II SA/Bk 802/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-02-09
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą starszą i schorowaną, zmagającą się z chorobami wymagającymi leczenia, i którego miesięczny dochód rodziny nie wystarcza na bieżące utrzymanie i pokrycie kosztów leczenia, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i uzyskać ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo posiadania dochodu i majątku, znaczna część dochodów jest przeznaczana na leczenie, co uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym przyznano prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów. Skarżący wraz z żoną utrzymują się z emerytur, a ich dochód jest przeznaczany w dużej części na leczenie. Posiadają mieszkanie i samochód, ale niewielkie oszczędności. Skarżący podniósł, że jego stan zdrowia i koszty leczenia uniemożliwiają mu poniesienie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi S. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
S. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (k. 34). Dochodem rodziny jest emerytura uzyskiwana przez wnioskodawcę w wysokości 1.995 zł brutto oraz emerytura żony w wysokości 1.256 zł brutto. Rodzina wnioskodawcy poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2, stanowiącym własność żony, posiada samochód osobowy marki O., rok produkcji [...]. Dodatkowo posiada niewielkie oszczędności na bieżące, nieprzewidziane wydatki związane z utrzymaniem własnym (k. 34-36).
W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie niniejszej skarżący podniósł, iż jest osobą starszą i schorowaną, przez co na leki i wizyty lekarskie w skali miesiąca wydaje nawet ponad 500 zł. Aktualnie kwota uzyskiwanych przez rodzinę skarżącego dochodów nie zawsze wystarcza na bieżące utrzymanie, w tym leczenie onkologiczne i urologiczne (k. 37-38).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna S. P. uzasadnia udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca i jego żona są osobami starszymi i schorowanymi, z licznymi schorzeniami wymagającymi sukcesywnego leczenia. Dochód rodziny skarżącego zamyka się kwotą 3.251 zł brutto (k. 36), niemniej jednak kwota ta w znacznej części przeznaczana jest na leczenie. Wnioskodawca poza niewielkim mieszkaniem oraz [...]-letnim samochodem nie posiada żadnego majątku oraz przedmiotów wartościowych. Niewielkie oszczędności przeznaczane są na bieżące utrzymania. Nieznaczny comiesięczny dochód wystarcza bowiem rodzinie skarżącego jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wysokie koszty leczenia.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także zestawienie stałych wydatków, w tym wysokich kosztów leczenia pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło