II SA/Bk 801/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z odbudową budynku gospodarczego i zobowiązania do przedłożenia dokumentów oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PINB) z dnia [...] września 2019 r. znak [...], którym wstrzymano M. M. prowadzenie wszelkich robót budowlanych związanych z odbudową parteru budynku gospodarczego o wym. 6,50m x 11,80m na działce nr [...] w miejscowości J., gm. W. oraz zobowiązano inwestorkę do przedłożenia, w terminie do dnia [...] kwietnia 2020 r., zaświadczenia Burmistrza W. o zgodności odbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a po wykonaniu powyższych czynności zobowiązano, aby w terminie do [...] maja 2020 r. przedłożyła cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi, w tym dotyczącymi lokalizacji obiektu na działce oraz aktualne oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: P.b.). Postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Na skutek interwencji mieszkańców wsi J., PINB przeprowadził w dniu [...] listopada 2018 r. kontrolę na należącej do M. M. działce nr [...] ustalając usytuowanie na niej budynku gospodarczego częściowo podpiwniczonego o wym. 6,50m x 11,80m, wysokości 5,20m mierząc od strony południowej. Organ wskazał, że z uwagi na znaczne nachylenie terenu wejście do części piwnicznej odbywa się z gruntu (wys. piwnicy 3,20m) od strony północnej. Część piwniczna wykonana jest z bloczków betonowych, część parteru murowana z bloczków gazobetonowych z wyłączeniem ściany od strony południowej, która wykonana jest z blachy. Obiekt pokryty jest blachą trapezową, konstrukcję nośną dachu stanowią drewniane krokwie. Pełnomocnik inwestorki oświadczył podczas kontroli, że: w 2017 r. dokonał remontu budynku gospodarczego przez wymianę elementów konstrukcyjnych, tj. drewniane ściany zewnętrzne zastąpiono murowaną ścianą z betonu komórkowego, wyremontowano dach - nowa konstrukcja dachu (drewniane krokwie), dach pokryto blachą trapezową (wcześniej papa); remont wykonano ze względu na zły stan techniczny parteru budynku i nie objął on piwnicy; obiekt posiada pierwotne parametry (nie zmieniono powierzchni zabudowy ani kubatury). PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. wstrzymał roboty budowlane przy budynku i nałożył obowiązki wskazane na wstępie niniejszego uzasadnienia. Ustalił, że w ewidencji zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. budynek gospodarczy opisany jest jako drewniany zrealizowany w 1990 r., o powierzchni zabudowy 69 m2. Zdaniem PINB, uwzględniając definicję budowy z art. 3 ust. 6 P.b. należy przyjąć, że inwestor odbudował budynek gospodarczy w części parteru, na co powinien był uzyskać pozwolenie na budowę. Brak wykazania się pozwoleniem uzasadniał wszczęcie procedury legalizacyjnej z art. 48 P.b. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. PWINB uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne z uwagi na niepowiadomienie o postępowaniu właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Natomiast podzielił ocenę PINB dotyczącą kwalifikacji spornych robót jako przekraczających definicję remontu. Zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem skonfliktowanych stron, jak również pozyskanie dokumentacji wskazującej jak wyglądał budynek gospodarczy przed wykonaniem spornych robót, bowiem z zestawienia powierzchni obecnie pomierzonej i wynikającej z ewidencji wynika nieznaczna rozbieżność oraz wynika drewniany charakter poprzedniego budynku. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB przeprowadził w dniu [...] marca 2019 r. oględziny budynku oraz włączył do akt sprawy projekt zagospodarowania działki stanowiący element dokumentacji projektowej do pozwolenia z dnia [...] października 2006 r. na budowę budynku jednorodzinnego na działce nr [...]. Dokonał dodatkowych pomiarów piwnicy (podpiwniczenia), której wymiary zewnętrzne przy grubości ścian zewnętrznych około 3,8 cm ustalił na 6,5m x 11,8m, jak również stwierdził przechowywanie w budynku przedmiotów związanych z gospodarstwem domowym. Stwierdził także, że na włączonym do akt sprawy projekcie zagospodarowania działki wrysowany jest budynek gospodarczy o pow. zabudowy 75 m2. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. PINB orzekł identycznie jak w swoim postanowieniu z [...] stycznia 2019 r., jednak i to rozstrzygnięcie się nie ostało. PWINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. uchylił orzeczenia PINB z uwagi na niezapewnienie przymiotu strony postępowania małżonkom K. jako właścicielom działki sąsiedniej. W po raz kolejny prowadzonym postępowaniu PINB udał się w dniu [...] lipca 2019 r. na kontrolę na miejscu nie stwierdzając w jej trakcie zmian w stanie faktycznym. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. po raz trzeci orzekł na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., identycznie jak w dwóch poprzednio wydanych postanowieniach uchylonych przez PWINB. Stwierdził, że powierzchnia zabudowy budynku mieści się w granicach tolerancji mając na uwadze treść art. 36a ust. 5a pkt 1 P.b., jednak do samowolnie wykonanej odbudowy ma zastosowanie przepis art. 48 P.b. Wyjaśnił, że w przypadku niespełnienia sformułowanych obowiązków, obligatoryjne będzie orzeczenie rozbiórki odbudowanej części budynku. W związku zaś z możliwością uregulowania stanu prawnego oraz ewentualnego uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie zrealizowanej części, w myśl art. 48 ust. 2 P.b. umożliwiono legalizację. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli inwestorka oraz małżonkowie M. i A. K. M. M. nie zgodziła się z kwalifikacją robót budowlanych jako odbudowy a nie remontu przy ustaleniu, że obiekt posiada pierwotne parametry w zakresie powierzchni zabudowy i kubatury, natomiast niewielka różnica mieści się w tolerancji przewidzianej przepisami prawa. Małżonkowie K. wskazali, że budynek gospodarczy po wykonaniu robót budowlanych całkowicie zmienił swoje parametry, tzn. wysokość, konstrukcję, kubaturę, co wymagało pozwolenia na budowę. Powołali się na ustalenia Burmistrza W. zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nakazującej inwestorce wstrzymanie użytkowania działki. Wskazali, że w decyzji wynika, iż pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego dotyczyło zabudowy zagrodowej, zatem wszystkie obiekty na działce powinny służyć produkcji rolnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. PWINB utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy formułując ocenę, iż zakres wykonanych robót budowlanych zdecydowanie wykracza poza definicję remontu zawartą w art. 3 ust. 8 P.b. Nie jest remontem rozebranie obiektu a następnie jego odtworzenie, czyli prowadzenie prac w sytuacji nieistnienia obiektu w jego wcześniejszym kształcie. Za kluczowe dowody w sprawie organ odwoławczy uznał oświadczenie pełnomocnika inwestorki, który scharakteryzował zakres przeprowadzonych prac oraz zdjęcia, na których uwidoczniony jest drewniany budynek gospodarczy przed wykonanymi robotami budowlanymi (załączniki do "Zgłoszenia" z dnia [...] października 2018 r.). Porównanie ze stanem obecnym obiektu wyklucza kwalifikację prac jako remontu, nawet przy założeniu, że roboty miały na celu zapobieżenia szkodzie z uwagi na zły stan techniczny obiektu. Zdaniem PWINB, doszło do rodzaju budowy, de facto odbudowy budynku gospodarczego. Nieuzyskanie pozwolenia na budowę na sporne roboty objęte obowiązkiem uzyskania takiego pozwolenia na podstawie art. 28 ust. 1 P.b., skutkuje koniecznością prowadzenia procedury legalizacyjnej z art. 48 P.b. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia Państwa K. PWINB wskazał, że niezależnie od kwalifikacji robót budowlanych jako odbudowy, rozbudowy czy dobudowy budynku, aktualna pozostawałaby procedura z art. 48 P.b., a inwestor ostałby zobowiązany do przedłożenia analogicznych dokumentów jak w zaskarżonym postanowieniu PINB, a w następnej kolejności do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Niespełnienie obowiązku dokumentacyjnego oraz nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej, co jest prawem a nie obowiązkiem inwestora, skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki. W ocenie PWINB, w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 1a P.b., bowiem sporny obiekt ma powierzchnię zabudowy większą (76, 7 m2) niż wymagane tym przepisem 35 m2. W budynku przechowywane były także przedmioty związane z gospodarstwem domowym. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby budynek gospodarczy po wykonaniu prac budowlanych całkowicie zmienił swoje podstawowe parametry, tzn. wysokość, konstrukcję i kubaturę, tym bardziej że na projekcie zagospodarowania działki budynku mieszkalnego, którego budowa została zakończona [...] sierpnia 2007 r., wrysowany jest budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 75m2. Skargę na postanowienie PWINB złożyła do sądu administracyjnego M. M., która zarzuciła naruszenie: 1. art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wykonane roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, podczas gdy stanowiły remont zwolniony z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia; 2. art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 6 P.b. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roboty stanowiły budowę (odbudowę) wymagającą pozwolenia na budowę, podczas gdy stanowiły remont; 3. art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 8 P.b. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przeprowadzone roboty stanowiły remont zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę; 4. art. 3 ust. 8 P.b. przez jego błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że roboty wykonane przez skarżącą nie stanowią remontu, podczas gdy roboty te odpowiadają definicji remontu, gdyż remontowany budynek był budynkiem istniejącym, piwnica budynku nie została objęta remontem, nie uległy zmianie parametry budynku, w tym jego kubatura, został odtworzony stan pierwotny budynku, a jedynie wykonano prace przy użyciu innych materiałów niż dotychczas zastosowane; 5. art. 48 ust. 1 P.b. przez jego błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że roboty budowlane wykonane przez skarżącą stanowią samowolę budowlaną w sytuacji, gdy stanowiły remont obiektu budowlanego zwolniony z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b., a co za tym idzie ich realizacja nie stanowi samowoli budowlanej; 6. art. 48 ust. 2 i 3 P.b. przez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji powodującego wszczęcie procedury legalizacyjnej w sytuacji, gdy nie powinna ona być wszczynana, bowiem nie było obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b.; 7. art. 105 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b. przez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiotowej sprawie winno być umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż nie zachodzi samowola budowlana. Uzasadniając skargę wskazano, że skarżąca odtworzyła stan pierwotny budynku nie zmieniając powierzchni jego zabudowy ani kubatury, przy czym roboty wykonano ze względu na zły stan techniczny budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu 23 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej wskazała, że konstrukcja drewniana dotychczasowego budynku została wymieniona w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w procedurze legalizacyjnej prowadzonej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej: P.b. Umożliwia ona doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b). Zdaniem sądu, organy bez naruszenia prawa zakwalifikowały sporne roboty budowlane przy budynku gospodarczym na działce nr [...] jako odbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a tym samym bez naruszenia prawa wdrożyły procedurę legalizacyjną z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że sporne roboty budowlane są remontem. Zgodnie z art. 3 pkt 8 P.b., przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Oznacza to, że remont co do zasady polega na odtworzeniu (wymianie) elementów obiektu budowlanego i zastąpieniu ich nowymi, przy czym odtworzenie stanu pierwotnego dotyczy – jak trafnie wskazał PWINB – obiektu istniejącego. Remont polega zatem na tym, by w istniejącym obiekcie budowlanym dokonać takich prac, aby był on zdatny do dalszego użytkowania, nie powodował niebezpieczeństwa, tzn. by nadal nadawał się do korzystania. Remont oznacza zatem zachowanie pierwotnego obiektu z pewnymi zmianami a nie jego wykonanie od nowa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 971/17, istota definicji remontu zamyka się w rodzaju robót budowlanych, jednakże te roboty budowlane muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. Aby móc wykonać remont musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b. Nie mamy do czynienia z remontem, jeżeli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Wówczas dokonywana jest odbudowa, która zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 P.b. zalicza się do budowy (wyrok dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako Baza Orzeczeń). Zdaniem sądu, w sprawie niniejszej mamy do czynienia z typową odbudową, na której cechy wskazał NSA w powołanym orzeczeniu. Doszło bowiem de facto do rozebrania dotychczasowego budynku gospodarczego w jego części nadziemnej i wykonania nowego. Świadczą o tym następujące okoliczności: budynek poprzedni był budynkiem drewnianym zaś obecny w części objętej pracami jest budynkiem murowanym (vide zdjęcia na k. 4 i 15 akt adm., teczka PINB); doszło do wymiany elementów konstrukcyjnych z drewnianych na murowane oraz doszło do wykonania nowej konstrukcji dachu (vide oświadczenie pełnomocnika inwestorki złożone podczas kontroli w dniu [...] listopada 2018 r.); konstrukcja drewniana została wymieniona w całości (oświadczenie pełnomocnika skarżącej z rozprawy przed sądem). Nie miała więc miejsca sytuacja wykonywania robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym ale roboty wykonywano w miejscu części rozebranej, a więc nieistniejącej. Remont zaś wymaga istnienia części remontowanej i na tym polega różnica między remontem a odbudową. Odbudowa prowadzi do powstania nowej substancji budowlanej, co ma miejsce w sprawie niniejszej. Nie ma znaczenia dla kwalifikacji spornych robót jako odbudowy, że nie objęto nimi piwnicy, bowiem odbudowa może dotyczyć również części obiektu budowlanego. Przepis art. 48 ust. 1 P.b. dotyczy nie tylko budowy całości, ale również i części obiektu budowlanego. Nie ma znaczenia również i to, że nowo powstały obiekt nie różni się znacznie powierzchnią zabudowy od budynku drewnianego poprzednio istniejącego w tym samym miejscu (odpowiednio 75 m2 poprzednio i 76,7 m2 obecnie, vide projekt zagospodarowania terenu dołączony do projektu budowlanego budynku mieszkalnego na działce nr [...], k. 102 akt adm. PINB). Wykonanie de facto nowego obiektu (jego części nadziemnej) o powierzchni zabudowy zbliżonej do poprzedniego nie świadczy o remoncie. Nie powierzchnia bowiem decyduje o różnicy między odbudową i remontem a zakres wykonanych robót. Skoro zaś nie doszło do remontu, nie ma zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 P.b., bowiem zwalnia on z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wyłącznie remont. Odbudowa zaś, jak wynika wprost z definicji budowy zawartej w art. 3 ust. 6 P.b., stanowi obok rozbudowy i nadbudowy roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę wedle ogólnej zasady z art. 28 ust. 1 P.b., na którą trafnie wskazał PWINB. Odbudowa nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w żadnym przepisie ustawy P.b. Dlatego prawidłowo organy nadzoru budowlanego wdrożyły procedurę legalizacyjną z art. 48 P.b. Nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia argument o spowodowaniu podczas robót zmiany kubatury czy wysokości. Niezależnie bowiem od tego, czy doszło w ramach odbudowy również do rozbudowy czy nadbudowy, ten sam przepis art. 48 P.b. miałby zastosowanie wobec kwalifikacji wszystkich tych robót jako budowy a nie remontu. Nie ma również w sprawie zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., bowiem zwolniono w nim z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiekty o powierzchni zabudowy do 35 m2. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b.: - jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2); - w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały powyższy przepis. Nawet jeśli roboty budowlane zostały zakończone, zamieszczenie w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nakazu wstrzymania robót nie jest uchybieniem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec zaś stwierdzenia, że a priori nie można jednoznacznie wykluczyć możliwości zalegalizowania obiektu (zwłaszcza że podobny w tym samym miejscu już istniał), obowiązkiem organu było sformułowanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., w tym nałożenie obowiązku dowiedzenia zgodności realizacji robót z ładem przestrzennym (z obowiązującym planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy), a jeśli ten aspekt zostanie wyjaśniony pozytywnie – nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami oraz oświadczeniem o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku przedłożenia takiego projektu, podlegać on będzie ocenie z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego oraz warunków technicznych przewidzianych dla budynków i ich usytuowania. W przypadku oceny pozytywnej, projekt zostanie zatwierdzony, a po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej budynek będzie mógł być prawidłowo użytkowany (jego istnienie w obecnym kształcie zostanie zalegalizowane). W wyniku tak przeprowadzonej procedury zagwarantowana zostanie ochrona interesów osób trzecich (właścicieli sąsiednich nieruchomości), bowiem dopuszczenie do legalnego użytkowania nastąpi po sprawdzeniu wszelkich wymagań prawnych i technicznych, w tym co do legalności usytuowania na tym konkretnym terenie. A jednocześnie inwestorowi zostanie umożliwione legalne użytkowanie obiektu. Skoro zarzuty skargi okazały się niezasadne, a sąd z urzędu nie stwierdził w działaniu organu naruszeń dyskwalifikujących wydane rozstrzygnięcie, skarga podlegała oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.