II SA/Bk 801/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. N., L. Ż. i A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę Wnioskiem z dnia 10.III.2004r. J. M. wystąpiła o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów Miasta B., w obrębie Nr 12, przez dopisanie jako współwłaścicieli działek oznaczonych numerami [...] i [...] o powierzchni 0,2253 ha, położonych w rejonie Al.[...], spadkobierców P. P. syna J.: J. M., J. P., A. P. i S. P. Wnioskodawczyni podała, iż wskazana nieruchomość stanowiła część większej nieruchomości darowanej w 1881r. przez mieszkańców wsi B. na współwłasność jej dziadkowi J. P. i B. S. aktem określonym jako "orzeczenie" załączonym do sprawy (k.1). W czasie zakładania ewidencji gruntów położonych na tym terenie przedmiotowe nieruchomości zapisano przez pomyłkę wyłącznie na rodzinę S., pomijając spadkobierców P. P. syna J. P. Decyzją z dnia [...].VIII.2004r. wydaną z upoważnienia Prezydenta B. odmówiono wprowadzenia wnioskowanej zmiany ewidencji gruntów. W motywach tej decyzji organ ustalił, że w trakcie zakładania ewidencji gruntów B. w 1963r. przedmiotową działkę oznaczoną wówczas numerem [...] o powierzchni 0,3394 ha zapisano na osobę władającą, to jest A. K. c. W Z nieruchomości tej w 1979r. wywłaszczono część o powierzchni 1164 m 2, wypłacając odszkodowanie A. K. W następstwie odnowienia operatu ewidencji gruntów nieruchomość ta oznaczona została nowymi numerami wymienionymi w początkowym wniosku. Obecnie zapisana jest ona w ewidencji gruntów na spadkobierców A. K: męża W. K. i córkę B. K. Osobny te są jej posiadaczami, płacą za nią podatki i sprzeciwiają się uwzględnieniu wniosku o zmiany w ewidencji gruntów. Organ stwierdził, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmiany w ewidencji na podstawie załączonego przez wnioskodawczynię tłumaczenia "orzeczenia" z 1881r. o nadaniu własności J. P. Ponieważ do akt nie złożono żadnego dokumentu, który zgodnie z przepisami stanowiłby podstawę dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów, wniosek J. M. nie mógł być uwzględniony. Od wymienionej decyzji odwołanie wnieśli J. M. i A. P. Podnieśli w nim, iż zapisanie spornej nieruchomości na nazwiska spadkobierców A. K. nastąpiło bezpodstawnie. O zakładaniu ewidencji gruntów dla tej nieruchomości nie została powiadomiona rodzina P. i spowodowało to bezprawne pozbawienie ich własności i wpisanie jako osoby władającej A. K. Decyzją z dnia [...].X.2004r. wydaną z upoważnienia Wojewody P. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie brak jest dokumentów, które zgodnie z ustawą z 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), a także wykonawczym do tej ustawy rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29.III.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) stanowiłby podstawę dokonania zmian w założonej w 1963r. ewidencji gruntów. W szczególności podstawy do takich zmian nie stanowi "orzeczenie" z 1881r., gdyż po J. P. nie zostały stwierdzone prawa do spadku. Sporna nieruchomość została zapisana na nazwiska spadkobierców zmarłej w 2002r. A. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].III.2003r., wydanego w sprawie [...], stwierdzającego nabycie spadku po tej osobie, figurującej w ewidencji gruntów jako posiadaczka nieruchomości. Wymienioną ostatnio decyzję organu II instancji zaskarżyli do Sądu J. M. i A. P. W treści skargi przedstawili zmiany stanu prawnego spornej nieruchomości od 1881r. do czasu obecnego ostatecznie stwierdzając, iż nieruchomość ta należy do rodziny P. i winna być wpisana w operacie ewidencji gruntów na nazwiska spadkobierców zmarłego w 1931r. P. P. W związku z tym wnosili o zmianę zaskarżonej decyzji i dokonanie żądanych początkowym wnioskiem zmian w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga jest nieuzasadniona - Z bezspornych okoliczności sprawy wynika, iż nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania, oznaczona nr działek [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,2253 ha, stanowi część większej nieruchomości, dla której w 1963r. założono operat ewidencji gruntów, wpisując jako osobę władającą A. K. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...].III.2003r. sygn. [...] po śmierci A. K. jako osoby władające zostali zapisani jej spadkobiercy: mąż W. K. i córka B. K. Osoby te co najmniej od 1993r. opłacają podatki należne od tej nieruchomości (zaświadczenie na k. 27 akt sądowych) i roszczą sobie do niej prawo własności, twierdząc, że posiadają ją od kilkudziesięciu lat (oświadczenie W. K. z dnia 9.IV.2004r. na k.21 akt administracyjnych). W tej sytuacji jest oczywistym, że skarżący żądając dokonania zmian w ewidencji gruntów dążą do rozstrzygnięcia zaistniałego z rodziną A. K. sporu o własność przedmiotowej nieruchomości. Do rozstrzygania takiego sporu są jednak właściwe Sądy powszechne w odpowiednich postępowaniach cywilnych a nie organy administracyjne poprzez prostowanie wpisów w operatach ewidencji gruntu. W orzecznictwie sądowoadministyracyjnym wielokrotnie wyjaśniano, że decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności (wyrok NSA z 17.II.1993, Sygn. II SA II55/92, publ. W ONSA Nr 2, poz. 61 z 1994r.). Do rozstrzygania takich, spornych kwestii są bowiem właściwe sądy powszechne. Rejestry ewidencji gruntów winny wyłącznie odzwierciedlać stan prawny wynikający z przewidzianych prawem dokumentów i nie mogą samodzielnie kształtować tego stanu. Dlatego zmian w tej ewidencji dokonuje się na podstawie urzędowych dokumentów wymienionych przepisem § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz 454), a więc – przede wszystkim – na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych. Podstawy do zmian w ewidencji nie stanowi natomiast powołane przez skarżących "orzeczenie" z 1881r. Nie wynika bowiem z niego, że spadkobiercy P. P. (wnukowie J. P.) są obecnie właścicielami czy nawet tylko posiadaczami przedmiotowych działek. Od 1881r. mogły bowiem zaistnieć różne zdarzenia zmieniające stan prawny tej nieruchomości. Nadto po J. P. nie zostały stwierdzone prawa do spadku a błędne jest stwierdzenie ze skargi, że "wskutek upływu czasu spadkobiercą ... został nasz ojciec P. P.". Również do ustalenia, kto jest spadkobiercą J. P. jest właściwy sąd powszechny a nie organy administracyjne. Należy podzielić więc całkowicie wnioski z zaskarżonej decyzji co do braku podstaw do dokonania żądanych wnioskiem zmian w operacie ewidencji gruntów. Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30.VIII.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.