II SA/Bk 80/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-05-12

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy magazynowanie odpadów o kodzie 190503 na terenie zamkniętego składowiska, bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania, stanowi podstawę do naliczenia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów, niezależnie od opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku?
Ratio decidendi
Magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, co uzasadnia wymierzenie opłaty podwyższonej na podstawie art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Opłata podwyższona jest ponoszona niezależnie od opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku, zgodnie z art. 293 ust. 7 P.o.ś.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania z tytułu opłaty za korzystanie ze środowiska za II półrocze 2012 r. dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Zakładu Budżetowego w Ł. Opłata obejmowała kwotę za umieszczenie odpadów o kodzie 190503 na wysypisku oraz kwotę opłaty podwyższonej za magazynowanie tych odpadów bez wymaganej decyzji. Kontrola Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wykazała naruszenie warunków decyzji o zamknięciu składowiska, polegające na wykorzystywaniu w procesie rekultywacji odpadów innych niż wskazane oraz na magazynowaniu odpadów o kodzie 190503 na zamkniętym składowisku. Przedsiębiorstwo kwestionowało zasadność naliczenia opłaty podwyższonej oraz sposób jej obliczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu należnej opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną za korzystanie ze środowiska a opłatą wynikającą ze złożonego wykazu oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzja z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], określającą Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Zakładowi Budżetowemu w Ł. zobowiązanie z tytułu należnej za II półrocze 2012 r. opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną za korzystanie z środowiska, a opłatą wynikającą ze złożonego przez stronę wykazu. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny: Marszałek Województwa P. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], określił Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Zakładowi Budżetowemu w Ł. zobowiązanie z tytułu należnej za II półrocze 2012 r. opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną za korzystanie z środowiska, a opłatą wynikającą ze złożonego przez stronę wykazu. Na zobowiązanie to złożyła się kwota opłaty za umieszczenie na wysypisku odpadów o kodzie 190503 oraz kwota opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów o kodzie 190503 bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów. W tej samej decyzji umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej magazynowania w I półroczu 2012r. odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów oraz w części dotyczącej opłaty podwyższonej z tytułu składowania w I i II półroczu 2012r. odpadów o kodzie 191212 w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Do wszczęcia postępowania doszło w następstwie kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. Kontrola ta wykazała m.in. naruszenie warunków decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...].03.2012r. ([...]) wyrażającej zgodę na zamknięcie składowiska odpadów polegające na wykorzystywaniu w procesie rekultywacji odpadów innych niż wskazane w decyzji oraz na magazynowaniu odpadów o kodzie 190503 na rekultywowanym (zamkniętym) składowisku. Analiza badań próbek odpadów rzekomo składowanych w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym (zdaniem WIOŚ powinny one mieć kod 191212 a nie deklarowany przez przedsiębiorcę kod 191209) skłoniła organ administracji do umorzenia postępowania w tej części, jako że próbki zostały pobrane w 2013r. i 2014r., a więc długo po zakończeniu badanego okresu (rok 2012). W prowadzonym postępowaniu skupiono się więc na zasadności określenia opłat podwyższonych z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów. Z ustaleń kontroli wynikało, że w roku 2012 na terenie zamkniętego składowiska położonego w Gminie M. (wsie: K. i C.) Przedsiębiorstwo w kwaterach IX i X (rekultywowanych technicznie) kierowało do rekultywacji odpady o kodzie 190503 ("kompost nieodpowiadający wymaganiom - nie nadający się do wykorzystania"), które nie mogły być wykorzystywane na etapie rekultywacji technicznej. Ustosunkowując się do wyników kontroli MPGKiM wyjaśniło, że wspomnianych odpadów nie wykorzystywało do rekultywacji, lecz gromadziło w celu późniejszego wykorzystania na etapie rekultywacji biologicznej (vide pisma z dnia [...].12.2013r. i z dnia [...].03.2014r.). Fakt przetrzymywania odpadów o kodzie 190503 na terenie zamkniętego (rekultywowanego technicznie) składowiska organ I instancji zakwalifikował jako magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów, jako że strona stosownego zezwolenia na magazynowanie takich odpadów na terenie przedmiotowego składowiska nie posiadała. Korzystając z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego Przedsiębiorstwo - wraz z pismem z dnia [...].05.2014r. - przesłało wykaz dobowych ilości przyjmowanych odpadów o kodzie 19.05.03 oraz sposób obliczenia należnej opłaty podwyższonej. Zdaniem strony, w Pozwoleniu Zintegrowanym [...] z dnia [...].02.2011r. dopuszczono do gromadzenia 3000Mg takich odpadów na potrzeby nowej kwatery nr 2 (eksploatowanej) - taka ilość powinna być odjęta od ogólnej masy tychże odpadów (zdaniem strony wynoszącej 16573,97Mg) stanowiącej podstawę obliczenia opłaty podwyższonej. Organ I instancji przyjął do podstawy obliczenia należnej opłaty podwyższonej dane dotyczące masy odpadów wynikające z kart przekazania odpadu - dowody te uznano za bardziej wiarygodne niż zestawienie sporządzone przez stronę. Łączna masa odpadów została ponadto określona w ilości mniejszej niż wskazana przez Przedsiębiorstwo (strona piśmie z dnia [...].05.2014r. wskazała łącznie 16573,97Mg, podczas gdy organ administracji przyjął do podstawy wymiaru 15659,82Mg). Opłatę podwyższoną określono w kwocie 1.246.464zł, przy czym dotyczyła ona wyłącznie II półrocza 2012r; okazało się bowiem, że w I półroczu 2012r. ZGKiM nie przyjmował odpadów o kodzie 190503. Od wspomnianej na wstępie decyzji strona złożyła odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Zdaniem odwołującego się: 1. pozwolenie zintegrowane z dnia 28.02.2011r. dopuszczało magazynowanie odpadów o kodzie 190503 na terenie składowiska w C. w ilości 3000Mg w ciągu roku - ta ilość odpadów nie mogła być więc uwzględniona przy określaniu podstawy obliczenia opłaty podwyższonej; 2. część odpadów pochodziła od firmy MPK sp. z o.o. - odpady te błędnie oznaczano kodem 190503, podczas gdy powinny być oznaczone kodem 191212; 3. określając łączną kwotę należnej opłaty organ bezpodstawnie wymierzył dwie opłaty: za umieszczenie odpadów na składowisku ("opłata podstawowa") oraz za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów, podczas gdy przedsiębiorca zobowiązany jest uiścić tylko jedną opłatę; 4. organ bezpodstawnie zaokrąglił stawkę opłaty podwyższonej za 1 Mg odpadów do wartości 1,11zł, podczas gdy jednostkowa stawka "podstawowa" skorygowana o współczynnik 0,05 (o którym mowa w art. 293 Prawa ochrony środowiska) powinna wynieść 1,1065zł. Zdaniem MPGKiM nie było podstaw do zastosowania zaokrąglenia. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zarzuty wskazane w odwołaniu nie są zasadne, a decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ II instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie niesporne jest, iż podmiotem korzystającym ze środowiska i zarazem zobowiązanym do zapłaty opłat za składowanie odpadów jest Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Zakład Budżetowy w Ł. Niesporny jest również fakt braku decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów o kodzie 190503, która odnosiłaby się do zamkniętego składowiska na terenie Gminy (kwatery IX i X). W ocenie organu II instancji niezasadny jest wniosek strony, iż Pozwolenie Zintegrowane z dnia [...].02.2011r. dopuszczało magazynowanie odpadów o kodzie 190503 na zamkniętym składowisku (kwatery IX i X). Pozwolenie to dotyczyło nowej instalacji i wyraźnie zaznaczono w nim, że w skład tej instalacji wchodzą kwatery 1 i 2 oraz oddzielna kwatera na odpady zawierające azbest. W skład tej nowej instalacji miał wchodzić m.in. plac przygotowania kompostu i to na tym placu mogły być magazynowane odpady o kodzie 190503 przeznaczone do wykonywania okrywy rekultywacyjnej (do 3000Mg rocznie). W niniejszej decyzji obciążono opłatami fakt magazynowania odpadów o kodzie 190503 w zupełnie innym (Nieprzeznaczonym do tego celu) miejscu - na terenie innej instalacji (na zamkniętym składowisku obejmującym kwatery IX i X). Pozwolenie zintegrowane, na które powołuje się strona, nie mogło dotyczyć innej instalacji niż ta wskazana w charakterystyce (pkt I. 2. 2.2.). Z kolei ani w decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie składowiska, ani w decyzji z dnia [...].12.2012R. zezwalającej na odzysk odpadów podczas rekultywacji zamkniętego składowiska, nie pozwolono na magazynowanie takich odpadów. Nie było więc podstaw do pomniejszania ogólnej masy odpadów o 3000Mg, jeżeli taka masa odpadów nie była składowana na terenie nowej instalacji (materiał dowodowy wskazuje na fakt magazynowania na terenie zamkniętego składowiska). W tych okolicznościach organ II instancji uznał, że zastosowanie mają art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Zgodnie z art. 293 ust. 1 za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Faktycznie przepis ten przewiduje opłatę podwyższoną za składowanie (a nie magazynowanie) odpadów. Nie oznacza to jednak, że za magazynowanie odpadów nie przewidziano opłat podwyższonych. Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 P.o.ś. opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. Zgodnie z art. 274 ust. 2 wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów. Natomiast zgodnie z art. 293 ust. 2 P.o.ś. magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska. W niniejszej sprawie organ uznał, iż strona magazynowała odpady w celu (jak twierdzi) dalszego ich wykorzystania w procesie rekultywacji. Do takiego magazynowania miały więc zastosowanie przepisy o opłacie podwyższonej związanej również ze składowaniem odpadów. Za nietrafny organ II instancji uznał zarzut bezpodstawnego zaokrąglenia stawki dobowej za składowanie (magazynowanie) odpadów. Stawka ta powinna wynosić 0,05 jednostkowej stawki za umieszczenie (składowanie) odpadów na składowisku. Stawka jednostkowa obowiązująca w 2012r. wynosiła 22,12zł/Mg (vide obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 26.09.2011r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012, M.P. Nr 94, poz. 958). Wynik pomnożenia stawki 22,12zł i przelicznika 0,05 faktycznie wynosi 1,1065zł. Jak jednak słusznie wskazał organ I instancji najmniejszą jednostką pieniężną w Polsce jest 1 grosz, a więc wszelkie stawki danin muszą być zaokrąglane przynajmniej do pełnych groszy. Ustawodawca ingeruje w sferę zaokrąglania jedynie wtedy, gdy zaokrąglanie ma dotyczyć pełnych dziesiątek groszy albo pełnych złotych. Zasady zaokrąglania zawsze są jednak jednolite: końcówki wynoszące 50 i więcej zaokrągla się w górę. Skoro więc stawka dobowa wynosiła dokładnie 1,1065zł, należało ją zaokrąglić w górę do pełnych groszy (1,11 zł). Nieuzasadnione – w ocenie SKO – jest stanowisko odwołującego się, iż w sprawie doszło do podwójnego nałożenia obowiązku opłatowego. Zgodnie z art. 293 ust. 7 P.o.ś. opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku. Jeżeli więc strona magazynowała odpady bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania, miała obowiązek uiścić dwie opłaty: "podstawową" (za umieszczenie odpadów na składowisku - według stawki 22,13zł/Mg za II półrocze) oraz podwyższoną (za magazynowanie odpadów w braku stosownej decyzji - według stawki 1,11 zł/Mg za każdy dzień w II półroczu). Odnosząc się do ostatniego zarzutu organ podkreślił, iż strona twierdzi, że część odpadów została błędnie zadeklarowana jako posiadająca kod 190503, podczas gdy rzekomo były to odpady o kodzie 191212 przyjęte od spółki MPO. Takie wyjaśnienie (wraz ze złożonymi dokumentami w postaci nowych - sporządzonych w kwietniu 2014r. - kart przekazania odpadu) jawi się jako mało wiarygodne. Procedura przyjęcia odpadu polega na skontrolowaniu, zważeniu i zarejestrowaniu pojazdu wjeżdżającego. Ważenie powinno się odbyć bezpośrednio po przywiezieniu odpadu. Co więcej, w tym samym momencie powinna się odbyć kontrola odpadu. W kartach przyjęcia wystawionych i podpisanych zarówno przez przyjmującego jak i przekazującego figuruje kod 190503. Trudno uwierzyć, że przez tak długi czas (od sierpnia do grudnia 2012r.) prowadzący instalację nie odróżniał odpadów o kodzie 191212 ("inne odpady - w tym zmieszane substancje i przedmioty - z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11) od kompostu "nienadającego się do wykorzystania" mającego kod 190503. Trudno też uwierzyć, że znając wynik kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ przedsiębiorca nie zorientował się, że przez tak długi czas przyjmował odpady inne niż deklarowane. Ponownie sporządzone po ponad roku od zakończenia okresu rozliczeniowego (w dniu 10.04.2014r.) karty przyjęcia odpadu pominięto jako dowody. Swoje obliczenia organy administracji oparły na dostarczonych przez stronę sporządzonych w 2012r. dokumentach: kartach przekazania odpadów oraz listach ważeń obrazujących masy przyjmowanych odpadów w podziale na konkretne dni miesiąca. Za nieznajdujące pokrycia w zgromadzonym materiale dowodowym, organ II instancji uznał, wyjaśnienia jakoby "daty zważenia odpadów wytworzonych w wyniku procesu kompostowania nie można utożsamiać z datą przekazania odpadów do magazynowania ze względu na rozciągnięty w czasie proces przewożenia zważonych odpadów do miejsca magazynowania". Karty ważenia odpadów przyjętych jasno obrazują (a przynajmniej powinny obrazować) datę i godzinę, masę i nr rejestracyjny. Wyjaśnienie strony sugeruje, że sporządzone karty ważenia były fikcyjne - takiej sugestii organ II instancji nie przyjmuje. SKO wskazało, że masę zgromadzonych odpadów określono w oparciu o dokumentację sporządzoną w 2012r. Z dokumentacji tej wynika, że strona przetrzymywała w II półroczu 2012r. na terenie zamkniętego składowiska 15659,82Mg odpadów o kodzie 190503 (a nie 16573,97Mg, jak wyjaśniała strona), 3798,964Mg odpadów o kodzie 190501 oraz 5765,036Mg odpadów o kodzie 191212, a także 184,916Mg odpadów o kodzie 170601. Opłatą za korzystanie ze środowiska obciążono trzy pierwsze kategorie odpadów, przy czym na opłatę "podstawową" (według stawki 22,13zł/Mg) złożyły się odpowiednio kwoty: 346.551,82zł, 84.071,07zł. i 392.253,05zł Strona zadeklarowała wyłącznie opłatę należną z tytułu składowania odpadów o kodach 190501 i 191212 - łącznie w kwocie 476.324zł. Określić należało więc opłatę "podstawową" w wysokości 346.551,82zł za umieszczenie na składowisku odpadów o kodzie 190503, jako że tej opłaty strona nie zadeklarowała organowi administracji. Dodatkowo na stronie ciążył obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów (o kodzie 190503) bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania. Zgodnie bowiem z art. 288 ust. 2 P.o.ś. jeżeli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia, marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Jako że strona wykazała należną opłatę w wysokości jedynie 476.324 zł, obowiązkiem organów administracji było wydanie decyzji określającej zobowiązanie pieniężne stanowiące różnicę pomiędzy należną opłatą (łącznie: 1.722.788 (z uwzględnieniem ustawowego zaokrąglenia) a kwotą zadeklarowaną. Organy ustaliły więc opłatę w kwocie 1.246.464 zł. Za nie budzące wątpliwości uznano przesłanki umorzenia postępowania przed organem I instancji w części dotyczącej magazynowania w I półroczu 2012r. odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów oraz w części dotyczącej opłaty podwyższonej z tytułu składowania w I i II półroczu 2012r. odpadów o kodzie 191212 w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. pełnomocnik Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Zakładu Budżetowego w Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, w części dotyczącej wymierzania opłaty podwyższonej z tytułu magazynowania odpadów o kodzie 190503 w II półroczu 2012 r. bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów w kwocie 1.246.464 zł. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędna interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie art. 276 ust. 1, art. 293 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a także naruszenie zapisów art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiotowym postępowaniu poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Jednocześnie wniosła o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w orzeczeniu wskazań co do dalszego postępowania, wiążących organ. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca podniosła, iż ustalając przez organy – poza opłatą podwyższona, którą ponosi się za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania nakazał stronie uiścić opłatę za umieszczenie odpadów na składowisku, co stanowi rażące naruszenie prawa. W opinii skarżącego powoływanie się przez organ na art. 293 ust. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska jest bezzasadne, bowiem nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Artykuł ten zobowiązuje podmiot korzystający ze środowiska do poniesienia opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku oraz opłaty podwyższonej w przypadku zdeponowania odpadów na składowisku odpadów. Zastosowanie zapisów art. 297 ust. 7 prawa ochrony środowiska byłoby właściwe, jedynie w przypadku umieszczenia odpadów na składowisku, a strona skarżąca nie poddała odpadów składowaniu, a jedynie czasowemu zmagazynowaniu w celu poddania procesowi odzysku w ramach rekultywacji biologicznej składowiska odpadów. Ponadto zgodnie z art. 276 ust. 1 tej ustawy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższona za korzystanie ze środowiska. Z tego przepisu wynika, że podmiot korzystający ze środowiska zobligowany jest wyłącznie do ponoszenie opłaty podwyższonej, a nie jak wskazuje SKO do uiszczenie opłaty stanowiącej sumę opłaty podwyższonej oraz tzw. opłatę podstawową. Końcowo strona skarżąca powołując się na art. 293 ust. 1 podniosła, iż podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłatę podwyższoną w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisko za każdą dobę składowania. Wobec powyższego, należy uznać, że przyjęty przez organ I instancji i drugiej instancji sposób wyliczenia opłaty podwyższonej jest nieprawidłowy. Organ wyliczył bowiem stawkę dobową i dopiero uzyskaną wartość przemnożył przez ilość dób. W opinii skarżącego zaokrąglenie wyniku do pełnych groszy powinno nastąpić po przemnożeniu wszystkich elementów wchodzących w skład opłaty podwyższonej. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem kontrolowana decyzja nie jest dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.). Spór w sprawie dotyczy określenia zobowiązania z tytułu należnej za II półrocze 2012 r. opłaty stanowiące różnicę pomiędzy opłatą należną za korzystanie ze środowiska, a opłatą wynikającą ze złożonego przez stronę wykazu, bowiem Spółka kwestionuje zasadność naliczenia tej opłaty. Na zobowiązanie to złożyła się kwota opłaty za umieszczenie na wysypisku odpadów o kodzie 190503 oraz kwota opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów o kodzie 190503 bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów. Z akt sprawy wynika, że w następstwie kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. stwierdzono naruszenie warunków decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...].03.2012r. ([...]) wyrażającej zgodę na zamknięcie składowiska odpadów polegające na wykorzystywaniu w procesie rekultywacji odpadów innych niż wskazane w decyzji oraz na magazynowaniu odpadów o kodzie 190503 na rekultywowanym (zamkniętym) składowisku. W prowadzonym postępowaniu – ostatecznie po umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie – skupiono się na zasadności określenia opłat podwyższonych z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów. Z ustaleń kontroli wynikało, że w roku 2012 na terenie zamkniętego składowiska położonego w Gminie M. (wsie: K. i C.) Przedsiębiorstwo w kwaterach IX i X (rekultywowanych technicznie) kierowało do rekultywacji odpady o kodzie 190503 ("kompost nieodpowiadający wymaganiom - nie nadający się do wykorzystania"), które nie mogły być wykorzystywane na etapie rekultywacji technicznej. Ustosunkowując się do wyników kontroli MPGKiM wyjaśniło, że wspomnianych odpadów nie wykorzystywało do rekultywacji, lecz gromadziło w celu późniejszego wykorzystania na etapie rekultywacji biologicznej (vide pisma z dnia [...].12.2013r. i z dnia [...].03.2014r.). Fakt przetrzymywania odpadów o kodzie 190503 na terenie zamkniętego (rekultywowanego technicznie) składowiska organ I instancji zakwalifikował jako magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania odpadów, jako że strona stosownego zezwolenia na magazynowanie takich odpadów na terenie przedmiotowego składowiska nie posiadała. Organ I instancji przyjął do podstawy obliczenia należnej opłaty podwyższonej dane dotyczące masy odpadów wynikające z kart przekazania odpadu. Łączna masa odpadów została ponadto określona w ilości mniejszej niż wskazana przez Przedsiębiorstwo (strona piśmie z dnia [...].05.2014r. wskazała łącznie 16573,97Mg, podczas gdy organ administracji przyjął do podstawy wymiaru 15659,82Mg). Opłatę podwyższoną określono w kwocie 1.246.464zł, przy czym dotyczyła ona wyłącznie II półrocza 2012r; okazało się bowiem, że w I półroczu 2012r. ZGKiM nie przyjmował odpadów o kodzie 190503. W ocenie Sądu zasadnie organy I i II instancji uznały, iż do oceny tych ustaleń najbardziej wiarygodne było przyjęcie danych wskazanych przy przyjmowaniu odpadów, gdyż to wówczas odbywało się ważenie odpadów, a więc bezpośrednio po przywiezieniu, zważeniu i zarejestrowaniu pojazdu wjeżdżającego. Wówczas też w kartach przyjęcia wystawionych i podpisanych przez przyjmującego i przekazujące figurował kod 190503. Wyjaśnienia strony w tym zakresie są niewiarygodne albowiem trudno uwierzyć, że przedsiębiorca przyjmujący odpady, przez taki długi okres czasu nie zorientował się, że przyjmował odpady inne niż deklarowane. Następnie należy podnieść, iż Pozwolenie Zintegrowane z dnia [...].02.2011r. dopuszczało magazynowanie odpadów o kodzie 190503 na zamkniętym składowisku (kwatery IX i X). Pozwolenie to dotyczyło nowej instalacji i wyraźnie zaznaczono w nim, że w skład tej instalacji wchodzą kwatery 1 i 2 oraz oddzielna kwatera na odpady zawierające azbest. W skład tej nowej instalacji miał wchodzić m.in. plac przygotowania kompostu i to na tym placu mogły być magazynowane odpady o kodzie 190503 przeznaczone do wykonywania okrywy rekultywacyjnej (do 3000 Mg rocznie). W niniejszej decyzji obciążono opłatami fakt magazynowania odpadów o kodzie 190503 w zupełnie innym (Nieprzeznaczonym do tego celu) miejscu - na terenie innej instalacji (na zamkniętym składowisku obejmującym kwatery IX i X). Zasadnie zatem organu obu instancji przyjęły, iż Pozwolenie zintegrowane, na które powołuje się strona, nie mogło dotyczyć innej instalacji niż ta wskazana w charakterystyce (pkt I. 2. 2.2.). Z kolei ani w decyzji wyrażającej zgodę na zamknięcie składowiska, ani w decyzji z dnia 10.12.2012R. zezwalającej na odzysk odpadów podczas rekultywacji zamkniętego składowiska, nie pozwolono na magazynowanie takich odpadów. Nie było więc podstaw do pomniejszania ogólnej masy odpadów o 3000Mg, jeżeli taka masa odpadów nie była składowana na terenie nowej instalacji (materiał dowodowy wskazuje na fakt magazynowania na terenie zamkniętego składowiska). W świetle powyższego, zebrany materiał dowodowy pozwalał organom na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Nie naruszono tym samym art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach organ II instancji uznał, że zastosowanie mają art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1 Prawa ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz.1232 ze zm.), zwanej dalej P.o.ś. Zgodnie z art. 293 ust. 1 P.o.ś. za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Faktycznie przepis ten przewiduje opłatę podwyższoną za składowanie (a nie magazynowanie) odpadów. Nie oznacza to jednak, że za magazynowanie odpadów nie przewidziano opłat podwyższonych. Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 P.o.ś. opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. Zgodnie z art. 274 ust. 2 P.o.ś. wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów. Natomiast zgodnie z art. 293 ust. 2 P.o.ś. magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska. Mając na uwadze powyższe przepisy organy zasadnie uznały, iż strona magazynowała odpady w celu dalszego ich wykorzystania w procesie rekultywacji. Do takiego magazynowania miały więc zastosowanie przepisy o opłacie podwyższonej związanej również ze składowaniem odpadów. Należy bowiem zauważyć, iż co do zasady magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji, określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska (art. 293 ust. 2 P.o.ś.). Istnieją zatem podstawy do wymierzenia za nie opłaty podwyższonej jak za składowanie odpadów bez wymaganego zezwolenia (art. 276 ust. 1 P.o.ś.). Jakkolwiek nie ponosi się opłat za magazynowanie odpadów, w razie posiadania na to zezwolenia, podczas gdy za składowanie zawsze są one wymagane - to magazynowanie odpadów bez wymaganego zezwolenia pociąga za sobą skutek w postaci wymierzenia opłaty podwyższonej. Ponadto z wykładni językowej art. 293 ust. 7 P.o.ś. wynika, iż opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku. Jeżeli więc strona magazynowała odpady bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania, miała obowiązek uiścić dwie opłaty: podstawową i podwyższoną. Instytucja opłat podwyższonych znajdujących zastosowanie w sytuacji, gdy wymagane jest posiadania pozwolenia na korzystanie ze środowiska, ale korzystający ze środowiska go nie posiada, tak jak w rozpoznawanej sprawie. Odpowiedzialność ta ma więc charakter obiektywny. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że: "odpowiedzialność podmiotu korzystającego ze środowiska za opłaty podwyższone ma charakter obiektywny. Podmiot ten odpowiada na zasadzie bezprawności. W pełnym zakresie ponosi ryzyko swego bezprawnego korzystania ze środowiska, choćby przyczyny tego stanu rzeczy były od niego niezależne i wynikały m.in. z zachowania się osób trzecich. W postępowaniu w sprawie wymierzenia opłat podwyższonych podmiot korzystający ze środowiska nie może powołać się na okoliczność, że nie dysponuje wymaganym pozwoleniem bez swojej winy (por. T. Czech w: "Odpowiedzialność za opłaty podwyższone za korzystanie ze środowiska", ZNSA 2009, nr 6, s. 26). W ocenie Sądu, przy tak ustalonym stanie faktycznym, określenia zobowiązania spółki z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, było uzasadnione. Uzasadnione było również zaokrąglenie stawki 1,1065 zł do stawki 1,11 zł, bowiem w obowiązującym stanie prawnym grosz jest najmniejszą jednostką pieniężna. Na podkreślenie zasługuje również okoliczność, że organ właściwie zaokrąglił każdą stawkę, a nie jak sugeruje strona skarżąca – końcową sumę wszystkich stawek – bowiem zgodnie z art. 293 ust. 1 ustawy – Prawo o ochronie środowiska podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone za umieszczenia odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne obowiązujące w dacie jej wydania. Nie doszło też do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło