II SA/Bk 798/04

WyrokWSA w Białymstoku2005-02-17

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Jerzy Bujko, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo uzasadnił decyzję o przyznaniu zasiłku celowego, wskazując jedynie na ograniczone możliwości finansowe, bez przedstawienia kryteriów przyznawania pomocy i sposobu rozdysponowania środków?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, nie może ograniczyć się do stwierdzenia o "miarę możliwości finansowych". Musi wskazać kryteria, którymi kierował się przy przyznawaniu zasiłku, oraz sposób rozdysponowania posiadanych środków. Ogólne sformułowania dotyczące ograniczonych środków nie pozwalają na kontrolę decyzji przez sąd. W przypadku niewystarczających środków, organ powinien co najmniej wskazać ich wysokość, liczbę osób ubiegających się o pomoc oraz priorytety w jej przyznawaniu.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą mu zasiłek celowy w kwocie 70 zł. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, wskazując na niewystarczającą kwotę zasiłku uniemożliwiającą zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz brak czynnego udziału w sprawie i nie wskazanie kryteriów przyznawania zasiłku. Organ odwoławczy uznał, że pomoc została przyznana "na miarę możliwości" organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2004 r. Orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 20 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 20 (dwudziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. decyzją z dnia [...]09.2004 roku, nr [...] przyznał Panu J. M. zasiłek celowy w kwocie 70 złotych na zakup żywności, lekarstw i pokrycie częściowe kosztów energii elektrycznej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pan J. M. zarzucając naruszenie art. 106 ust. 3 oraz art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Odwołujący wskazywał, że przyznana mu kwota uniemożliwia zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto podkreślał, iż nie zapewniono mu czynnego udziału w sprawie oraz nie wskazano kryteriów, które zadecydowały o wysokości przyznanego mu zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]11.2004 roku, nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając iż nie narusza ona prawa, zaś pomoc odwołującemu została przyznana "na miarę możliwości" Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., za pośrednictwem organu, wywiódł Pan J. M. Skarga powyższa zawierała zarzuty tej samej treści co odwołanie skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga częściowo jest zasadna, bowiem organy, przyznając skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 70 złotych, uzasadniły swoje stanowisko tylko stwierdzeniem, że kwota powyższa jest "na miarę możliwości finansowych" organu. Tak więc zasadnym jest zarzut skarżącego o nie wskazanie kryteriów, którymi kierował się organ przy przyznawaniu zasiłku celowego, jak również sposobu rozdysponowania posiadanych środków. Należy podkreślić, że tak ogólne sformułowania przy powoływaniu się na ograniczone środki do rozdysponowania na pomoc społeczną nie dają Sądowi możliwości skontrolowania zaskarżonej decyzji. Trzeba przytoczyć pogląd zawarty w wyroku z dnia 4 grudnia 1998 r. (sygn. II SA/Wr 1223/98) wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w sytuacji, gdy organ twierdzi, że środki na pomoc społeczną są niewystarczające i nie pozwalają na udzielenie oczekiwanego przez strony wsparcia, należy co najmniej wskazać, jakie są te środki na pomoc społeczną, ile osób, czy rodzin ubiega się o przyznanie pomocy z tych środków i których spośród nich potrzeby są pilniejsze, niż w rozpatrywanej sprawie. Sąd ten dodał przy tym, że chodzi tutaj o ten rodzaj ograniczoności, który wymusza na organach pomocy społecznej "sui generi" hierarchizację celów instytucji pomocy społecznej i to w taki sposób, by zarówno osoby korzystające z pomocy społecznej, jak i te, którym się jej odmawia mogły poznać kryteria pierwszeństwa w jej przyznawaniu. Powyższe stanowisko zawarte zostało także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 28.11.2000 roku w sprawie SA/Bk 872/00. Dostrzegając brak należytego wyjaśnienia sprawy przez organ Sąd zaskarżoną decyzję uchylił. Przy powtórnym jej rozpatrywaniu organ winien przestrzegać wskazanych wyżej zasad, tym bardziej, że w innych sprawach zasady wyżej wymienione są ściśle przez ten sam organ przestrzegane (np. II SA/Bk 688/04, II SA/Bk 687/04). Należy podkreślić, iż Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 10 Kpa, bowiem organ I instancji wypełnił przesłanki wyżej wymienionego przepisu w całości (pismo z [...]09.2004 roku – [...]), zaś organ odwoławczy, w świetle wypracowanego w ostatnich latach orzecznictwa, nie musiał ponownie zawiadamiać skarżącego o przesłankach wynikających z art. 10 Kpa – skoro nie dopuścił żadnych nowych dowodów. W sytuacji jednak częściowej zasadności zarzutów skargi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku). O kosztach zaś i wykonalności niniejszego wyroku Sąd orzekł w myśl art. 200 i art. 152 cytowanej powyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło