II SA/Bk 807/19
WyrokWSA w Białymstoku2020-01-23
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane o konstrukcji stalowej, przypominające wyglądem wiaty, o wymiarach 8,50m x 5,00m i 5,70m x 5,00m, usytuowane na działce rolnej klasy VI, na której nie znajduje się budynek mieszkalny, a które faktycznie służą jako zadaszone miejsca postojowe dla samochodów, mogą być zakwalifikowane jako wiaty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekty budowlane, które wyglądem przypominają wiaty, ale faktycznie służą jako zadaszone miejsca postojowe dla samochodów, nie mogą być kwalifikowane jako wiaty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego. Zwolnienie to dotyczy wyłącznie wiat o określonych cechach i przeznaczeniu, a nie budowli, które jedynie wizualnie przypominają wiaty, ale pełnią inną funkcję. W przypadku obiektów służących jako miejsca postojowe, nawet jeśli są zadaszone, wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a ich realizacja bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z realizacją dwóch wiat stalowych oraz zobowiązaniu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Organy uznały, że wiaty te, usytuowane na działce rolnej, faktycznie służą jako zadaszone miejsca postojowe dla samochodów i wymagają pozwolenia na budowę, a ich realizacja bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że obiekty spełniają przesłanki zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z realizacją dwóch wiat i zobowiązania do przedłożenia dokumentów oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PINB) z dnia [...] września 2019 r. znak [...], którym wstrzymano M. M. prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją dwóch wiat konstrukcji stalowej o wymiarach 8,50mx5,00m oraz 5,70mx5,00m usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości J., gmina W. oraz zobowiązano inwestorkę:
1) do przedłożenia w terminie do dnia [...] stycznia 2020 r. zaświadczenia Burmistrza W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) po wykonaniu czynności z pkt 1) w terminie do [...] marca 2020 r. do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami budowlanymi,
3) aktualnego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowienia powyższe wydano na podstawie materialnoprawnej z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: P.b.). Zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W wyniku interwencji mieszkańców wsi J., PINB w dniu [...] lipca 2019 r. przeprowadził kontrolę na należącej do M. M. działce nr [...] w miejscowości J.. Ustalił, że na działce usytuowane są dwie wiaty o wymiarach 8,50m x 5,00m i 5,70m x 5,00m, konstrukcji stalowej, pokryte blachą, oddalone od siebie na odległość 3,0m. Wiaty posiadają dach dwuspadowy. Na dzień kontroli ich realizacja nie została zakończona, gdyż część dachu od strony północnej nie została przykryta blachą. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika inwestorki, wiaty są w trakcie realizacji, a budowa została rozpoczęta w 2019 r.
W tych okolicznościach PINB wydał wskazane na wstępie postanowienie z dnia 2 września 2019 r. Ustalił, że usytuowanie wiat na działce rolnej klasy VI, na której nie znajduje się budynek mieszkalny, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego nie przedstawiono.
Zażalenia na powyższe postanowienie złożyła zobowiązana oraz właściciele działki sąsiedniej M. i A. K..
M. M. w zażaleniu wywiodła, że wiaty nie podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, bowiem spełniają przesłanki do zakwalifikowania ich jako wiaty z art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b., których realizacja nie wymaga formalnoprawnych zgód. Wskazała, że dysponuje decyzją Burmistrza W. z dnia [...] marca 2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] oraz postanowieniem Starosty B. z dnia [...] marca 2019 r. uzgadniającym projekt tej decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych w ramach zabudowy mieszkaniowej na działce nr [...]. W jej ocenie, niezgodnie z prawem wszczęto procedurę legalizacyjną.
M. i A. K. wywiedli w zażaleniu, że wiaty zostały wybudowane jako jeden obiekt, a przed kontrolą inwestorka usunęła kawałek pokrycia dachowego celem uzyskania efektu dwóch obiektów budowlanych. Działanie inwestorki stanowi obejście prawa. Wiaty służą przetrzymywaniu samochodów i opon wykorzystywanych w prowadzonej przez inwestorkę działalności gospodarczej. Wskazali, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. Burmistrz Gminy W. wydał decyzję zakazującą inwestorce wykorzystywania terenu działki jako miejsca do parkowania i obsługi pojazdów mechanicznych, z uwagi na przeznaczenie działki na zabudowę zagrodową, z obiektami mającymi służyć wyłącznie celom gospodarstwa rolnego. Do odwołania dołączyli ww. decyzję Burmistrza oraz płytkę CD ze zdjęciami terenu działki. Wskazali, że wnioskowali o przesłuchanie świadków.
Przed rozpoznaniem zażaleń PWINB przeprowadził w dniu [...] października 2019 r. kontrolę na miejscu. Z uwagi na nieobecność inwestorów nie dokonał oglądu wszystkich wiat z bliska, niemniej jednak stwierdził parkowanie pojazdów pod wiatami (załączył dokumentację zdjęciową). Także przed rozpoznaniem odwołania PWINB dokonał wydruku zdjęć z załączonej do odwołania płytki CD i postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. (podjętym na wniosek pełnomocnika inwestorki zawarty w piśmie z dnia [...] października 2019 r.) odmówił wyłączenia ww. płytki z materiału dowodowego sprawy, z uwagi na obowiązek organu wszechstronnego jej wyjaśnienia. Włączył także do akt postępowania materiały z postępowania zakończonego wskazaną w odwołaniu decyzją Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2019 r.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. PWINB utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Wskazał, że zasadą jest rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 P.b.), a wyjątki są ściśle określone (art. 29-31 P.b.) i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Sporne obiekty budowlane nie spełniają cech zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia wiaty, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b., bowiem nie znajdują się na działce z budynkiem mieszkalnym lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Wiaty usytuowane są na działce nr [...], która jest działką rolną klasy VI o powierzchni 0,2 ha, zaś budynek mieszkalny jest usytuowany na działce nr [...]. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania, tym bardziej że początkowo wiaty stanowiły jeden obiekt budowlany. Wynika to z treści pisma z dnia [...] czerwca 2019 r. mieszkańców miejscowości J. dotyczącego wiaty o powierzchni ok. 100 m2 przeznaczonej do przetrzymywania pojazdów oraz ze zdjęć załączonych do zażalenia Państwa K. obrazujących stan sprzed kontroli w dniu [...] lipca 2019 r. (widoczne różnice w dylatacji).
PWINB dokonał wykładni pojęcia wiata wskazując, że według "Słownika języka polskiego" wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, nad przystankiem tramwajowym". Podobne określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. nr 112, poz. 1316), zgodnie z którym "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione". Zdaniem PWINB, brak ustawowej definicji wiaty oznacza konieczność kwalifikacji obiektu z punktu widzenia funkcji, jaką spełnia. Gdy faktycznym przeznaczeniem wiaty jest zadaszenie nad parkującymi samochodami osobowymi, wiatę należy zakwalifikować jako zadaszone miejsca postojowe. Jak wskazał PWINB, okoliczność użytkowania powstałych wiat do celów parkowania samochodów była wielokrotnie podnoszona i dokumentowana w postaci zdjęć przez M. i A. K., jak również została stwierdzona w toku czynności urzędowych niezależnie od siebie przez różne organy (wskazał na notatki pracowników Urzędu Miasta i Gminy W. z oględzin nieruchomości z dnia [...] marca 2019 r. oraz z dnia [...] września 2019 r., jak również na protokół kontroli z dnia [...] października 2019 r.). Z materiału dowodowego wynika, że obie wiaty powstały w 2019 r., służą do parkowania samochodów osobowych (podobnie jak inne wiaty na działce), natomiast pojazdy ciężarowe, campery oraz autokar zaparkowane są w różnych miejscach na działce nr [...] zależnie od potrzeb inwestora. Kwestia faktycznego wykorzystywania obiektu i sposobu jego użytkowania bezpośrednio wpływa na kwalifikację prawną i determinuje kierunek prowadzonego postępowania. Zdaniem PWINB, nie ma wątpliwości, że powstałe obiekty budowlane wykorzystywane są do parkowania pod nimi pojazdów mechanicznych - o zmiennej liczbie zależnie od potrzeb i intensywności prowadzonej działalności gospodarczej. Istnieje jednak trudność w udowodnieniu tego faktu, bowiem po dokonaniu uprzedniego zawiadomienia o oględzinach bądź kontroli na czas czynności urzędniczych pojazdy są usuwane z terenu działki. PWINB wskazał, że wykorzystywanie terenu działek nr [...] i [...] jako miejsca parkowania i obsługi pojazdów mechanicznych, wykorzystywanych w prowadzeniu działalności gospodarczej, wynika także z uzasadnienia decyzji Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nakazującej właścicielce działek wstrzymanie ich użytkowania jako bazy transportowej dla prowadzonej działalności. Zdaniem PWINB, późniejsze uchylenie tej decyzji przez SKO z uwagi na naruszenie przepisów postępowania nie podważyło dokonanych ustaleń. SKO potwierdziło w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia [...] września 2019 r. parkowanie samochodów osobowych, tirów i autobusów na terenie posesji, jednakże wskazało na konieczność zakwalifikowania podjętych przez inwestora działań jako roboty budowlane podlegające ocenie organów nadzoru budowlanego.
Zdaniem PWINB, zebrany materiał dowodowy wskazuje także, że miejsca do parkowania pojazdów są wyodrębnione od pozostałych obiektów. Powinny one spełniać wymagane warunkami technicznymi minimum 2,5 m (§ 21 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Długość obu obiektów – 5,70 m i 8, 50 m pozwala łącznie na zaparkowanie 5 samochodów osobowych przy zachowaniu minimalnej szerokości miejsca postojowego wymaganego warunkami technicznymi na 2,5 m. Dla kwalifikacji jako miejsce postojowe nie ma znaczenia wyodrębnienie pasami czy liniami. Nie kwalifikują się także z art. 29 ust. 1 pkt 10 P.b. jako niezadaszone miejsca postojowe. Wymagały zatem uzyskania pozwolenia na budowę, a jego nieuzyskanie uprawnia do ich kwalifikacji jako samowoli budowlanej. Zdaniem PWINB, dalsze prowadzenie postępowania wymaga oceny zgodności z ewentualną decyzją o warunkach zabudowy oraz przeanalizowania zgodności obiektu z regulacją § 19 warunków technicznych.
PWINB wyjaśnił, że przepis art. 48 P.b. wprowadza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, ale po spełnieniu szeregu warunków tj. zgodności wykonanej inwestycji z przepisami, konieczności sporządzenia dokumentacji budowlanej oraz uiszczenia opłaty legalizacyjnej, którą organ ustali po dokonaniu oceny zgodności przedłożonej dokumentacji z przepisami prawa dla tej kategorii obiektu (tj. XXII). Niespełnienie warunków, co zależy od woli inwestora, uprawnia do orzeczenia rozbiórki., co z kolei jest obligatoryjne. Natomiast wstrzymanie robót budowlanych w postanowieniu z art. 48 ust. 2 P.b. jest obligatoryjne - nawet jeśli obecnie nie są prowadzone i bez względu na stan ich zaawansowania. Zdaniem PWINB, organ pierwszej instancji prawidłowo umożliwił inwestorowi legalizację samowolnie wybudowanego obiektu.
Ustosunkowując się do zażalenia inwestorki PWINB wskazał, że legitymowanie się decyzją o warunkach zabudowy nie zwalnia od konieczności wystąpienia do właściwych miejscowo organów architektoniczno-budowlanych celem uzyskania zgody na realizację obiektów na własnej działce. Decyzja o warunkach zabudowy stanowi dopiero preludium do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w oparciu o które strona może prowadzić kolejne etapy inwestycji.
Skargę na postanowienie z dnia [...] października 2019 r. złożyła M. M. Zarzuciła:
1. naruszenie art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. przez niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, iż realizacja wiaty o wymiarach 5,70 x 5,00 m wymaga uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy powierzchnia jej zabudowy nie przekracza 35 m2, a pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki oraz przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że realizacja wiaty o wymiarach 8,50 x 5,00 m wymaga pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy powierzchnia zabudowy wiaty nie przekracza 50 m2, a pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki, zaś na moment posadowienia przedmiotowej wiaty dla działki nr [...] obowiązywała decyzja o warunkach zabudowy z przeznaczeniem jej na cele mieszkaniowe, pomimo że działka ma charakter działki rolnej;
2. naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy realizacja wiaty o wymiarach 5,70mx 5,00 m spełnia wymogi przewidziane w tym artykule i jej realizacja nie wymaga pozwolenia na budowę, gdyż powierzchnia zabudowy wiaty nie przekracza 35 m2, a łączna liczba takich obiektów na działce nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;
3. naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 c P.b. przez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy wiata o wymiarach 8,50 x 5,00 m ma powierzchnię zabudowy do 50 m2, a liczba takich wiat na działce nie przekracza dwóch na każde 1000 m2 i realizowana jest na działce przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Burmistrza W. w dniu [...] marca 2019 r., a co za tym idzie realizacja wiaty nie wymagała pozwolenia na budowę;
4. naruszenie art. 48 ust. 1 P.b. przez błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, iż roboty budowlane związane z realizacją wiat konstrukcji stalowej o wymiarach 8,50 x 5,00 m i 5,70 x 5,00 m stanowią samowolę budowlaną, w sytuacji gdy wiaty spełniają wymogi z art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 2 c P.b. i nie wymagały pozwolenia na budowę;
5. naruszenie art. 48 ust. 2 P.b. przez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia PINB w sytuacji, gdy procedura taka nie powinna być wszczynana wobec spełnienia przez wiaty warunków z art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 2c P.b.;
6. naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 2c P.b. przez ich błędną wykładnię, przejawiającą się w uznaniu, że obiekty nie są wiatami, w sytuacji gdy przepisy prawa budowlanego nie definiują pojęcia wiaty, a rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych określa, że wiata stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione, a przedmiotowe obiekty budowlane spełniają te wytyczne i są samodzielnymi, lekkimi budowlami, posiadającymi dach i częściowo ściany, a ich celem jest ochrona rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym;
7. naruszenie art. 105 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 2c P.b. przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy postępowanie winno być umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż nie wystąpiła samowola budowlana wobec zwolnienia wiat z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę;
8. naruszenie art. 80 K.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co przejawiało się w powołaniu się na decyzję Burmistrza W. z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sytuacji, gdy decyzja została uchylona w całości;
9. naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. przez dopuszczenie dowodu z dokumentacji zdjęciowej i oparcie na niej rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy dokumentacja ta nie ma związku z postępowaniem, nie mieści się w jego zakresie, a ponadto jest uzyskana w sposób nielegalny, nieprawidłowy, bez określenia daty i miejsca jej wykonania, a jednocześnie nie zostały określone okoliczności, na jakie dowód ten miałby być przeprowadzony, zaś skarżąca wnosiła o wyłączenie zdjęć z materiału dowodowego.
Skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie istotne znaczenie w sprawie ma decyzja Burmistrza W. z dnia [...] marca 2019 r. o warunkach zabudowy mieszkaniowej na działce nr [...] oraz postanowienie uzgodnieniowe Starosty Powiatu B. z dnia [...] marca 2019 r., które to rozstrzygnięcia przesądzają o mieszkaniowym przeznaczeniu działki nr [...]. Spełniono więc jeden z warunków z art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. do kwalifikacji obiektu o wymiarach 8,50mx5,00m jako wiaty niewymagającej uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Zdaniem skarżącej, dodatkowo wiata o wymiarach 5,70 x 5,00 m spełnia wymogi określone w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. Powierzchnia jej zabudowy nie przekracza 35 m2, a łączna liczba takich wiat na działce nie przekracza dwóch na każde 500m2 działki. Tym samym budowa tejże wiaty nie wymagała pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Nie było podstaw do zastosowania art. 48 P.b. Skarżąca zakwestionowała kwalifikację spornych wiat jako zadaszonych miejsc postojowych w sytuacji, gdy służą one przechowywaniu rzeczy, a żaden przepis prawa nie wskazuje, co pod wiatą ma być przechowywane. W jej ocenie, postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Podczas rozprawy w dniu 23 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą związaną z wynajmem samochodów na rajdy. Pełnomocnik organu powołał się na stanowisko sądu sformułowane w sprawie II SA/Bk 545/19. Uczestnicy postępowania małżonkowie K. wskazali, że na działkach skarżącej parkowane, myte i naprawiane są samochody w znacznej ilości, należące do pracowników i samochody wyścigowe. Na działkach skarżącej nikt nie mieszka, wykorzystywane są one na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, bowiem nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów procesowych i materialnych zarzuconych w skardze, jak również sąd z urzędu nie stwierdził uchybień dyskwalifikujących zaskarżone postanowienie, do czego jest uprawniony na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a.
Bezspornie w sprawie niniejszej na działce nr [...], która według ewidencji gruntów i budynków jest gruntem rolnym klasy VI o wielkości 0,2 ha, znajdują się obiekty budowlane o konstrukcji stalowej wyglądem przypominające wiaty, o wymiarach 8,50mx5,00 m i 5,70 x 5,00 m. Pokryte są blachą, oddalone są od siebie na odległość 3 m, posiadają słupki metalowe zabetonowane w ziemi i dach dwuspadowy. Na dzień kontroli w dniu [...] lipca 2019 r. pokrycie dachowe nie było pełne. Spór dotyczy ich kwalifikacji, tj. jako wiat wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b., a jednej z nich (stanowisko skarżącej) nadto jako wiaty wymienionej w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. lub jako zadaszonych miejsc postojowych wymagających pozwolenia na budowę wedle ogólnej zasady z art. 28 P.b., która w przypadku takich miejsc nie została wyłączona przez żaden z przepisów P.b.
Zdaniem sądu, w powyższym sporze i na podstawie zgromadzonego przez organ odwoławczy materiału dowodowego, rację należy przyznać organowi.
W przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2c w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowane na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Zwolnienie powyższe dotyczy tylko wiat wymienionych w tym przepisie a nie innych. Zwolnienie stanowi wyjątek od zasady uzyskiwania pozwolenia na budowę, a więc nie może być interpretowane rozszerzająco (vide np. wyrok w sprawie II OSK 512/16, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako Baza Orzeczeń). Oznacza to, że jeśli konkretna budowla nie stanowi wiaty, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b., to nie podlega zwolnieniu z tego przepisu. O kwalifikacji decyduje natomiast sposób użytkowania wiaty oraz jej przeznaczenie (vide także wyrok w sprawie II SA/Bk 463/19, Baza Orzeczeń).
Jak ustaliły organy, a ustalenia te sąd podziela jako oparte na prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym, sporne wiaty (na dzień kontroli przez PINB były to dwa obiekty budowlane oddzielone przerwą o długości 3 m) w istocie pełnią funkcję zadaszonych miejsc parkingowych dla samochodów. Dowodzą tego m.in. zdjęcia wydrukowane przez PWINB z płytki CD załączonej do zażalenia Państwa K. Zdjęcia obrazują parkowanie na działkach nr [...] i [...] kilkudziesięciu pojazdów, w tym wykorzystywanych do wyścigów, a także autokaru z logo firmy skarżącej czy lawety. Z opisu tych zdjęć wynika, że wykonano je w okresie co najmniej od lutego 2019 r. do listopada 2019 r. (obrazują widok działek w porze zimowej i letniej). Sąd nie znajduje podstaw do podzielenia stanowiska skarżącej, jakoby dowód w postaci płytki CD z ww. zdjęciami nie mógł stanowić materiału dowodowego w sprawie. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Brak jest podstaw do przyjęcia nielegalnego charakteru tych zdjęć. Nie wyjaśniła skarżąca, na czym miałby ten nielegalny charakter polegać. Ze zdjęć wynika, że wykonano je prawdopodobnie spoza terenu działek skarżącej, co nie jest niedopuszczalne. Nie są one również użyte w nielegalnym celu, ale jako dowód na sposób użytkowania określonego terenu przedstawiony przez inne strony postępowania. Nie naruszają również zdjęcia prywatności, bowiem dotyczą terenu otwartego. Właściciele działek sąsiednich są uprawnieni do reagowania i zgłaszania właściwym organom przypadków, które w ich ocenie naruszają prawo. Zresztą o tym, czy dochodzi do naruszenia prawa, decyduje ostatecznie właściwy organ. Tym samym PWINB, związany obowiązkiem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i na podstawie kompleksowo zgromadzonego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), nie miał podstaw by tego dowodu nie wykorzystać. Postanowienie z dnia 10 października 2019 r. nie narusza prawa, tym bardziej że zostało wyczerpująco uzasadnione.
Parkowanie samochodów pod spornymi w sprawie niniejszej obiektami wynika również ze zdjęć wykonanych podczas niezapowiedzianej kontroli pracowników PWINB w dniu 9 października 2019 r. Natomiast prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącą w zakresie wynajmowania samochodów do jazdy w rajdach, a w konsekwencji użytkowanie działek jako miejsca parkowania i obsługi pojazdów mechanicznych wykorzystywanych w prowadzeniu tej działalności, potwierdza treść uzasadnienia decyzji Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. wydanej na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzją tą Burmistrz wstrzymał skarżącej użytkowanie działek nr [...] i [...] jako bazy transportowej firmy M. M. "D.". Do akt włączono również materiały z prowadzonego postępowania przez Burmistrza, zawierające zdjęcia i notatki dokumentujące parkowanie pojazdów pod spornymi w sprawie niniejszej wiatami. Nie ulega zatem wątpliwości, że wiaty służą jako zadaszone miejsca postojowe, na które należało uzyskać pozwolenie na budowę. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z obiektami, które wyglądają jak wiaty (nieutwardzone podłoże, dach, brak wszystkich ścian), ale PWINB trafnie wskazał – powołując się na zgromadzony w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy – że istnieje poważna wątpliwość odnośnie tego, czy nie są wykorzystywane jako zadaszone miejsca postojowe. Wskazuje na to ilość wiat (vide uzasadnienia w sprawach II SA/Bk 803/19, II SA/Bk 807/19), ich kształt, rozmiary i konstrukcja, jak również charakter prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. PWINB trafnie zakwestionował zatem kwalifikację dokonaną przez PINB wskazując na konieczność rozróżnienia wiat rekreacyjnych czy wykorzystywanych dla ochrony przed warunkami atmosferycznymi (których dotyczy przepis art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b.) oraz budowli wizualnie będących wiatami, ale spełniających funkcję zadaszenia miejsc postojowych, a więc nieobjętych regulacją art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. zwalniającą z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia. Zdaniem sądu, rozróżnienie to jest uzasadnione.
Argumentację powyższą wspiera treść regulacji § 19-21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Rozróżnia się w tej regulacji zadaszone i niezadaszone miejsca postojowe wymagając ich sytuowania w określonych odległościach od np. placów zabaw czy okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zakwalifikowanie każdej wiaty, w tym również spełniającej funkcję zadaszonego miejsca postojowego, według regulacji art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. oznaczałoby nie tylko wyłączenie z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, ale również zwalniałoby organ z badania spełnienia warunków co do odległości sytuowania. Czyniłoby to przepisy § 19 - § 21 warunków technicznych martwymi, a niedopuszczalna jest wykładnia prawa prowadząca do wniosku o zbędności określonych przepisów prawa.
Nie ma natomiast znaczenia dla kwalifikacji obiektu jako zadaszonego miejsca postojowego kilku pojazdów powierzchnia jego zabudowy. Rozważania zatem, czy wiaty stanowią jeden czy dwa obiekty istotne byłyby wyłącznie z punktu widzenia kwalifikacji z art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. wymagającej jako kryterium – powierzchni maksymalnie 50 m2.
Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają okoliczności powoływane przez skarżącą związane z uchyleniem przez SKO decyzji Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. czy wydania przez Burmistrza W. decyzji o warunkach zabudowy na działkę nr [...] dla budynku mieszkalnego. Uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie zmienia faktu, że jednym z dowodów w sprawie niniejszej mogą być materiały zebrane przez Burmistrza przed wydaniem uchylonej decyzji, tym bardziej że uchylenie nie nastąpiło z uwagi na nieprawidłowe zebranie tych dowodów czy w ogóle ze względu na ich zakwestionowanie, ale z uwagi na konieczność rozważenia właściwości organów nadzoru budowalnego do oceny zmiany przeznaczenia terenu działek. Nadto, ustalenia będące podstawą decyzji Burmistrza pokrywają się z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie niniejszej tworząc spójną całość. Nie jest więc tak że organy w sprawie niniejszej oparły się wyłącznie na uchylonej decyzji Burmistrza. Jeśli zaś chodzi o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na budynek mieszkalny na działce nr [...] , to sąd w sprawie niniejszej w całości podziela ocenę prawną sformułowaną przez sąd w sprawie II SA/Bk 545/19, w której wyrażono pogląd, iż nie dochodzi do zmiany przeznaczenia działki rolnej na mieszkaniową w sytuacji wydania decyzji o warunkach zabudowy na budynek mieszkalny, bowiem decyzja o warunkach zabudowy nie musi zostać zrealizowana (wyrok w sprawie II SA/Bk 545/19 dostępny w Bazie Orzeczeń). Sąd zwraca uwagę, że skarżąca nie zakwestionowała wyroku oddalającego jej skargę w sprawie II SA/Bk 545/19, a więc i oceny prawnej sądu co do charakteru działki nr [...] jako rolnej, mimo wydania decyzji o warunkach zabudowy na budynek mieszkalny.
W konsekwencji, skoro wybudowanie wiat wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którym inwestor się nie legitymował, konieczne było w niniejszej sprawie przeprowadzenie postępowania w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 P.b.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2); W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).
W sprawie niniejszej organ nałożył obowiązki zgodnie z ww. przepisem, zaś wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych było uzasadnione z uwagi na ustalenie podczas kontroli w dniu [...] lipca 2019 r., że wiaty są w trakcie realizacji (niepełne pokrycie dachowe).
Na marginesie sąd zauważa, że wskazywana przez pełnomocnika skarżącej możliwość kwalifikacji wiaty o wymiarach 5,70mx5,00 na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. nie działa na korzyść skarżącej i nie może spowodować, jako dodatkowy argument, uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. dotyczy wiat do 35 m2 powierzchni przy łącznej ich liczbie nie większej niż dwie na każde 500 m2 działki. Jednakże w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. takie wiaty zostały wymienione jako wymagające dokonania zgłoszenia. Brak zgłoszenia powoduje konieczność wszczęcia procedury legalizacyjnej z art. 49b P.b., w której przewidziano podobne obowiązki jak w procedurze z art. 48 P.b., tj. obowiązek przedłożenia zaświadczenia wykazującego zgodność z ładem przestrzennym, projektu zagospodarowania działki i dokumentów, o których mowa w stosownych ustępach przepisu art. 30 P.b. W procedurze z art. 49b P.b. również wymagane jest uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Powoływanie się zatem na kwalifikację jednej z wiat z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. nie skutkuje uwzględnieniem skargi.
Reasumując, prawidłowo przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego kwalifikacja spornych wiat stanowiących w istocie zadaszone miejsca postojowe, dla których wykonania konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę oraz wystarczająco udokumentowane materiałem dowodowym stanowisko organu, właściwie ocenionym na podstawie art. 80 K.p.a. powoduje, że zastosowanie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nie budzi zastrzeżeń. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Nie było również podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło