II SA/Bk 808/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydania z akt sprawy uwierzytelnionej kopii odpisu wyroku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia z [...]06.2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pan A. S., wnioskiem z dnia [...].06.2014 r., zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie – Dział Świadczeń Rodzinnych w B., w trybie art. 73 k.p.a., z prośbą: "o wydanie z akt sprawy dokumentu Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich, w którym jest informacja o oddaleniu powództwa przeciwko wierzycielowi A. S. o ustalenie ustania obowiązku alimentacyjnego". Wnosił także o listowne przesłanie uwierzytelnionej kopii dokumentu. Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...].06.2014 r. nr [...], na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 25 ustawy z dnia 07.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zmianami) – odmówił Panu A. S. wydania z akt sprawy uwierzytelnionej kopii odpisu wyroku Sądu Rejonowego w B., Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...].z dnia [...].02.2008 r., dotyczącego oddalenia powództwa przeciwko wierzycielowi A. S. o ustalenie ustania obowiązku alimentacyjnego. Organ pierwszej instancji uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 § 2 k.p.a., bowiem strona "nie wskazała jaki ważny interes przemawiał, dla którego żądany dokument chce otrzymać i uzasadnić swój wniosek". Na skutek zażalenia Pana A. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...].06.2004 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 73 § 2 k.p,.a. – utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, iż odwołujący się nie wskazał "ważnego interesu strony" w prośbie o wydanie mu żądanego dokumentu, zaś argumenty wskazane w zażaleniu, takie jak chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami – nie jest – zdaniem organu odwoławczego "ważnym interesem". Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Pan A. S., zarzucając błędną interpretację "ważnego interesu" dokonaną przez organ odwoławczy. Skarżący w sposób obszerny wyjaśnia dlaczego się domaga wydania przedmiotowego dokumentu, podkreślając, iż ma to związek z popełnieniem przestępstwa z art. 271 kk. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn wskazanych przez skarżącego, które są przedwczesne do merytorycznego rozpoznania przez Sąd. Podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszego postępowania administracyjnego stanowił art. 73 § 3 k.p.a., który stanowił, że "strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony". Organ pierwszej instancji otrzymał wniosek skarżącego z dnia [...].06.2014 r., w którym zawarte było jedynie żądanie wydania przedmiotowego dokumentu. Nie było zaś żadnej informacji w zakresie uzasadnienia wyżej wymienionego żądania. Organ, dysponując pismem skarżącego, charakteryzującym się formalnym brakiem w postaci wskazania "ważnego interesu", który uzasadniałby spełnienie żądania wnioskodawcy – już w dniu [...].06.2014 r. – wydał postanowienie o odmowie wydania żądanego dokumentu z uwagi na niewskazanie przez skarżącego "ważnego interesu". Działanie powyższe, zdaniem Sądu, narusza art. 64 § 2 k.p.a., bowiem organ obligowany przesłankami z art. 73 § 2 k.p.a. do badania "ważnego interesu" w sytuacji, gdy strona go nie wskazuje – winien wezwać ją do usunięcia braków w powyższym zakresie. Organ pierwszej instancji tego nie uczynił, błędnie przyjmując założenie, że strona winna od razu we wniosku go uzasadnić wykazując "ważny interes". W świetle treści cytowanego powyżej art. 64 § 2 k.p.a. – stanowisko to jest niezasadne. Również organ odwoławczy przychylił się do wyżej wymienionej koncepcji organu pierwszej instancji. Co prawda, próbował sanować błąd organu poprzez ocenę kilku zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu powodów, dla których żądał przedmiotowego dokumentu, ale zostało to dokonane z naruszeniem zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, a więc nie może być uznane za zgodne z prawem. Działanie organów spowodowało, że dopiero w skardze zostały przedstawione przez skarżącego obszerne powody, dla których uznał on je za "ważny interes" w uzyskaniu żądanego dokumentu. Jednak nie mogą one być merytorycznie rozpoznane przez Sąd – bo są przedwczesne. Dlatego też organ pierwszej instancji, w świetle wytycznych zawartych w niniejszym uzasadnieniu, przeprowadzając postepowanie w sprawie winien wykonać przesłanki zawarte w art. 64 § 2 k.p.a., a potem ocenić "ważny interes" zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. W myśl powyższych rozważań Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).