II SA/Bk 804/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-01-21
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest rozwiedziony, samotnie zamieszkuje, płaci alimenty i posiada dochód z zawieszonej działalności gospodarczej oraz nieruchomość rolną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jego miesięczny dochód (1.000 zł, a obecnie zerowy z powodu zawieszenia działalności) jest niższy niż suma jego stałych wydatków (ok. 1.150 zł miesięcznie, w tym alimenty), a także nie posiada oszczędności, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jest rozwiedziony, samotnie zamieszkuje, płaci alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie, a jego dochód z zawieszonej działalności gospodarczej wynosi 1.000 zł miesięcznie. Jego miesięczne wydatki szacowane są na 1.150 zł. Posiada nieruchomość rolną, ale nie ma oszczędności. Strona skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B., B. W. B., J. B., U. G., E. K., A. M. P., E. F. i J. B. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a przyznać J. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż mieszka samotnie i jest rozwiedziony. Jego dwoje dzieci mieszka z żoną, dla której płaci tytułem alimentów kwotę 500 zł. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż jego źródłem utrzymania jest dochód z działalności gospodarczej, w zakresie usług betoniarskich, w wysokości 1.000 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] m2. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 78-80).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 grudnia 2008 roku (k. 219) wnioskodawca podkreślił, iż do jego miesięcznych wydatków należy zaliczyć opłacenie: telefonu - 100 zł, zakupu żywności - 300 zł, zakupu odzieży – 200 zł oraz zakupu środków higienicznych - 50 zł. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż w chwili obecnej jego działalność gospodarcza jest zawieszona. Po rozwodzie czasowo mieszka u siostry, której nie uiszcza opłat za mieszkanie (k.286).
Na tej podstawie skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. Do wniosku J. B. dołączył oświadczenie o ponoszonych wydatkach (k. 286).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie J. B. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jest osobą samotną, rozwiedzioną i tymczasowo mieszka u swojej siostry, której nie uiszcza żadnych opłat. Jego dwoje dzieci mieszka z żoną, której płaci tytułem alimentów kwotę 500 zł. Źródłem jego utrzymania pozostaje dochód w wysokości 1.000 zł z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę z zakresu usług betoniarskich, przy czym w chwili obecnej działalność gospodarcza została zawieszona. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny kształtują się na poziomie około 1.150 zł i przedstawiają się następująco: opłacenie telefonu - 100 zł, zakup żywności - 300 zł, zakup odzieży – 200 zł, zakupu środków higienicznych - 50 zł oraz alimenty na synów – 500 zł (k. 286).
Majątek skarżącego stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] m2.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, który kształtuje się średnio na poziomie 1.000 zł (przy skarżący obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu albowiem zawiesił działalność gospodarczą), a także zestawienie stałych wydatków skarżącego, które wynoszą około 1.150 zł miesięcznie oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. B. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło