II SA/Bk 797/18

WyrokWSA w Białymstoku2019-03-28

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego była zasadna w przypadku przebudowy drogi gminnej powodującej zmianę stosunków wodnych?
Ratio decidendi
Zmiana stosunków wodnych na gruncie właściciela nie skutkuje automatycznie obowiązkiem przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Konieczne jest wykazanie, że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, co wymaga ustalenia realnej szkody. W sprawie nie wykazano takiego szkodliwego wpływu ani szkody, a zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego bez konieczności zasięgania opinii biegłego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zgłosiła, że przebudowa drogi gminnej spowodowała naruszenie stosunków wodnych przez zasypanie rowów i likwidację przepustów, co miało negatywnie wpłynąć na jej działkę położoną na obszarze chronionym Natura 2000. Organ I instancji odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uznając, że przebudowa nie powoduje szkody na działce wnioskodawczyni. Organ odwoławczy uchylił decyzję i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uzupełnieniem materiału dowodowego. Po ponownym rozpatrzeniu organ ponownie odmówił, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "PGW") przekazał do rozpatrzenia Wójtowi Gminy H., pismo W. G., działającego jako pełnomocnik J. G., z dnia [...] lutego 2018 r., w którego treści wskazano, że na skutek przebudowy drogi gminnej O. doszło do naruszenia stosunków wodnych przez zasypanie rowu przy działce [...], stanowiącej własność J. G., a także przy działkach sąsiednich nr [...] i [...], na których usytuowany został parking dla autokarów i pojazdów ciężkich, pod którym nie ma żadnych przepustów. Zlikwidowano również przepust pod koroną drogi z działki [...]. W miejsce rowu na działce [...] został natomiast usypany rów z piasku na poboczu drogi. Wskutek powyższego teren ten został pozbawiony możliwości odpływu wody, co skutkowało zmianą stosunków wodnych na tym obszarze, który należy do Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza B.", obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 i specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000. Pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że wedle jego wiedzy przebudowa ww. drogi gminnej miała polegać na remoncie istniejących przepustów, poprawienia odwodnienia przez odmulenie istniejących rowów i nadanie im odpowiednich spadków. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w toku którego dokonano w dniu [...] maja 2018 r. oględzin oraz zgromadzono dokumentację obejmującą: oświadczenie wykonawcy przebudowy ww. drogi gminnej z dnia [...] listopada 2017 r. oraz mapę poinwentaryzacyjną nawierzchni drogi, na której naniesiono odpowiednie oznaczenia i adnotacje, a także przeanalizowano dokumentację dotyczącą przebudowy drogi gminnej, Wójt Gminy H. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] odmówił nakazania Gminie H. – właścicielowi drogi gminnej nr [...]– przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania jakichkolwiek urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przytoczył ustalenia wynikające z przeprowadzonych oględzin, z których wynika, że naprzeciwko działki nr [...] wykonany jest rów przydrożny, którego przeciwskarpa jest usypana na około 50 cm, zaś woda opadowa z połowy jezdni przebudowanej drogi spływa do przydrożnego rowu odparowującego. W trakcie oględzin nie stwierdzono zastoiska wody w rowie, jak również na działce [...]. Naprzeciwko działek nr [...] wykonany jest natomiast parking z kostki betonowej. W trakcie oględzin nie stwierdzono, czy wody opadowe mogą spływać z parkingu na jezdnię a następnie do rowu odparowującego, czy w innym kierunku. Na początku parkingu, na wysokości działki nr [...] w dniu oględzin widoczne były wyżłobienia w poboczu drogi, co świadczy, w ocenie organu, o tym, że przynajmniej z części parkingu wody opadowe spływają do rowu odparowującego. Widoczne było również lekkie zadołowanie obok pobocza w koronie drogi, za pomocą którego wody opadowe z jezdni i części parkingu są odprowadzane do rowu przydrożnego, a następnie do rowu melioracyjnego. Ustalono również, że na rowie odparowującym, naprzeciwko działek nr [...], wykonany jest zjazd z drogi na te działki, pod którym znajduje się przepust z rur PVC. Organ przytoczył również złożone wówczas oświadczenia, uczestniczących w oględzinach E. i W. G., wedle których przy działce nr [...] usypany został rów z piasku niezwiązanego z gruntem, do którego jest odprowadzana woda z jezdni i części parkingu, co nie zabezpiecza ściekania brudów z parkingu; działka [...] została odcięta od jakiegokolwiek odpływu wody; przepust odprowadzający wodę z działki [...] do działki [...] nie został odtworzony pod koroną drogi. Stwierdzili oni również, że rowy istniejące przed przebudową drogi, zostały zasypane, zaś wykonany rów odparowujący nie spełnia norm i w związku z tym pod parkingiem powinien być ułożony przepust. Dalej organ wskazał, powołując się na projekt budowlany wykonawczy opracowany na potrzeby przebudowy ww. drogi gminnej, że w ramach przedmiotowej inwestycji przebudowano istniejące urządzenia służące do odwodnienia drogi i nie wykonywano nowych urządzeń odwadniających. Odnosząc się zaś do działu IV rozdziału I rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. 2016, poz. 124), organ wskazał, że rów przydrożny służy do odwodnienia pasa drogowego a nie prywatnych nieruchomości położonych przy drodze gminnej. W ramach przebudowy drogi nastąpiło odwodnienie pasa drogowego, zaś usypanie przeciwskarpy o wysokości 50 cm od poziomu terenu na działce wnioskodawczyni, ma zapobiegać przedostawaniu się nadmiaru wody opadowej, wpływającej z pasa drogowego na tą działkę. W ocenie organu, wskutek takich działań Gmina przyczyniła się do powstrzymania naruszenia stosunków wodnych w postaci odpływu wód z rowu odparowującego na działkę wnioskodawczyni. Organ wskazał również, że po zgłoszeniu przez Gminę do Starosty H. zamiaru przystąpienia do budowy, wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę polegających na przebudowie ww. drogi gminnej w istniejącym pasie drogowym, Starosta nie wniósł uwag do złożonego projektu budowlanego, także w zakresie stosunków wodnych na gruncie, zaś przeprowadzona w dniu [...] listopada 2017 r. kontrola organu nadzoru budowalnego nie wykazała żadnych nieprawidłowości. Jednocześnie organ wskazał, że wnioskodawczyni nie wskazała realnej szkody na gruncie w związku z przebudowaną drogą, co – wprost przeciwnie - przyczynia się do zapobiegania powstawania szkody przez zalewanie wodami z pasa drogowego jak też przedostawania się wody z rowu przydrożnego na działkę wnioskodawczyni, która jest działką rolną nieużytkowaną, porośniętą w całości drzewami. Według organu I instancji przebudowana droga gminna, nie powoduje żadnej sytuacji, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy, a po przebudowie istnieje dogodniejszy dojazd do ww. działki. W ocenie organu rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało przeprowadzenia specjalistycznych badań technicznych, tj. przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zebrany materiał dowodowy pozwolił bowiem na ustalenie w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy. Udział zaś osoby dysponującej wiedzą specjalną w sprawach o naruszenie stosunków wodnych nie jest wymogiem prawnym, o ile sprawa nie jest skomplikowana. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. ., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując przy tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, czy zakończone prace inwestycyjno-budowlane, jak też aktualny stan urządzeń budowlanych, realizowane były prawidłowo i zgodnie z przepisami prawa (w tym z decyzją o pozwoleniu na budowę). Kolegium wskazało przy tym, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] listopada 2017 r. miała miejsce jeszcze w trakcie przebudowy drogi i przed wszczęciem przedmiotowego postępowania. Organ odwoławczy polecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu Wójt zwrócił się do organu nadzoru budowlanego celem ustalenia, czy droga wraz z infrastrukturą techniczną utrzymana jest we właściwym stanie techniczno-użytkowym przez okres istnienia obiektów budowlanych, a także czy budowę zrealizowano zgodnie ze stosowanymi rozwiązaniami architektoniczno-budowlanymi i techniczno-budowlanymi oraz aby dokonało ponownej oceny, czy doszło do szkodliwych zmian stosunków wodnych, mając przy tym na względzie ustalenia wynikające z prowadzonego przez PGW postępowania o ustalenie legalności wykonania urządzeń przebudowanych i zlikwidowanych w ramach przedmiotowej przebudowy. Mając na uwadze ww. zalecenia, Wójt uzupełnił materiał dowodowy uzyskując: protokół kontroli utrzymania użytkowanego obiektu budowlanego – drogi, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2018 r. przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w H., z którego wynika, że stwierdzono wówczas częściowo podmyte pobocza w wyniku ulewnych opadów oraz zalecono uzupełnienie ubytków w nawierzchni jezdni, bieżące równanie nawierzchni drogi żwirowej, odkrzaczanie poboczy i rowów oraz uzupełnienie oznakowania pionowego; pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. (dalej: "PINB") z dnia [...] sierpnia 2018 r., w którym wskazano, że stan techniczny utrzymania drogi jest odpowiedni oraz decyzję PGW z dnia [...] września 2018 r. nr [...] wydaną w sprawie [...], na mocy której umorzono postępowanie w sprawie ustalenia legalności wykonania urządzeń wodnych, przebudowanych i zlikwidowanych w ramach przebudowy ww. drogi gminnej, ze względu na ustalenie, że zakres robót nie obejmował wykonania urządzeń wodnych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Wójt Gminy H. odmówił nakazania Gminie H. – właścicielowi drogi gminnej nr [...] – przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania jakichkolwiek urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji powtórzył ustalenia dokonane w uprzednio prowadzonym postępowaniu, a ponadto wskazał, że znajdują one potwierdzenie także w materiale dowodowym zgromadzonym w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy ww. decyzję, od której odwołanie wniosła J. G., działająca przez pełnomocnika W. G. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby na działce odwołującej się, doszło do zaistnienia szkody, definiowanej jako szkoda w rozumieniu prawa cywilnego, której wystąpienie jest jedną z przesłanek wymienionych w art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2017 r., poz. 1566 ze zm., dalej: "P.w."), w związku z czym, w sprawie nie doszło do spełnienia dyspozycji ww. przepisu, tj. do szkodliwego naruszenia stosunków wodnych. Jakkolwiek do samej zmiany stosunków wodnych doszło (co było spowodowane budową drogi, zasypaniem rowów melioracyjnych, budową innych urządzeń mających odprowadzać wody opadowe), to jednak w ocenie Kolegium nie zostało wykazane, aby zmiany te doprowadziły do szkody na działce wnioskodawczyni. Nie powodują one bowiem niemożności użytkowania nieruchomości w sposób dotychczasowy, zgodny z jej przeznaczeniem, a także w innym zakresie. Z kolei sam materiał dowodowy okazał się wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych, a przy tym nie było konieczne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy. Organ wskazał przy tym, że Wójt zastosował się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu poprzedniej decyzji Kolegium. Skargę na ww. decyzję wniosła do tut. Sądu J. S. (poprzednio G. – co wynika z załączonego do skargi odpisu skróconego aktu małżeństwa), zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. przez niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; 2) art. 84 § 1 zw. z art. 75 § 1 k.p.a. przez brak zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu hydrologii w celu ustalenia, czy i ewentualnie w jakim zakresie dokonana zmiana stosunków wodnych na działce może oddziaływać negatywnie na działkę skarżącej; 3) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej wskutek czynienia ustaleń faktycznych bez oparcia o wiedzę specjalistyczną, która jest wymagana do ich prawidłowego dokonania; 4) art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie decyzji, co przejawiło się przede wszystkim w braku ustosunkowania się do twierdzeń strony uznawanych przez nią za istotne, w tym twierdzeń w zakresie jednego z wymiarów szkody, tj. spływania na działkę [...] nie tylko wód, ale i nieczystości ropopochodnych z drogi i parkingu; 5) art. 234 ust. 3 P.w. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że potencjalne ryzyko zalania gruntów sąsiednich, uzależnione od zdarzeń nadzwyczajnych, ale będące także wynikiem zmian stosunków wodnych na gruncie sąsiednim, nie może być uznane za szkodliwe oddziaływanie w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia uzasadnia wniosek przeciwny. Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej sprecyzował zaś argumentację powołaną na potwierdzenie ww. zarzutów, opierając się przy tym na orzecznictwie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, powołując w jej uzasadnieniu poprzednio powołaną argumentację. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ I instancji, rozpatrujący ponownie sprawę, nie dysponował całością materiału dowodowego, tj. pismem pełnomocnika skarżącej z dnia [...] lipca 2018 r., które zostało złożone na etapie pierwszego postępowania odwoławczego, wprost do Kolegium. Do pisma tego były załączone zdjęcia wskazujące na stan rowów przed remontem drogi oraz po jego przeprowadzeniu, a także nachylenie drogi i parkingu w kierunku działki skarżącej. W toku rozprawy w dniu [...] marca 2019 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że właścicielką działki nr [...] jest J. S. oraz, że organ I instancji nie miał co do tego faktu wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Istota sporu zaistniałego w niniejszej sprawie, sprowadza się do oceny zasadności, odmowy nakazania Gminie H., będącej właścicielką działki drogi gminnej nr [...], przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania jakichkolwiek urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 234 P.w. Zgodnie z art. 234 ust. 1 P.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: (1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; (2)odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Z kolei, według ust. 2, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast wedle ust. 3 tego przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 P.w., poprzedzała konieczność poczynienia ustaleń, czy Gmina H., będąca właścicielką działki, na której położona jest wyżej opisana droga gminna, dokonała w wyniku przebudowy tej drogi zmiany stanu wody na gruncie oraz czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie – w tym przypadku na grunty położone na działce skarżącej. Jak wskazuje się przy tym jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych, spowodowanie przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi (por. m.in.: wyrok WSA w Łodzi z 4 lipca 2013 r. sygn. II SA/Łd 336/13 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Może ono polegać np. na wykonaniu robót budowlanych (wybetonowaniu działki, lub wzniesieniu murowanego ogrodzenia), a także na wykonaniu innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że nie każda zmiana stosunków wodnych na gruncie, będzie skutkowała zastosowaniem art. 234 ust. 3 P.w. Musi to być bowiem zmiana szkodliwie wpływająca na grunty sąsiednie. Sama więc zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze organu do tego, aby uwzględnił on zgłoszone w trybie ww. przepisu żądanie. Konieczne jest bowiem także stwierdzenie istnienia związku przyczyno-skutkowego pomiędzy tą zmianą, a owym szkodliwym jej wpływem na grunty sąsiednie (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z 12 lutego 2019 r., II SA/Lu 903/18, CBOSA). Prowadzone przez organ administracji w tym przedmiocie postępowanie wyjaśniające, ma zatem wykazać, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Wystąpienie realnej szkody w chwili zainicjowania przedmiotowego postępowania, jest zatem warunkiem koniecznym do wydania przez uprawniony organ nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom, w przypadku zmiany stanu wody na gruncie. Tut. Sąd przychyla się w tym miejscu do stanowiska wyrażonego w tym względzie przez organy obu instancji. Tymczasem, owego szkodliwego wpływu, skarżąca upatruje w okoliczności czysto hipotetycznej, nie będącej nawet – tak jak wskazuje – okolicznością potencjalną. Żaden bowiem ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wskazuje na to, czy taki wadliwy wpływ w przyszłości nastąpi, czy nie. Powołanie się zaś przez skarżącą na wsiąkanie w usypaną skarpę i przedostawania się do działki skarżącej zanieczyszczeń, w tym substancji ropopochodnych, jest zaś twierdzeniem dowolnym, bowiem niepotwierdzonym np. analizą geologiczną, albo choćby badaniami gruntu lub wody podziemnej. Jest to zatem okoliczność domniemana przez skarżącą i wysoce nieskonkretyzowana. Podkreślić przy tym wyraźnie należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ dowodów mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. Z tego też względu, zawarta w uzasadnieniu skargi polemika, nie znajdująca oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku. Co więcej, jak wynika z dokumentacji dotyczącej przebudowy drogi gminnej oraz zgromadzonych w aktach sprawy fotografii, ukształtowanie terenu wzdłuż drogi wskazuje raczej na zabezpieczenie działki skarżącej przed negatywnymi skutkami spływu wód opadowych i roztopowych z drogi gminnej, aniżeli na jakiekolwiek szkodliwe na ten grunt oddziaływanie. Zauważyć przy tym należy, że owej szkody, ani nawet możliwości jej potencjalnego zaistnienia, nie wykazały przeprowadzone w sprawie oględziny oraz kontrole terenowe, które miały miejsce w różnych porach roku. Na ocenę przedmiotowej kwestii nie może również wpłynąć podnoszony przez skarżącą fakt domniemanego istnienia przepustu pod koroną drogi z działki skarżącej do działki [...], bowiem okoliczność dokonania przez Gminę zmiany stanu wody na gruncie, nie jest przez organ kwestionowana, zaś nawet ewentualne stwierdzenie likwidacji tego przepustu, samo w sobie nie świadczyłoby o wystąpieniu szkodliwego wpływu przebudowy drogi gminnej na grunty skarżącej. Sąd nie doszukał się w niniejszej sprawie, ani naruszenia powołanego przez nią przepisu prawa materialnego, ani też naruszenia powołanych przepisów procesowych. W wyniku dokonanej kontroli, doszedł bowiem do wniosku, że organy w sposób prawidłowy ustaliły okoliczności faktyczne istotne w kontekście rozpatrzenia przedmiotowej sprawy oraz zastosowały właściwą podstawę prawną zapadłych rozstrzygnięć, którą prawidłowo zinterpretowały i należycie wyjaśniły. Organy oceniły przy tym cały zebrany materiał dowodowy zgodnie zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, czego wyrazem są pisemne motywy zapadłych rozstrzygnięć, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, a więc odpowiadające warunkom opisanym w art. 107 § 3 k.p.a. Wynika z nich wprost jakie ustalenia zadecydowały o wydaniu zaskarżonej decyzji i na jakich podstawach dowodowych zostały one oparte, a także zawierają odniesienie do argumentacji powołanej w odwołaniu. Wnioski te są logiczne, a zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji proces dedukcyjny jest jasny i precyzyjny oraz odnosi się do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, znajdując w nim całkowite oparcie. Dostrzeżone zaś uprzednio przez organ odwoławczy uchybienia procesowe, których dopuścił się organ I instancji, zostały wyeliminowane. Nie należy przy tym zapominać, że rozpoznając sprawę w II instancji organ odwoławczy dokonuje ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a więc kompleksowej oceny całego zebranego materiału dowodowego, a nie jedynie ograniczającej się do prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków oraz zastosowanych przepisów prawa. Dodać przy tym należy, że okoliczność powołana przez pełnomocnika skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019 r. nie miała wpływu na wynik sprawy, bowiem twierdzenia zawarte w piśmie skarżącej z dnia [...] lipca 2018 r. stanowią w zasadniczej swej mierze powtórzenie uprzednio podnoszonej przez nią argumentacji, zaś znaczna część załączonych do tego pisma fotografii, znajduje się w aktach prowadzonych przez organ I instancji. Podkreślić przy tym należy, że dokonując ustaleń stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, organ II instancji bazował na kompletnym i obszernym materiale dowodowym, należycie uzupełnionym w toku ponownego rozpatrzenia sprawy na etapie I instancji. Tut. Sąd przychyla się przy tym do stanowiska organów obu instancji, że w sytuacji gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można dokonać ustaleń stanu faktycznego bez zasięgania opinii biegłego, opinia taka nie jest wymagana. Co prawda rację ma skarżąca kiedy twierdzi, że, co do zasady postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie, wymaga wiadomości specjalnych oraz odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2014 r. II SA/Bk 265/13, CBOSA) - to jednak podkreślić należy, że ani przepisy prawa materialnego, ani procedury administracyjnej, nie nakazują organowi przeprowadzenia tego dowodu, który (nawet w przypadku jego dopuszczenia i przeprowadzenia) podlega ocenie organu z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, tak jak każdy inny dowód, co do jego wartości dowodowej, wiarygodności oraz przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to bowiem jeden z możliwych środków dowodowych (a nie wyłączny), za pośrednictwem których organ realizuje ciążący na nim obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, (por. mi.in. wyrok NSA z 29 października 2013 r., II OSK 1252/12, CBOSA). Jak stanowi przy tym art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie należy przy tym zapominać, że biegli sporządzają swoje opinie w oparciu o założenia przyjęte jako punkt wyjściowy dla dokonywanych w tych opiniach rozważań. Z natury rzeczy bowiem nie mogą oni znać pewnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, które są konieczne z punktu widzenia prowadzonych przez nich analiz, w związku z czym, to po stronie organu leży obowiązek ich ustalenia za pośrednictwem innych dowodów. Jeżeli więc po analizie tych innych dowodów, organ dojdzie do uzasadnionego wniosku, że w oparciu o wynikające z nich wnioski, możliwe jest poczynienie wystarczających dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, które, tak jak w sprawie niniejszej, wprost wykluczają zaistnienie jakiegokolwiek szkodliwego wpływu, dokonanej na gruncie sąsiednim zmiany stanu wody, nie ma ani konieczności, ani nawet potrzeby zasięgania opinii biegłego. Skoro bowiem nie stwierdzono szkody, wymaganej brzmieniem art. 234 ust. 3 P.w., powoływanie biegłego jest zbędną czynnością procesową, sprzeczną z zasadą ekonomiki procesowej. Sam zaś fakt powołania biegłego, nie będzie sam z siebie skutkował faktycznym zaistnieniem przesłanek z art. 234 ust. 3 P.w. Niejako na marginesie dodać należy, że ocena tego, czy określone, zaistniałe w danej sprawie okoliczności wypełniają przesłanki z art. 234 ust. 3 P.w., nie należy do biegłego hydrologa, lecz do organu rozpatrującego sprawę. Tym samym to nie biegły dokonuje oceny charakteru ewentualnej szkody oraz ustalenia, czy stwierdzona zmiana stanu wody na gruncie odpowiada takiej zmianie, z którą należy wiązać odpowiedzialność właściciela gruntu, lecz orzekające w sprawie organy, które swoje stanowisko opierają na zgromadzonym materiale dowodowym. Ocena prawna ustaleń stanu faktycznego, również leży w kompetencji organów, a nie biegłego. Skarga podlegała zatem oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana bez zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego i po przeprowadzeniu administracyjnego postępowania w sposób wystarczająco wyjaśniający, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a w konsekwencji również bez zarzucanego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W ocenie Sądu, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, a także odniesienie do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może zostać uznane za nieprawidłowe, z tego jedynie względu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. W efekcie Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień - ani tych wywiedzionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, Sąd skargę oddalił, na podstawie z art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło