II SA/Bk 807/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. przyznał Panu W. T. (dalej powoływany także jako: "Skarżacy") od dnia 1 kwietnia 2011 roku świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad matką W. T., uznając iż wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie przedmiotowego świadczenia. Decyzją z [...] czerwca 2012 r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. orzekł o zmianie decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 roku i jednocześnie odmówił przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 czerwca 2012 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w B. z dnia [...] stycznia 2012 roku Skarżącemu przyznano okresową rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy na okres od dnia [...] grudnia 2011 roku do [...] grudnia 2012 roku. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 1992 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako: "u.o.ś.r.") świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Z uwagi na posiadane przez Skarżącego ustalonego prawa do renty, stronie nie przysługuje więc świadczenie pielęgnacyjne. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym odwołaniu wskazując na sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową, zaznaczył, że w dalszym ciągu sprawuje opiekę nad chorą matką. Dodatkowo zaznaczył, że została mu przyznana renta okresowa, a zatem nie było podstaw prawnych do odebrania mu zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący wskazał także, że otrzymane świadczenie pielęgnacyjne zostało już spożytkowane, a zatem nie widzi podstaw do domagania się jego zwrotu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja zawiera szereg uchybień formalnych, które nakazywały jej uchylenie. Organ odwoławczy wskazał, że sentencja zaskarżonej decyzji została nieprawidłowo sformułowana, albowiem uchyla ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. w części, ale nie wiadomo w jakiem zakresie. Powoduje to wewnętrzną sprzeczność aktu, tym bardziej, że z kolei w punkcie 2 sentencji odmawia się Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę "na okres od dnia 1 czerwca 2012 roku". Stwierdzenia powyższe budzą wątpliwość, co do zakresu oraz czasu obowiązywania wskazanych ograniczeń, co winno być wyeliminowane w ponownie prowadzonym postępowaniu. Ponadto organ zauważył, że przedmiotem rozważań organu l instancji w prowadzonym postępowaniu nie była kwestia okresu przyznania Skarżącemu renty z tytułu niezdolności do pracy w aspekcie weryfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący podnosi w odwołaniu, iż rentę przyznano czasowo, tylko do dnia [...] grudnia 2012 roku. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ l instancji powinien tą kwestię również uczynić przedmiotem swoich rozważań. Mając na względzie powyższe Kolegium stwierdziło, że o ile sprawa przesłanek do wszczęcia przedmiotowego postępowania nie budzi wątpliwości, to już rozstrzygnięcie zawiera wady, które muszą być usunięte w ponownie prowadzonym postępowaniu wraz z wzięciem pod uwagę innych istotnych okoliczności sprawy wskazanych przez organ odwoławczy. Brak jest w obecnym stanie sprawy możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, gdyż kwestie istotne dla tego rozstrzygnięcia nie zostały wyjaśnione. Na powyższą decyzję, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wskazując na trudną sytuację zdrowotną i rodzinną. Wskazał, że w jego ocenie, organ I instancji, wypłacający świadczenie pielęgnacyjne, powinien każdorazowo żądać od beneficjenta oświadczenia, iż nie pobiera żadnych innych świadczeń. Wskazał, iż nie zna przepisów prawa i to obowiązkiem organu jest czuwanie nad realizacją świadczeń. Skarżący wniósł również o umorzenie sprawy dotyczącej pobrania nienależnego świadczenia, albowiem nie ponosi żadnej winy w tym, że świadczenie to było mu wypłacane. Zaznaczył przy tym, że nie posiada żadnych zbędnych środków finansowych, albowiem otrzymywane świadczenie było zawsze wydatkowane na potrzeby matki, dlatego też wniósł o umorzenie całej kwoty przyznanego mu legalnie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Dlatego też w realiach niniejszej sprawy Sąd nie mógł uwzględnić żądania Skarżącego polegającego na umorzeniu konieczności zwrotu wypłaconych świadczeń pielęgnacyjnych z tytułu opieki nad matką, albowiem powyższe pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy jak i kompetencjami samego sądu administracyjnego. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydawania. Przeciwnie uznać należy, iż organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosował i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonej decyzji. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., uchylająca decyzję organu I instancji w przedmiocie uchylenia w części decyzji ostatecznej przyznającej Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką oraz odmawiającą przyznania tegoż świadczenia od dnia 1 czerwca 2012 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawą prawną tejże decyzji był art. 138 § 2 K.p.a w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 u.o.ś.r. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ odwoławczy prawidłowo zastosował regulację zawartą w art. 138 § 2 K.p.a., albowiem postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji narusza zasady postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie w sposób nie budzący wątpliwości wszelkich okoliczności sprawy, a zatem z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a. Dodatkowo decyzja organu I instancji naruszała art. 107 § 1 K.p.a., albowiem była nieprecyzyjna i wewnętrznie sprzeczna. Zgodzić się należało z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B., iż sentencja decyzji organu I instancji była nieprawidłowo sformułowana i mogła wprowadzać w błąd stronę postępowania. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji, postanowił zmienić ostateczną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. przyznającą Skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę z powodu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego od 14 grudnia 2011 r. z jednoczesną odmową prawa do tegoż świadczenia na okres od 1 czerwca 2012 r. Takie sformułowanie sentencji decyzji nie jest czytelne, powoduje wewnętrzną sprzeczność decyzji, gdyż z jednej strony cofa przyznane świadczenie od 14 grudnia 2011 r. i jednocześnie od 1 czerwca 2012 r. Takie określenie zakresu uchylenia decyzji budzi uzasadnione wątpliwości, zarówno co do zakresu jak i czasu obowiązywania wskazanych ograniczeń. W ocenie Sądu, Kolegium słusznie także wskazało, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję, nie wiązał pod uwagę okoliczności, że Skarżącemu zostało przyznane prawo do renty jedynie na czas określony. W świetle powyższego brak było podstaw do pozbawienia Skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką za okresy, w których tejże renty nie otrzymywał. Dlatego też, słusznie wskazał w uzasadnieniu decyzji, aby organ I instancji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wziął tę kwestię pod uwagę. Potwierdzeniem powyższych rozważań jest kolejna decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2012 r. (nie będąca przedmiotem skargi do sądu), w której organ precyzyjnie wskazał, że zmiana ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. polega na odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od [...] grudnia 2011 r. do [...] grudnia 2012 r. w związku z otrzymywaniem przez Skarżącego renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. W tym zakresie, organ I instancji, uwzględnił zalecenie Kolegium, co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania i poprawności sformułowania sentencji decyzji. Odnosząc się do treści skargi Skarżącego, Sąd pragnie wskazać że podnoszone przez niego okoliczności nie mogły mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Trudna sytuacja rodzinna Skarżącego, konieczność sprawowania opieki nad chorą matką, czy też bieżące wydatkowanie otrzymywanych w przeszłości świadczeń z pomocy społecznej, w żaden sposób nie rzutują na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Także fakt zmniejszenia otrzymywanej renty rolniczej z KRUS nie mógł mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. dostrzegło błędy popełnione przez organ I instancji przy formułowaniu sentencji zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnieniu, dlatego też uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nie można zatem zgodzić się ze Skarżącym, iż zaskarżona decyzja była niekorzystna dla niego, albowiem nie miała ona charakteru merytorycznego a jedynie procesowy, nakazujący organowi I instancji poprawienie dostrzeżonych błędów przy wydawaniu pierwotnej decyzji. Mając powyższe na względzie stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.