II SA/Bk 804/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r. A. I. zwróciła się do Burmistrza Miasta B. (dalej: "Burmistrz") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią – M. C., która została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na mocy orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydanego na stałe. W orzeczeniu tym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 75 roku M. C.(od [...] marca 2017 r.). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Burmistrz odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną – M. C., w okresie zasiłkowym 2020/2021. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że jakkolwiek z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad babcią, to jednak wnioskowane świadczenie nie może być przyznane ze względu na fakt, że niepełnosprawność osoby pozostającej pod opieką powstała w wieku 75 lat, która to okoliczność wyklucza przyznanie świadczenia z uwagi na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020 poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r."). W tym względzie Burmistrz wyjaśnił, że mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), mocą którego uznano art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, przepis ten nie został wyeliminowany z porządku prawnego i podlega stosowaniu, zgodnie z art. 6 k.p.a. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy ww. decyzję Burmistrza. SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji co do stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., uznając, że wyrok TK z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) ukształtował nowy stan prawny, w którym niedopuszczalne jest różnicowanie sytuacji prawnej opiekunów osób niepełnosprawnych, ze względu na moment powstania niepełnosprawności tych osób. Za utrzymaniem w mocy ww. decyzji przemawia zaś w ocenie SKO stwierdzenie, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna z art. 17 ust. 1 i 1a. u.ś.r., które uzależniają przyznanie wnioskowanego świadczenia innym osobom aniżeli matka, ojciec, czy opiekun faktyczny od tego, czy na osobach tych ciąży obowiązek alimentacyjny. Analiza dokumentacji doprowadziła bowiem do wniosku, że żądne z dzieci babci wnioskodawczyni, nie jest niepełnosprawne w stopniu znacznym, jak tego wymaga art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., a zatem w świetle tego przepisu jest zdolne do zapewnienia opieki matce niepełnosprawnej w znacznym stopniu. SKO podkreśliło, że wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem M. C. w pierwszej kolejności, bowiem obowiązek ten ciąży na jej trojgu dzieciach. SKO podkreśliło przy tym, z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne dla osób zobowiązanych w dalszej kolejności do alimentacji, może nastąpić wyłącznie w sytuacji obiektywnej niezdolności do sprawowania opieki przez osobę zobowiązaną do alimentacji z bliższego pokrewieństwa. Do takich zaś sytuacji należy zaliczyć posiadanie np. znacznego stopnia niepełnosprawności lub całkowitej niezdolności do pracy, które nie zostały orzeczone względem któregokolwiek z dzieci M. C. W skardze na ww. decyzję, A. I. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1a i następnych u.ś.r. przez błędną wykładnię polegającą na pominięciu celów u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność, ze żadne z trojga dzieci osoby wymagającej opieki nie jest zaliczane do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowi negatywną przesłankę do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, tym bardziej w sytuacji, w której to ona sprawuje faktyczną opiekę nad osobą niepełnosprawną. Skarżąca podkreśliła, że sytuacja zdrowotna i rodzinna dzieci osoby niepełnosprawnej uniemożliwiają im sprawowanie opieki nad matką, co oznacza, że nie mogą one wypełniać obowiązków alimentacyjnych. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez uwzględnienie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego lub uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi doprecyzowała ww. zarzut wyjaśniając z jakich względów dzieci jej babci, nie są w stanie sprawować nad nią opieki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną babcią. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze. zm.- dalej: "u.ś.r."). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołane przepisy zawierają zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ściśle związany z istnieniem obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą ubiegającą się o to świadczenie względem osoby będącej pod jej opieką. Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 zwanej dalej: "k.r.o.") i polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy k.r.o. ustalają również kolejność zobowiązanych stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Innymi słowy rzecz ujmując, w świetle tych przepisów obowiązek alimentacyjny dzieci (w stosunku do rodziców) jest pierwszoplanowy i wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 87, art. 128, art. 129 § 1 i art. 132 k.r.o. Przepisy art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w zestawieniu z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie zatem określają katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji, według kolejności tego zobowiązania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. dzieci osoby niepełnosprawnej, z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli, nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki. Przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny nie może jednak obejmować sytuacji, w których dzieci osoby wymagającej opieki mają obiektywną możliwość sprawowania tej opieki (pozwala im na to wiek i stan zdrowia), lecz odmawiają jej sprawowania. Stąd też zgodzić należy się z organem odwoławczym, że to dzieci w pierwszej kolejności zobowiązane są do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń, o jakich mowa w art. 132 k.r.o., może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne osoby zobowiązane. Z niezakwestionowanych ustaleń organu odwoławczego wynika, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagająca opieki M. C. ma troje dzieci (dwie córki i syna), zaś skarżąca jest jej wnuczką, a zatem osobą spokrewnioną w drugim stopniu. Powyższe oznacza, że aby zaktualizował się jej obowiązek alimentacyjny wobec babci, to po stronie dzieci osoby wymagającej opieki muszą wystąpić niezależne od nich obiektywne okoliczności uniemożlwiające realizację obowiązku alimentacyjnego. Do takich sytuacji należy zaliczyć np. posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności lub całkowitej niezdolności do pracy. Zatem warunkiem niezbędnym do takiej oceny jest ustalenie, że zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie mogą zajmować się swoim rodzicem. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że po stronie dzieci niepełnosprawnej nie zachodzą takie przeszkody. Nie można bowiem w żadnym razie zaliczyć do takich okoliczności faktu świadczenia pracy, braku odpowiednich warunków mieszkaniowych czy stanu zdrowia nie znajdującego potwierdzenia w orzeczeniu o znaczymy stopniu niepełnosprawności. Stanowiska tego w żaden sposób nie podważa argumentacja skargi. Powołanie się przez skarżącą na niemożność sprawowania opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej ze względów zdrowotnych (córka – A. K. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w listopadzie 2019 r. poddana została operacji barku, a w lipcu 2021 r. operacji odcinka szyjnego kręgosłupa, córka – Z. O. ma zdiagnozowany torbiel w płacie czołowym, który uciska na nerw wzrokowy, natomiast syn – W. C. ma kłopoty ze stawem łokciowym), fakt ich zatrudnienia (cała trójka pozostaje czynna zawodowo) bądź konieczność sprawowania opieki nad innym członkiem rodziny (córka – Z. O. sprawuje opiekę nad mężem, u którego zdiagnozowano nowotwór złośliwy w stopniu zaawansowanym, w związku z czym został on zaliczony do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności), a także w przypadku syna niepełnosprawnej wymagającej opieki - brak odpowiednich warunków mieszkaniowych, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Sąd nie kwestionuje, że dzieci osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki są osobami schorowanymi, w szczególności jej córki, jednakże dowodem mogącym wykazać brak możliwości sprawowania przez nie opieki nad matką jest w okolicznościach sprawy niniejszej wyłącznie orzeczenie ustalające znaczny stopień niepełnosprawności. Takiego orzeczenia żadne z dzieci M. C. nie posiada, jedynie u córki A. K. został orzeczony czasowo umiarkowany stopień niepełnosprawności, a zatem w świetle przepisów zdolne są one do zapewnienia niepełnosprawnej matce opieki. W tym miejscu zauważyć należy, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium, że obowiązek alimentacyjny może polegać nie tylko na osobistych staraniach, ale także na wypłacie niezbędnych środków. Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych, jeżeli zabezpieczy ona w należyty sposób interesy uprawionego. Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałby bowiem niczym nieuzasadnione przerzucenie na organy państwa kosztów związanych z opieką na niepełnosprawną osobą, w sytuacji gdy istnieją osoby z kręgu jej najbliższej rodziny, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych mają względem tej osoby obowiązek pokrywania takich kosztów w ramach obowiązku alimentacyjnego, w oparciu o art. 128 i następne k.r.o. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 306/21 czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1008/20, wyroki dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych też względów rację ma organ odwoławczy, że sam fakt złego stanu zdrowia nie znajdującego potwierdzenia w orzeczeniu o znaczymy stopniu niepełnosprawności, nie stanowi o istnieniu obiektywnych przyczyn braku możliwości zajmowania się swoim rodzicem. Również wykonywanie pracy zawodowej nie wyklucza możliwości wsparcia finansowego wobec matki. Podobnie brak odpowiednich możliwości mieszkaniowych nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego. Reasumując, nie można przyznać świadczenia członkowi rodziny spokrewnionemu w dalszym stopniu z osobą wymagająca opieki, gdy zobowiązani w pierwszej kolejności nie chcą dostarczać środków pieniężnych czy zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny. Nie są to bowiem przyczyny niezależne od nich i ich woli, a tylko takie zwalniają z obowiązku alimentacyjnego. W wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1700/12 (LEX nr 1291354) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, dalsza osoba - w stosunku bliskości do potrzebującego pomocy - uzyska dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest, gdy takiej osoby nie będzie albo, gdy osoba taka nie będzie w stanie sprawować opieki nad potrzebującym (art. 17 ust. 1a u.ś.r.). Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. Jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej wyżej kategorii osób. O ile przy tym - z uwagi na konstytucyjne zasady równości czy sprawiedliwości społecznej - może okazać się celowym - w danym stanie faktycznym - przyjęcie, że uprawnionym do otrzymania omawianego świadczenia jest jeszcze inna - niż wymienione expressis verbis w ustawie - kategoria członków szeroko rozumianej rodziny (por.: np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, OTK-A 2008/6/107), o tyle nie ma takiego uzasadnienia w stosunku do zmiany porządku kolejności nabywania obowiązku alimentacyjnego przez krewnych osoby uprawnionej do pomocy. To nie rodzina bowiem decyduje, komu spośród jej członków winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, a decyduje o tym przepis prawa. Z tego powodu, zawarte w art. 17 ust. 1a u.ś.r. o świadczeniach rodzinnych uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 2161/20, dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Również w wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1115/19 NSA wskazał, że tylko obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą jej wymagającą mogą uzasadniać przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie z dalszym stopniem pokrewieństwa, sprawującej faktyczną opiekę i zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności (wyrok dostępny w CBOSA). Sąd poglądy te w pełni podziela, i choć nie kwestionuje faktycznego sprawowania przez skarżącą opieki nad babcią i jej zaangażowania, to jednak stwierdza, że nie należy ona do kręgu osób uprawionych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r., gdyż nie zaistniały okoliczności, które pozwoliły by zaktualizować jej obowiązek alimentacyjny względem babci i odstąpić od zasady przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem osób najbliższych. W ocenie Sądu nie występują bowiem obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki nad M. C., co najmniej w przypadku syna, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma schorzeń uniemożliwiających mu opiekę nad niepełnosprawna matką i nie sprawuje opieki nad inną osobą, jak ma to miejsce w przypadku Z. O. W realiach kontrolowanej sprawy podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co oznacza, że osoba uprawniona do niego, jak w niniejszym przypadku chociażby pracujący syn wymagającej opieki niepełnosprawnej, może podjąć decyzję o rezygnacji z wykonywanej pracy zarobkowej, celem sprawowania opieki nad matką. Okoliczności, że wyboru takiego nie dokonuje i decyduje się w dalszym ciągu wykonywać pracę zarobkowa uniemożliwiającą mu sprawowanie tej opieki nie powoduje, że przestaje ciążyć na nim obowiązek alimentacyjny wobec matki, a prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przechodzi na kolejne osoby inne niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w tym na wnuczkę. Wnuczka osoby wymagającej opieki w takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie sytuacji faktycznej dobrowolnie zastępuje w wykonywaniu opieki osoby zobowiązane do alimentacji spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Zauważyć zaś należy, że regulacja ustawowa świadczeń rodzinnych adresowanych do opiekunów niepełnosprawnych członków rodziny została ukształtowana w sposób, który przewiduje wsparcie rodziny także w sytuacji, gdy inna osoba, niż spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, rezygnuje z zatrudnienia celem sprawowania opieki, a osoby spokrewnione w pierwszym stopniu nie legitymują się stosownym orzeczeniem, przez co opiekun nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. O przewidziany między innymi dla takich sytuacji przez ustawodawcę specjalny zasiłek opiekuńczy, przy spełnieniu przesłanek dochodowych, skutecznie ubiegać się może bowiem każda osoba, na której zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmuje pracy zarobkowej lub rezygnuje z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., sygn. I OSK 475/21, dostępny w CBOSA). Natomiast przesądzone zostało jednolicie w orzecznictwie sądowym, że wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 regulacja art. 17 ust. 1b u.ś.r. utraciła przymiot konstytucyjności w zakresie kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiającego uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać z pominięciem tego kryterium (vide np. wyrok w sprawie II SA/Bk 741/20). W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.