II SA/Bk 804/08
WyrokWSA w Białymstoku2009-04-16
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidująca poprowadzenie drogi przez działki rolne stanowiące własność skarżących, narusza ich interes prawny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć planowane poprowadzenie drogi przez działki rolne skarżących dotyka ich interesu prawnego, to gmina działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego. Przeznaczenie gruntów pod drogi publiczne służy porządkowi publicznemu i jest zgodne z Konstytucją RP oraz ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pod warunkiem zachowania zasady proporcjonalności między interesem publicznym a prywatnym. W tym przypadku organ wykazał, że rozwiązanie planistyczne jest optymalne, zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działek rolnych, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w S. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewidywała poprowadzenie przez ich działki dróg. Skarżący podnosili, że plan narusza ich interes prawny, pozbawia ich własności, likwiduje źródło utrzymania i nie uwzględnia ich wcześniejszych uwag. Organ argumentował, że plan jest zgodny z prawem, uwzględnia interes publiczny i został uchwalony zgodnie z procedurą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S.B., B.W.B., J.B., U.G., E.K., A.M.P., E.F. i J.B. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy Z. w S. I. oddala skargę; II. przyznaje ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy następujące kwoty: - na rzecz adwokata J.K. za zastępstwo prawne skarżącego S.B. kwotę 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy), - na rzecz adwokata Z.K. za zastępstwo prawne skarżącego B.W.B. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), - na rzecz adwokata I.M. za zastępstwo prawne skarżącego J.B. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), - na rzecz adwokata I.Z. za zastępstwo prawne skarżącej U.G. kwotę 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy), - na rzecz adwokata A.K. za zastępstwo prawne skarżącej E.K. kwotę 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy), - na rzecz adwokata A.K.-G. za zastępstwo prawne skarżącej A.M.P. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), - na rzecz adwokata E.K. za zastępstwo prawne skarżącego J.B. kwotę 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy); III. nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) od skarżącej E.F. kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.-
Przedmiotem niniejszej skargi jest uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy Z. w S. Skarżący w osobach S.B., B.W.B., J.B., J.B., U.G., E.K., A.P. i E.F. skargę poprzedzili wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną uchwałą, do których to wezwań organ ustosunkował się ośmioma uchwałami podjętymi dnia [...] marca 2008 r, doręczonymi każdemu skarżącemu. Za datę wniesienia skargi uznać należy datę 26 maja 2008 r., w której tutejszy sąd administracyjny "odesłał" bezpośrednio w sądzie złożoną skargę organowi. Prawomocnym postanowieniem sądu z dnia 4 września 2008 r. przywrócony został skarżącym termin do wniesienia skargi i skarga stała się przedmiotem merytorycznej oceny.
W skardze wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skarżący podtrzymali zarzuty sprecyzowane we wcześniejszych wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa, podnoszone także na etapie procedury planistycznej w uwagach do projektu planu. Skarżący powołują się na prawo własności działek o numerach geodezyjnych [...]/10, [...]/2, [...]/6, [...]/8, [...]/9 i [...]/11, położonych na obszarze ustaleń kwestionowanego planu. Zdaniem skarżących przewidziane planem poprowadzenie przez wymienione działki drogi (ulicy) oznaczonej symbolem 4KD, w stosunku do uprawnień niektórych skarżących również 5KD, narusza ich interes prawny. Działki powyższe są gruntami rolnymi, w pełni zagospodarowanymi, wykorzystywanymi od pokoleń do działalności ogrodniczej. Władze miasta nie wyrażały zgody na przekształcenie tych grunt ów na tereny budowlane, gdyż ciągle planowano jakieś inwestycje, które pozostawały
w sferze marzeń. W latach 2000 – 2004 władze miejskie upewniły skarżących
w możliwości dalszego spokojnego ogrodniczego wykorzystywania gruntów. Także określenie przedmiotu ustaleń planu zawarte w uchwale intencyjnej nie wskazywało na przeznaczenie działek pod drogę. Przewidzianej planem inwestycji drogowej nie ma też w załączniku do uchwały Rady Miejskiej w S. z [...] października
2007 r. "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta S.". O planowanym przebiegu drogi przez ich ogrodnicze działki skarżący dowiedzieli się w połowie 2006 r. z nieoficjalnych informacji krążących wśród mieszkańców osiedla Z. Władze miasta odpowiedziały wówczas, że drogę o niemalże identycznym przebiegu, co teraz planowany, przewidywały już plany ogólne zagospodarowania przestrzennego z 1992 r. i 1994 r. Z takim stwierdzeniem skarżący się nie zgadzają. Lokalna droga łącząca ulicę Z. z ulicą K. przebiegała od niepamiętnych czasów w sąsiedztwie ich gruntów. Kilka lat temu droga została jednak zlikwidowana, usunięto kładkę nad rzeką C.H., zagrodzono przejście a drogę włączono częściowo do prywatnych gruntów państwa M. Skarżący podkreślili, że planowana droga będzie przebiegała "dosłownie" pod oknami domu B.W.B., na rozbudowę i modernizację którego uzyskał zgodę oraz, że E.F. i U.G. nosiły się z zamiarem budowy domu jednorodzinnego, a A.P. otrzymała już zgodę na przekształcenie gruntów na funkcję budownictwa jednorodzinnego i zgodę na budowę domu. W skardze zaakcentowano, że ich protesty, wnioski i uwagi były zbywane informacją o nieuwzględnieniu. W dyskusji publicznej również nie rozważono sytuacji skarżących. Autorzy projektu planu utrzymywali bowiem, że tereny ogrodnicze nie zostały objęte przebiegiem drogi, co nie jest prawdą, bo nieruchomość skarżących znalazła się w pasie drogowym.. Plan pozbawia skarżących własności gruntów, likwiduje też miejsca pracy i źródło utrzymania ich rodzin.. Narusza też ochronę nowo zagospodarowanych terenów rekreacyjnych. Odpowiedź na wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie wyjaśnia przyczyn niemożności poprowadzenia drogi wcześniej wykorzystywanymi połączeniami drogowymi tj. pasem drogi komunalnej od południowej strony gruntów skarżących, bądź drogą od strony północnej.. Końcowo skarżący stwierdzili, że brak formalnej zgody na przekształcenie gruntów spowoduje, że przy wywłaszczeniu grunty te będą nisko wycenione a skarżący stratni.
Rada Miejska w S. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie. Wnosząc o odrzucenie skargi organ powołał się na okoliczność oceny legalności uchwały z [...] stycznia 2007 r. dokonanej przez tutejszy sąd administracyjny w postępowaniu oznaczonym sygnaturą IISA/Bk 351/07 ze skargi Gminy Miejskiej S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] marca 2007 r. Ostatecznie prawomocnym wyrokiem uchylone zostało rozstrzygnięcie nadzorcze a w efekcie uchwała o planie została uznana za ważną, co jest równoznaczne z sytuacją opisaną art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wyłączającą zastosowanie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Wnosząc o oddalenie skargi organ stwierdził, że nie zostało w sprawie przekroczone władztwo planistyczne gminy i nie został naruszony porządek prawny w procedurze planowania. Skarżący mieli zapewniony udział w procedurze, o której zostali imiennie powiadomieni i aktywnie uczestniczyli w postępowaniu związanym
z uchwalaniem planu. Organ szczegółowo wymienił kto ze skarżących i kiedy, oraz na jakim etapie procedury, składał wnioski i uwagi. Podkreślił, że na każdy przejaw aktywności skarżących organ udzielał im odpowiedzi i wyjaśnień. W czasie publicznej dyskusji przedstawiono jej uczestnikom projekt planu i materiały wejściowe do projektu tj. planszę inwentaryzacyjną, na której jest przedstawiony stan istniejący
z planszą obrazującą strukturę własnościową na tym terenie. Sporządzenie tych dokumentów byłoby niemożliwe gdyby zespół projektantów nie znał – jak sugerują skarżący – terenu objętego ustaleniami planu. Organ szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów skargi. Wytknął gołosłowność niektórych twierdzeń skargi. Podkreślił zgodność ustaleń planu z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S., uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 1998 r., zmienionego uchwałą z dnia [...] stycznia 2001 r. tak w zakresie układu komunikacyjnego miasta, jak i w zakresie zaleconej studium dla terenu objętego planem, likwidacji między innymi zakładów produkcji ogrodniczo-szklarniowej. Rada Miejska, powołując się na treść planu, wskazała nieprawdziwość twierdzeń strony jakoby projektowana droga miała przebiegać "dosłownie" pod oknami domu B.B. Zaprzeczyła też jakoby w przeszłości istniały plany przeprowadzenia drogi łączącej ulicę K. z ulicą Z. w sposób opisywany przez skarżących. Stwierdzono w odpowiedzi na skargę, iż przebieg zaprojektowanej ulicy jest optymalny, ponieważ ani nie narusza zabytkowej tkanki miejskiej, ani nie narusza też zabudowy mieszkaniowej, znajdującej się na terenie opracowywanego planu, w tym domów B.W.B. i E.F. Podkreślono, że projekt planu uzyskał wszystkie wymagane prawem uzgodnienia, również w zakresie kształtowania komunikacji. W ostatnim zdaniu odpowiedzi na skargę Rada Miejska stwierdziła raz jeszcze, że podejmując uchwałę działała w zgodzie z obowiązującym prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Na wstępie należy stwierdzić, że błędne jest stanowisko organu, jakoby
w okolicznościach sprawy zaistniała sytuacja objęta dyspozycją art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wyłączająca zastosowanie art. 101 ust. 1 tejże ustawy tj. wystąpiła w sprawie niedopuszczalność skargi ze względu na powagę rzeczy osądzonej. Przepis art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi
o wyłączeniu zastosowania przepisu ust. 1-go, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Zdaniem składu orzekającego dyspozycją art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym są objęte jedynie wcześniejsze sprawy ze skarg na tę samą uchwałę, też wnoszonych w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Okoliczność oceny legalności planu w trybie nadzorczym, później poddanym kontroli sądowej na skutek skargi organu planistycznego na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, nie wyłącza dopuszczalności późniejszej skargi obywateli, skoncentrowanej wokół wykazania naruszenia uchwałą ich indywidualnych interesów prawnych. Fakt toczącego się w przeszłości postępowania sądowego
w sprawie "legalności" planu, dla niniejszej sprawy ma natomiast znaczenie przesądzające o prawidłowości trybu procedowania o planie, będącym przedmiotem obecnej skargi. Kompetencja nadzorcza wojewody oznacza bowiem obowiązek organu nadzoru stania na straży legalności aktów podejmowanych przez organy jednostek samorządu gminnego (art. 171 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Kompetencja ta nie obejmuje oceny planu poprzez pryzmat potencjalnych naruszeń indywidualnych interesów prawnych podmiotów, "dotkniętych" ustaleniami planu. Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej, stwierdzić zatem należy, że prawomocne uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygn. IISA/Bk 351/07 rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody P. z dnia [...].03.2007r. stwierdzającego nieważność jednego z paragrafów uchwały, będącej przedmiotem niniejszej skargi ale
w odniesieniu do całkowicie innych zapisów planu, nie dotyczących obszaru stanowiącego własność skarżących, ma ten jedynie skutek, że przesądza
o legalności trybu podjęcia uchwały i formalnej poprawności uchwały tj. zgodności z zasadami techniki legislacyjnej Domniemywać należy, że Sąd administracyjny rozpoznając w sprawie IISA/Bk 351/07 skargę Rady Miejskiej w S. na opisane wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze i działając przy rozpatrywaniu sprawy w granicach kompetencji wynikających z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną), – niezależnie od zarzutów skargi - poddał ocenie legalności tryb podjęcia uchwały zatwierdzającej kwestionowany plan. Uchylenie zatem przez sąd rozstrzygnięcia nadzorczego,, oznacza zaakceptowanie – z mocą wiążącą obecny sąd - poprawności trybu podjęcia uchwały (vide: art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarga niniejsza została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym. Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjęta przez organ gminy w sprawie
z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
W wyroku z dnia 9.06.1995 r. sygn. IV SA346/96 (ONSA 1996 Nr 3,poz. 125) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, to takie naruszenia subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących.
Nie ulega wątpliwości, że kwestionowane przez skarżących rozwiązanie planistyczne, sprowadzające się do przeprowadzenia dróg oznaczonych symbolami 4 KD i 5 KD przez części nieruchomości stanowiących własność (współwłasność skarżących) dotyka interesu prawnego skarżących. Nie oznacza to jednak automatycznie naruszenia interesu prawnego w rozumieniu tego pojęcia przedstawionym wyżej.
Ochronę prawa własności zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz przepis art. 140 kodeksu cywilnego. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym. Podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 64 ust. 3 Konstytucji, który stanowi, że własność może być ograniczona w drodze ustawy, byleby w zakresie, w jakim nie narusza istoty własności. Stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych powyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też przepis art. 140 kc, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może,
z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają z przepisów wielu ustaw, między innymi z przepisów ustawy regulującej tryb i zasady uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie znaczenie ma możliwość ograniczenia własności wynikająca z ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zmianami). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej sfery ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Na mocy przepisów powołanej ustawy organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wynika to wprost z treści art. 6 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Uprawnienia przyznanego w art. 3 ust. 1 ustawy gmina nie może wykonywać dowolnie. W art. 1 ust. 2 zawarty jest otwarty katalog wymagań, które
w szczególności należy wziąć pod uwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na jej przedmiot rozważyć należy relację pomiędzy przepisem art. 1 ust. 2 pkt 7 nakazującym uwzględnić
w planowaniu przestrzennym prawo własności a art. 1 ust. 1 pkt 9 nakazującym uwzględnić potrzeby interesu społecznego.
Przepis art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy nakłada na gminę obowiązek wyznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów pod drogi publiczne. Uchwalając plan rada gminy jest zatem uprawniona do tego , aby po przeanalizowaniu potrzeb wspólnoty samorządowej zadecydować o przeznaczeniu określonych terenów pod budowę nowych dróg, które w połączeniu z siecią dróg już istniejących, zapewnią komunikację na terenie gminy. Gmina ma nie tylko prawo budowy i utrzymania dróg służących zaspakajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców, ale też obowiązek czynienia powyższego. Konieczność urządzenia nowych dróg służących swobodnemu funkcjonowaniu mieszkańców, przemieszczaniu się służb komunalnych i ratowniczych, a co za tym idzie przeznaczania na ten cel terenów w planie zagospodarowania przestrzennego mieści się w granicach zakreślonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przeznaczenie określonych gruntów pod drogi publiczne służy bowiem porządkowi publicznemu. Realizacja tego celu nie jest możliwa bez ograniczenia czyichkolwiek praw. Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gruntów gmina powinna się kierować zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej
w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Oznacza to konieczność dbania o właściwe ustalenie proporcji pomiędzy ochroną interesu publicznego z jednej strony a ograniczeniem prywatnych interesów właścicieli gruntów z drugiej.
Z powyższego punktu widzenia podlegała ocenie zaskarżona uchwała. Sąd analizując stanowisko wyrażone w odpowiedziach organu planistycznego na wniesione przez skarżących uwagi oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniach uchwał, będących odpowiedzią na wezwania do usunięcia naruszenia prawa uchwałą o planie, skoncentrował się na ocenie zasadności wykazania przez organ, że kwestionowanym przez skarżących rozwiązaniem planistycznym gmina nie nadużyła władztwa planistycznego. Zdaniem sądu argumentacja przedstawiona przez organ, w sposób przekonujący wskazuje, że kwestionowane rozwiązanie zostało wprowadzone do planu w granicach władztwa planistycznego.
Przede wszystkim nie jest prawdziwy zarzut nieodniesienia się przez organ do możliwości poprowadzenia dróg inną trasą, wskazywaną przez skarżących. Organ szczegółowo wyjaśniał skarżącym, że przewidziany planem przebieg drogi 4KD (ulicy klasy Z) jest kontynuacją poprzednich rozwiązań przestrzennych, których celem było powiązanie poprzez rzekę terenów zachodnich ze śródmieściem i wschodnią częścią miasta. W takim wariancie sposób skomunikowania miasta na kierunku wschód – zachód jest optymalnym rozwiązaniem, ponieważ uwzględnia istniejącą już sieć uliczną i omija zabytkowe śródmieście S., a nadto nie narusza też zabudowy mieszkalnej samych skarżących (chodzi o budynki B.W.B. i E.F.). Organ wykazał, że przewidziany planem przebieg dróg pozostaje w zgodzie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...].06.1998r., zmienionym uchwałą z [...].01.2001r. Stwierdzić w tym miejscu należy, że ustawodawca pozostawił uznaniu gminy przyjęcie kryteriów i zakresu wymaganej zgodności planu miejscowego ze studium, a sam stopień związania planu ustaleniami studium zależy od szczegółowości zapisów studium. W sytuacji gdy studium obowiązujące dla miasta S. wskazuje na rysunku jedynie główny układ komunikacyjny miasta – istniejący i projektowany, nie budzi zastrzeżeń okoliczność nawiązania – w aspekcie wykazania zgodności planu ze studium – do określonych w studium założeń polityki przestrzennej, w tym do celów rozwoju w zakresie poprawy komunikacji miejskiej. Zaskarżona uchwała zawiera
w paragrafie pierwszym zapis informujący o stwierdzeniu zgodności projektu planu ze studium. W świetle wyroku NSA z dnia 8.08.2005 r. (sygn. IIOSK 698/06) stwierdzenie zgodności projektu planu ze studium zamieszczone bezpośrednio
w uchwale podejmującej plan, a nie w poprzedzającej ją odrębnej uchwale, nie jest istotnym naruszeniem trybu podjęcia uchwały, a tym bardziej nie jest naruszeniem zasad sporządzania planu, skutkującymi nieważnością podjętego aktu. Nawiązanie
w skardze do "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy miasta S." z dnia [...].10.2007r. pozostaje bez znaczenia dla sprawy niniejszej, skoro ustalenia spornego planu (zatwierdzonego uchwałą z [...].01.2007 r.) opierają się na studium wcześniejszym, bo uchwalonym w 1998r, zmienionym w 2001 r.
Powoływanie się przez skarżących na otrzymane w przeszłości zapewnienia władz miasta o możliwości "spokojnego zagospodarowania gruntów", pozwalającego na prowadzenie na nich działalności ogrodniczej, nawet, jeżeli takie zapewnienia miały rzeczywiście miejsce, absolutnie nie mogły zamknąć organowi prawa do uchwalenia planu konkretyzującego inną niż deklarowana wcześniej wizję zagospodarowania terenu. Powyższe odnosi się też do założeń przewidzianych we wcześniejszych planach zagospodarowania terenu, które to plany z mocy prawa utraciły moc obowiązującą zanim przystąpiono do procedury uchwalenia planu teraz skarżonego. Godzi się jedynie zauważyć, że - jak twierdzi organ – również plan ogólny zagospodarowania terenu z roku 1994 zakładał przeprowadzenie przez grunty skarżących ulic.
Akta procedury planistycznej nie potwierdzają zarzutu skarżących wprowadzenia ich w błąd co do zakresu ustaleń planu wskazanego w uchwale intencyjnej. Nie ulega wątpliwości, że uchwała inicjująca procedurę planistyczną (sporną) pochodzi z daty [...].03.2004 r., zawiera w swej treści wskazanie granic opracowania oraz określa przedmiot ustaleń. Co istotne w sprawie, organ planistyczny doręczył uchwałę intencyjną skarżącym jako właścicielom gruntów położonych na obszarze ustaleń, co sami przyznali w skardze i co wynika z akt administracyjnych. Wprawdzie pominięto w rozdzielniku zawierającym wykaz adresatów, osobę skarżącego J.B., - współwłaściciela jednej z nieruchomości objętych kwestionowanymi ustaleniami (Nr [...]/10 –vide: wskazanie na rozprawie k. 388 odwrót akt sądowych), ale powyższe nie może być potraktowane jako znaczące uchybienie. Sam fakt, że obowiązku indywidualnych powiadomień właścicieli gruntów objętych ustaleniami planu, nie przewiduje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie pozwala na traktowanie uchybienia jako istotnego. Podkreślić przy tym należy, że skarżący J.B. mimo braku indywidualnych powiadomień uczestniczył z innymi skarżącymi w procesie składania uwag i w dyskusji publicznej nad rozwiązaniami planu, co oznacza, iż obiektywnie jego uprawnienia "procesowe" nie zostały uszczuplone faktem pominięcia jego osoby w rozdzielniku zawierającym wykaz indywidualnych właścicieli nieruchomości objętych ustaleniami planu. Z twierdzeń pełnomocnika organu przedstawionych na rozprawie (k. 388 odwrót akt sądowych) wynikało przy tym, że poza obligatoryjnymi formami informacji społeczeństwa o czynnościach procesu planistycznego, wskazanych w ustawie (przez obwieszczenie i ogłoszenie w miejscowej prasie), stosowną informację zamieszczono też na stronie internetowej Urzędu Miasta S., co w dobie powszechnej dostępności do usług internetowych, jest równoznaczne ze spełnieniem w ten sposób zwyczajowo przyjętego sposobu informowania społeczeństwa o procedurze planistycznej. Utrzymanie przez Miasto S. zwyczaju indywidualnych doręczeń o czynnościach procesu planistycznego ujawnianych społeczeństwu, dla członków społeczności, których prawa własności nieruchomości dotyczą ustalenia planu, jest "nadobowiązkową" czynnością, stąd z okoliczności ewentualnych uchybień tej czynności, nie można wyprowadzać wniosku o wadliwości postępowania, tym bardziej, gdy z uchybieniem nie wiąże się zamknięcie stronie prawa do składania uwag i uczestnictwa w jawnych etapach procedury planistycznej.
Zarzuty skargi generalnie są powtórzeniem twierdzeń prezentowanych przez skarżących w toku procedury planistycznej, do których szczegółowo odnosił się organ w odpowiedziach na uwagi, a później w uzasadnieniach uchwał podjętych
w następstwie rozpatrzenia wezwań na usunięcie naruszenia prawa. Wbrew twierdzeniom skarżących uzasadnienia stanowiska organu są wszechstronne, oparte na konkretach i świadczą o rzetelnym rozpatrzeniu zarzutów skarżących. Organ wykazał, że działał w ramach przysługującego mu władztwa planistycznego
i że w granicach tego władztwa wkroczył w uprawnienia właścicielskie skarżących. Konstytucja nie zakłada prymatu prawa własności w stosunku do innych prawa podmiotowych chronionych jej przepisami, a zatem skoro ustawodawca przyznał gminie prawo ingerencji w sposób wykonywania własności w drodze uchwalania aktów prawa miejscowego, nie ulega wątpliwości, że organ stanowiący był uprawniony do wprowadzenia ograniczeń wynikających z zapisów planu. (patrz: wyrok WSA w Gliwicach z 26.03.2009 r. sygn. IISA/GL 1252/08).
Z tych przyczyn sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z uwagi na złożone przez pełnomocników ustanowionych z urzędu wnioski o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących przed sądem, Sąd zamieścił w wyroku rozstrzygnięcie o powyższym (art. 205 par. 2 w zw. z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kwoty wynagrodzenia zostały określone według stawki przewidzianej w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163,poz. 1348 ze zmianami) z uwzględnieniem wynikającej z par.2 ust. 3 rozporządzenia konieczności podwyższenia stawki podstawowej o podatek od towarów i usług. Zróżnicowanie wynagrodzenia wynika z uwzględnienia poniesionej przez niektórych skarżących opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W punkcie III – im wyroku orzeczono o obowiązku pobrania nieuiszczonego wpisu od skargi od skarżącej E.F. w stosunku do której prawomocnie oddalony został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 223 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sytuacji, gdy w sprawie nie została uiszczona należna opłata, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże jej ściągnięcie od strony, która obowiązana była ją uiścić, albo od innej strony, gdy
z orzeczenia wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez te stronę. Ponieważ doszło do oddalenia skargi, obowiązek uiszczenia wpisu od skargi obciąża stronę skarżącą niekorzystającą z prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Wysokość należnego wpisu od skargi została określona stosownie do stawki wynikającej z par.2 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło