II SA/Bk 80/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania nałożonego obowiązku p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze schorowaną matką. Źródło utrzymania wnioskodawczyni stanowi dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.200 zł brutto oraz emerytury matki w kwocie 1.300 zł brutto. Znaczna część dochodów przeznaczana jest na zakup leków oraz dojazdy do placówek medycznych. Pozostałe dochody nie zawsze wystarczają na pokrycie kosztów związanych z mieszkaniem oraz bieżącymi opłatami, w tym kosztami zakupu żywności, ubrań i środków czystości, co skutkuje koniecznością zaciągania drobnych pożyczek u znajomych. Majątek skarżącej stanowi mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m2. Poza tym skarżąca nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 12-13). Pismem z dnia 10 lutego 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał pełnomocnika skarżącej do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania miesięcznych bieżących wydatków, czy rodzina skarżącej posiada samochody, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności (k. 15). W zakreślonym terminie skarżąca ani jej pełnomocnik nie udzielili żadnej odpowiedzi (k. 16). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawczyni jednakże nie zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie, tego czy posiada samochód osobowy, a także ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu A. K. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z schorowaną matką. Wysokość miesięcznego dochodu jej rodziny wynosi 3.500 zł brutto. Skarżąca wskazała, iż całość dochodów przeznaczana jest na pokrycie bieżących wydatków. Rodzina skarżącej posiada jedynie niewielkie mieszkanie. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu pozwala na uznanie, iż A. K. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.