II SA/Bk 80/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-05-22
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego pobytu, warunkujące możliwość wymeldowania, powinno mieć cechy trwałości i dobrowolności, a jego nieobecność związana z koniecznością opieki nad chorą matką może być uznana za trwałe opuszczenie lokalu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Wojewody odmawiająca wymeldowania R.S. była słuszna. Kluczowe znaczenie ma art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym wymeldowanie następuje po opuszczeniu miejsca stałego pobytu. Utrwalone orzecznictwo wskazuje, że opuszczenie to musi mieć cechy trwałości i dobrowolności. W tej sprawie nieobecność R.S. była związana z koniecznością opieki nad chorą matką, a nie z zamiarem trwałego opuszczenia lokalu. Ponadto, R.S. jest współwłaścicielem lokalu, opłacał czynsz i wyrażał wolę zamieszkiwania w nim, co potwierdza brak spełnienia przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu.Stan faktyczny
Skarżąca E.S. wniosła o wymeldowanie męża R.S. z pobytu stałego, argumentując, że porzucił ją i sprawia problemy w lokalu, który ona utrzymuje. R.S. twierdził, że jego nieobecność wynika z konieczności opieki nad chorą matką, a on nadal jest współwłaścicielem lokalu i zamierza w nim mieszkać. Prezydent Miasta B. orzekł o wymeldowaniu, jednak Wojewoda P. uchylił tę decyzję, odmawiając wymeldowania, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody . z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę
Postępowanie w sprawie o wymeldowanie R.S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. B. [...] w B. zostało wszczęte na wniosek jego żony E.S. (dalej jako Skarżąca) złożony w dniu 25 czerwca 2013r. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, iż R.S. porzucił ją około 2009r.-2010r. Jeżeli pojawiał się w przedmiotowym lokalu, to tylko, aby sprawiać kłopoty. Dążył do tego, aby to Skarżąca wyprowadziła się z tego mieszkania. Nie jest dla niej wskazane, aby R.S. przebywał w lokalu przy ul. [...] w B. To ona ponosi koszty związane z utrzymaniem tego lokalu. Nie wie dokładnie, gdzie obecnie przebywa R.S. Do powyższego wniosku Skarżąca dołączyła kserokopię przydziału lokalu mieszkalnego Nr [...] z dnia 15 listopada 1989r., z którego treści wynika, iż E.iR.S. posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przy ul. B. [...] w B.
Skarżąca w trakcie postępowania została przesłuchana do protokołu (w dniu 16.07.2013r.) oraz składała w Urzędzie Miejskim w B. pisma z wyjaśnieniami Z wyjaśnień wynika, iż mąż porzucił ją na przełomie 2009/2010 roku. Często wyjeżdżał, ale jeszcze pojawiał się w miejscu stałego zameldowania. Stopniowo zabierał swoje rzeczy, a od 2011 r. lub 2012r. całkowicie przestał mieszkać w przedmiotowym lokalu. Nie wie, gdzie mąż obecnie przebywa - może u swojej matki w K. R.S. posiada klucze do przedmiotowego lokalu i zostały tam jakieś jego rzeczy. Ostatnio był w lokalu przy ul. B. [...] w B. w dniu 18 czerwca 2013r., a wcześniej w dniu 26 lutego 2013r. Były to pobyty kilkugodzinne -- najwyżej jednodniowe. Nie nocował wówczas w miejscu stałego zameldowania. Po ostatniej wizycie męża założyła dodatkowy zamek w drzwiach, ale jeszcze z niego nie korzystała (protokół przesłuchania z dnia 16.07.2013r.). Obawia się męża, który utrudnia jej życie. Każde odwiedziny męża sprawiają tylko dla niej problemy. Dodatkowy zamek w drzwiach zamontowała z uwagi na swoje bezpieczeństwo. Ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem przedmiotowego lokalu.
W dniu 12 sierpnia 2013r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynęły pisemne wyjaśnienia R.S., w których podał, iż od 1964r. mieszka w B. W tym czasie wielokrotnie odwiedzał swoją matkę, która mieszka sama w K. Czasami razem z nim jeździła również jego żona. Od około 3 lat przebywa głównie w K., gdyż jego 90 letnia matka ma orzeczoną grupę inwalidzką i wymaga stałej opieki, którą tylko on może jej zapewnić (kserokopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności M.B. - w aktach sprawy). Do B. przyjeżdża w miarę często (około kilku razy w roku). Ostatnio był w drugiej połowie czerwca 2013r. Zatrzymuje się wówczas w miejscu stałego zameldowania. Posiada klucze do przedmiotowego lokalu, ale ze względu na zachowanie żony zawsze kiedy przyjeżdża ma problemy z wejściem i zamieszkaniem. Po jego ostatniej wizycie żona prawdopodobnie wymieniła zamki w drzwiach, więc nie wie jak wejdzie do przedmiotowego lokalu jak ponownie przyjedzie. Żona nie odbiera od niego telefonów. W lokalu przy ul. B. [...] w B. znaj duj ą się jego rzeczy osobiste, odzież oprócz rzeczy, które wyrzuciła jego żona. Nie wymelduje się z przedmiotowego lokalu, którego jest współwłaścicielem. Musiał wyjechać tylko ze względu na konieczność sprawowania opieki nad chorą matką. Zamierza mieszkać w przedmiotowym lokalu. Nie wie kiedy wróci do B. - to zależy również od stanu zdrowia żony. Ponosi systematyczne opłaty za lokal przy ul. B. [...] w B.
W dniu 16 września 2013r. R.S. przyjechał do B. i został przesłuchany do protokołu. Wyjaśnił, że jeszcze nie był w lokalu przy ul. B. [...] -z dworca od razu przyjechał do Urzędu. Przyjechał na około 2-3 dni, gdyż na tyle dni załatwił opiekę dla matki. Jego brat mieszka w P., ale sam ma problemy ze zdrowiem i nie ma możliwości, aby opiekował się matką. Dopóki matka żyje musi sprawować nad nią opiekę - później wróci do B. Od czasu, kiedy opiekuje się matką tj. od 3 lat, przyjeżdża do B. 4-5 razy w roku. Zawsze ma problemy z wejściem do przedmiotowego lokalu, ale w końcu żona go wpuszcza. Ostatnio jak był w czerwcu 2013r. to nocował w miejscu stałego zameldowania. Nie wie, czy teraz również uda mu się wejść do przedmiotowego lokalu, gdyż żona założyła dodatkowy zamek w drzwiach, a on posiada tylko stare klucze. Jeżeli nie będzie mógł wejść do lokalu, to zgłosi ten fakt na Policję. Za mieszkanie płaci co drugi miesiąc - pozostałą kwotę płaci żona. Wydział Patrolowo - Interwencyjny Komendy Miejskiej Policji w B. pismem z dnia [...].09.2013r. Nr [...] udzielił informacji, iż w dniu 17.09.2013r. pod adresem B., ul. B. [...] miała miejsce interwencja. R.S. wezwał Policję, ponieważ jego żona wymieniła zamki w drzwiach i nie mógł wejść do mieszkania. R.S.został pouczony o toku dalszego postępowania w sprawie.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2013r. Nr [...] orzeczono o wymeldowaniu [...] z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. B. [...] w B. R.S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewody P. W swoim odwołaniu podniósł m.in., że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, iż w jego sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące wymeldowanie. Zgodnie bowiem z orzecznictwem o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić jedynie wówczas, gdy są spełnione łącznie dwa elementy tj. dana osoba nie tylko fizycznie nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, ale jednocześnie przejawia zamiar opuszczenia danego lokalu w celu założenia ośrodka życiowych interesów w innym miejscu. Natomiast jego nieobecność w miejscu stałego zameldowania jest związana jedynie z koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką, a nie z zamiarem założenia ośrodka spraw życiowych w innym miejscu. Jeżeli w przedmiotowym lokalu faktycznie nie ma jego rzeczy, to nie dlatego że się wyprowadził, ale dlatego, że E.S. wyrzuciła te rzeczy. Nie opuścił trwale i dobrowolnie przedmiotowego lokalu i zamierza tam powrócić.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Wojewoda P. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta B. i orzekł o odmowie wymeldowania R.S. z pobytu stałego stwierdzając, że faktycznie nie zachodzą przesłani wymeldowania, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.
Z decyzją tą niezgodziła się Skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu Skarżąca podała w istocie przesłanki wymeldowania męża jak we wniosku pierwotnym, podnosząc że działał przeciwko jej zdrowiu a ona musi się chronić przed jego opieką.
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej jako u.e.l.d.o.). Zgodnie z tym przepisem organ gminy, na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, a także z urzędu, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w tych sprawach opuszczenie lokalu, warunkujące możliwość wymeldowania osoby, powinno mieć cechy trwałości i dobrowolności. W przedmiotowej sprawie, co podkreśla Sąd, taka sytuacja nie zachodziła, co stanowi o słuszności decyzji organu II instancji. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że matka R.S. była osobą chorą wymagającą stałej opieki. Poza tym same zeznania R.S. wskazują na wolę zamieszkiwania pod spornym adresem. Wolę tą potwierdził on także na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. stwierdzając, że matka zmarła i zainteresowany chce już na stałe wrócić do B. i mieszkać pod adresem swego zameldowania. Jednocześnie należy zaznaczyć, że R.S. jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu i, wbrew twierdzeniu Skarżącej, opłaca regularnie w części czynsz za ten lokal. Tym samym, zdaniem Sądu nie została wypełniona przesłanka trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu przez R.S. Co więcej, wymiana zamków w lokalu dokonana przez Skarżącą potwierdza tylko wolę zamieszkiwania przez R.S. w przedmiotowym lokalu. Gdyby przyjąć, że nie ma on woli przebywania pod tym adresem, Skarżąca nie zdecydowała by się na wymianę zamków. Poza tym akta administracyjne sprawy, zeznania świadków a także samego zainteresowanego wskazują na jego wolę zamieszkiwania we własnym lokalu mieszkalnym.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło