organ, odwołujący się w swoim raporcie z dnia [...] czerwca 2017 r. powołuje się na okoliczności sprzed co najmniej kilku lat, które w chwili obecnej nie mogą spowodować podwyższenia dodatku. Skargę na decyzję odwoławczą złożył do sądu administracyjnego T. L., zdaniem którego decyzje wydane w sprawie niniejszej w obydwu instancjach są dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa. Wniósł o nakazanie zmiany decyzji odwoławczej w taki sposób, aby "została wydana przed zwolnieniem go ze służby", co w ocenie skarżącego jest możliwe poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 i decyzji zwalniającej go ze służby z dnia [...] czerwca 2017 r. Wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie powinno zostać wydane w oparciu o dokumentację załączoną do wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz powinno przybrać w pierwszej instancji formę decyzji administracyjnej z pouczeniem o możliwości zaskarżenia. Zarzucił organom obydwu instancji nieobiektywność wynikającą z faktu złożenia przeciwko nim zawiadomienia do Prokuratury o zaniechaniu wydawania decyzji przy rozpatrywaniu spraw. Wniósł o zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego do przedstawienia informacji o istnieniu przypadku niepodwyższenia dodatku służbowego i motywacyjnego dla odchodzącego ze służby strażaka w okresie ostatnich dziesięciu lat. Zarzucił nieprzyznanie mu również dodatku motywacyjnego, mimo że od 2010 r. pełnił obowiązki dyspozytora wykonywane w narażeniu na utratę zdrowia. Wyjaśnił identycznie jak w odwołaniu, że nieprzyznanie podwyższenia dodatku służbowego było działaniem celowo podjętym na jego niekorzyść, jest nadto sytuacją wyjątkową, bowiem – jak stwierdził – inni strażacy odchodzący ze służby mimo zastrzeżeń do ich pracy takie podwyższenie otrzymywali. Ponownie zarzucił przełożonym podejmowanie błędnych decyzji służbowych i narażanie pracowników na nieuzasadnione niebezpieczeństwo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Skarżący sprecyzował swoje stanowisko w piśmie z dnia 16 stycznia 2018 r. stanowiącym ustosunkowanie się do treści odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zwiększenia dodatku służbowego. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U z 2017 r., poz. 1204 ze zm.), strażacy otrzymują następujące dodatki do uposażenia: dodatek służbowy. Natomiast art. 91 ust. 1 tej ustawy stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Minister Spraw Wewnętrznych na podstawie art. 88 ust. 5 wyżej powołanej ustawy wydał rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 717). Stosownie do § 1 ust. 1, rozporządzenie określa stawki i grupy uposażenia zasadniczego strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz stawki dodatków do uposażenia albo sposób ich obliczania, a także sposób i tryb zaliczania okresów służby i pracy do okresu służby, od którego zależy prawo do wzrostu uposażenia (...). Zgodnie zaś z § 5 ust. 1, strażakowi przyznaje się, ustalany kwotowo, dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Warunkami przyznawania i okolicznościami uwzględnianymi przy ustalaniu i zmianie wysokości dodatku służbowego są: 1) dyspozycyjność związana z zajmowanym stanowiskiem i odpowiedzialność za podejmowane decyzje służbowe oraz stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych; 2) udział w ćwiczeniach i zgrupowaniach; 3) udział w akcjach ratowniczych poza terenem działania jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, w której strażak pełni służbę; 4) sprawność fizyczna, potwierdzona wynikami sprawdzianów; 5) inne szczególnie uzasadnione przypadki, uzasadniające przyznanie dodatku służbowego. Prawo do ustalonej wysokości dodatku wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym ustały warunki uzasadniające jego przyznanie (ust. 2). Dodatek służbowy przyznaje strażakowi i określa jego wysokość przełożony uprawniony do mianowania lub powołania (ust. 3). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo – mając na uwadze treść powyższych przepisów - rozpoznały wniosek (raport) skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie zwiększenia dodatku służbowego, co znalazło swój wyraz w podjętych decyzjach. Jak już wyżej wskazano przy ustalaniu dodatku służbowego w nowej wysokości, organ musi uwzględnić dyspozycyjność strażaka związaną z zajmowanym stanowiskiem i odpowiedzialność za podejmowane decyzje służbowe oraz stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, a także inicjatywę, która winna odbiegać od zadań realizowanych przed zmianą tego dodatku. Przesłanki uzasadniające wzrost dodatku służbowego muszą być ponadto aktualne i istnieć w chwili składania wniosku. Tymczasem, jak wynika z ustaleń organów, skarżący od dnia [...] lutego 2016 r. został zwolniony z wykonywania obowiązków służbowych, a wcześniej przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. W tym stanie rzeczy uznać należy, że organy trafnie przyjęły, że skarżący nie spełnia kryteriów zawartych w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Sąd podziela stanowisko organów, że przyznanie tego dodatku w wyższej wysokości w okolicznościach niniejszej sprawy, byłoby całkowicie nieuzasadnione. Nadto, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, skarżący w swoim raporcie z dnia [...] czerwca 2017 r. powołuje się na okoliczności sprzed co najmniej kilku lat, które w chwili obecnej nie mogą spowodować podwyższenia dodatku. W tym miejscu podnieść należy, że dodatek służbowy nie może być traktowany jako premia za dotychczasową nienaganną służbę, lecz stanowi wynagrodzeniem za aktualnie należyte realizowanie wyznaczonych zadań oraz czynności i następuje w oparciu o przepisy pragmatyki służbowej. Stąd też w ocenie Sądu podwyższenie dodatku służbowego w tym momencie w oparciu o zdarzenia, które miały miejsce wiele lat temu byłoby z pewnością sprzeczne z charakterem omawianego dodatku oraz zasadami jego przyznawania. Z wyżej wymienionych przyczyn zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze, a następnie w piśmie procesowym złożonym do Sądu w dniu 16 stycznia 2018 r. uznać należy je za całkowicie niezasadne. Przede wszystkim podnoszony przez skarżącego główny argument, że organ powinien wziąć pod uwagę fakt, że wysokość dodatku służbowego będzie miała wpływ na wysokość jego emerytury – w związku z czym należy go zwiększyć, nie ma uzasadnienia w przepisach prawa, albowiem przepisy ww. rozporządzenia nie uzależniają wzrostu dodatku służbowego od kwestii związanych z odejściem strażaka na emeryturę. Także odwoływanie się skarżącego do "praktyki" przyjętej w organach straży pożarnej w zakresie wynagradzania strażaków, a zwłaszcza przyznawania im dodatku służbowego nie może odnieść skutków prawych. Powoływanie się w tym kontekście na zarzut naruszenia zasady równego traktowania nie mógł być uznany za słuszny. Sądy administracyjne nie są bowiem władne do badania zgodności wydanego aktu administracyjnego z praktyką, a wyłącznie powołane są do kontroli zaskarżonego aktu z obowiązującymi przepisami prawa. Te zaś nie tylko nie wskazują na możliwość podwyższenia dodatku służbowego "na koniec służby", ale wręcz wykluczają możliwość podniesienia go "w celu otrzymywania wyższej emerytury". Pozostałe zaś kwestie wskazywane w skardze oraz piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. nie stanowiły przedmiotu rozpoznania sprawy, stąd też nie mogły podlegać ocenie przez Sąd w obecnie kontrolowanym postępowaniu. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa, organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.