II SA/Bk 808/18

WyrokWSA w Białymstoku2019-03-21

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd obywatela polskiego do Stanów Zjednoczonych w celu podjęcia pracy i uzyskania karty stałego pobytu, przy jednoczesnym braku fizycznego przebywania w lokalu, w którym był zameldowany na pobyt stały, a także nieposiadaniu kluczy do tego lokalu, stanowi podstawę do wymeldowania go z tego lokalu na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa procesowego i materialnego, nieprawidłowo oceniając przesłanki wymeldowania. Pomimo deklaracji o chęci powrotu, całokształt zachowań i okoliczności faktycznych, w tym posiadanie karty stałego pobytu w USA, stała praca i koncentracja interesów życiowych za granicą, świadczą o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu miejsca stałego pobytu w Polsce. Brak podjęcia przez osobę zameldowaną kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, mimo twierdzeń o uniemożliwianiu mu wstępu, również przemawia za wymeldowaniem.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy zwrócili się o wymeldowanie A.C. z pobytu stałego, twierdząc, że przebywa on za granicą (USA) od lat i tam koncentruje swoje życie. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że brak fizycznego pobytu nie oznacza trwałego opuszczenia lokalu, a A.C. nadal przyjeżdżał do Polski i korzystał z lokalu. Wojewoda utrzymał tę decyzję, wskazując na konflikt z jedną ze współwłaścicielek i fakt, że A.C. nocował w lokalu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności, wskazując na stałe zamieszkanie A.C. w USA i brak jego rzeczy osobistych w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza C. z dnia [...] września 2018 roku numer [...]. U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dniu 9 kwietnia 2018 r. B.K.i I.M. zwróciły się do Burmistrza C. o wymeldowanie A. C. z pobytu stałego w miejscowości C., gm. C. Wyjaśniły, że A. C. przebywa za granicą, gdzie ma miejsce swojego stałego pobytu. Na przestrzeni lat 2011 - 2017 w Polsce był tylko cztery razy - ostatnio na początku 2017 roku. Od tamtego czasu nie był w kraju i nie dopełnił obowiązku meldunkowego, a przedmiotowy lokal opuścił z własnej woli, nie ma tam też żadnych rzeczy osobistych. Burmistrz C. decyzją z dnia 13 września 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 104 i 107 k.p.a., odmówił wymeldowania A. C. z pobytu stałego w miejscowości C., gm. C.. W toku postępowania wyjaśniającego organ w pierwszej kolejności ustalił, że właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości C. zabudowanej przedmiotowym lokalem są B.K., I.M. i P. K. Następnie w oparciu zeznania świadków: B. D., T. D., R. B., M. K., P. K. oraz wyjaśnienia A. C. stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka trwałego opuszczenia lokalu warunkująca wymeldowanie. Uznał, że pomimo, iż A. C. obecnie nie przebywa fizycznie w spornym lokalu, gdyż wyjechał za granicę, to jednak – zdaniem Burmistrza - przy obecnie istniejącym stanie faktycznym, tenże brak fizycznego pobytu nie oznacza jego opuszczenia, czy też trwałej rezygnacji z pobytu. Fakt wyjazdu za granicę w celach zarobkowych nie jest bowiem równoznaczny z trwałym opuszczeniem miejsca pobytu stałego. Nie bez znaczenia dla takiej oceny organ uznał też to, iż Pan C. w ciągu ostatnich lat przyjeżdżał na urlop i zamieszkiwał w spornym lokalu, ostatnio w maju 2018 r., co zgodnie potwierdzili świadkowie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I.M. podkreślając, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wykazał bezsprzecznie, iż A. C. nie mieszka w miejscu zameldowania od półtorej roku. Opuścił przedmiotowy lokal, mieszka w USA i to tam jest jego centrum życiowe. Podkreśliła, że w przedmiotowym lokalu nie ma żadnych rzeczy osobistych, a pozostawione przez niego dobrowolnie rzeczy zostały przeniesione do budynku gospodarczego. Powyższe okoliczności, zdaniem wnoszącej odwołanie, świadczą o dobrowolnym opuszczeniu miejsca stałego zameldowania na stałe. Na tej podstawie wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie o wymeldowaniu A. C. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości C. Wojewoda P. nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia [...]października 2018r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza C. o odmowie wymeldowania A. C. z pobytu stałego w miejscowości C.. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę prawną stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jednocześnie organ podkreślił, że prawidłowość decyzji dokonującej wymeldowania w trybie art. 35 ww. ustawy zależy od nadania właściwego znaczenia terminowi "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" stałego lub czasowego bez wymeldowania się. W ocenie Wojewody przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie dowiodło natomiast aby w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka warunkująca wymeldowanie. W tym zakresie zgodził się z organem I instancji, że co prawda A. C. nie przebywa obecnie w lokalu położonym w miejscowości C., gdyż wyjechał za granicę, to jednak brak fizycznego pobytu tejże osoby w przedmiotowym lokalu nie oznacza jego opuszczenia, czy też trwałej rezygnacji z pobytu w miejscu stałego zameldowania. Jak ustalono bowiem w toku postępowania administracyjnego A. C., przyjeżdżając do kraju zatrzymuje się w C., co potwierdziły zarówno osoby zamieszkujące w bliskim sąsiedztwie przedmiotowego lokalu, jak i M. K. (mieszkająca pod adresem C. na stałe). Z zeznań sąsiadów wynika, że znają A.C. od 5-7 lat, wiedzą, że często przyjeżdża do przedmiotowego lokalu i wyjeżdża za granicę, a ostatnio w miejscu stałego zameldowania był przez 2 tygodnie w lutym 2018 r. Natomiast M. K. podała do protokołu w dniu 16 sierpnia 2018 r., że kiedy A.C. był ostatni raz w kraju w maju 2018 roku, to dwie noce przebywał w miejscu stałego zameldowania, jednakże z uwagi na niewłaściwe zachowanie przestała go wpuszczać. Dodała przy tym, że chce wymeldować A.C., bo jest agresywny i zakłóca jej spokój. Na podstawie powyższych zeznań organ II Instancji doszedł do wniosku, że pomiędzy stronami istnieje konflikt, ale w obecnie ustalonym stanie faktycznym sprawy przedwczesnym byłoby przyjęcie, że A.C. definitywnie zerwał więzi z miejscem stałego zameldowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jeszcze w maju 2018 r. był i nocował w przedmiotowym lokalu, wcześniej kiedy był w kraju w lutym br. przebywał w miejscu stałego zameldowania przez 2 tygodnie, późniejsze zaś nieprzebywanie nie wynikało z jego własnej woli, ale spowodowane było tym, że M. K. przestała go do lokalu wpuszczać (wyjaśnienia M. K. z dnia [...] sierpnia 2018 r. czy notatka służbowa Policji z przeprowadzonej w dniu 12 lipca 2018r. interwencji, podczas której A.C. poinformował, że M. K. utrudnia mu zamieszkiwanie w miejscu stałego zameldowania). Organ, w oparciu o zeznania M.K. i P. K. oraz ustalenia dokonane podczas oględzin spornego lokalu, stwierdził też, iż A.C. pozostawił w miejscu stałego zameldowania rzeczy osobiste, co świadczy, że nie zerwał więzi z przedmiotowym lokalem. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie określona w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła I.M. zarzucając jej naruszenie: (-) art. 7 k.p.a. przez dowolną ocenę okoliczności sprawy, niezasadne uznanie, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za wymeldowaniem i w konsekwencji wydanie decyzji wbrew słusznemu interesowi właścicieli lokalu i wbrew interesowi społecznemu, jakim jest zasada praworządności i równego traktowania obywateli; (-) art. 36 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie wyrażające się w niewymeldowaniu A. C. w sytuacji gdy wyjechał on za granicę kraju na stałe, co świadczy za podstawą wymeldowania z pobytu stałego w kraju, nawet jeśli nie wykonał on obowiązku meldunkowego w tym zakresie. Uzasadniając zarzuty skargi jej autorka wyjaśniła, że Pan C. na stałe mieszka w USA i tam jest jego centrum życiowe. Tam posiada pracę, tam załatwia wszystkie sprawy urzędowe, tam się leczy i tam koncentrują się jego wszystkie interesy życiowe. W USA mieszkają też jego dwie córki. Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że A.C. jest obcą osobą dla właścicieli lokalu zlokalizowanego w miejscowości C., która stwarza dodatkowo zagrożenie dla M.K. i innych współwłaścicieli. W lokalu nie ma on swoich rzeczy osobistych, a stare ubrania i buty, które nie przedstawiają żadnej wartości, zostały przeniesione do budynku gospodarczego. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wymeldowanie z pobytu stałego Pana C. z lokalu położonego w miejscowości C. ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję, Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.), co dało podstawę do uchylenia obydwu rozstrzygnięć. Uzasadniając tak dokonaną ocenę dostrzec w pierwszej kolejności trzeba, że materialną podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania (jak i odmowy) z miejsca pobytu stałego stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 1382), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zwrócić należy jednak uwagę, że ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza możliwości przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, co nie upoważnia jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności. O opuszczeniu skutkującym wymeldowaniem może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, że lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba tym samym oceniać na tle konkretnej sytuacji. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy natomiast pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13; dostępny w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto, co należy podkreślić zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. Przez dobrowolność rozumie się przy tym nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu. O opuszczeniu lokalu można tym samym mówić także wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (tj. wbrew własnej woli), nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Podkreślić przy tym trzeba, że skuteczne skorzystanie ze środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania nie oznacza jedynie formalnego wystąpienia o stosowną ochronę prawną do właściwych organów, lecz uzasadnione prawnie wystąpienie, w wyniku którego właściwe organy uznały za bezprawne działania dysponenta lokalu. Nieskorzystanie z takich środków prawnych, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być bowiem przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. Nawet, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podejmuje żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu, faktycznie zaś mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu, odmowa wymeldowania potwierdziłaby jedynie fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2596/14, z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1069/05, z dnia 6 października 2006r., sygn. akt II OSK 65/05, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1895/07, wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 463/12, wszystkie dostępne w CBOSA). W kontekście powyższych uwag kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miało ustalenie, czy opuszczenie spornego lokalu przez A.C. nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Przy czym, wobec podnoszonego argumentu, że nie wymelduje się dobrowolnie i obecnie nadal chciałby mieszkać w przedmiotowym lokalu, istotne znaczenie miało, czy Pan C. podejmował skuteczne środki prawne umożliwiające mu powrót do lokalu. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd stwierdził, że niewątpliwie przed organem pierwszej instancji prowadzone było postępowanie wyjaśniające dotyczące przesłanek wymeldowania. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, nie zostało ono przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a decyzje organu pierwszej i drugiej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ustalenie okoliczności istotnych dla dokonania oceny, co do zaistnienia przesłanek wymeldowania. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych decyzji, rozstrzygający dla odmowy wymeldowania A.C. z pobytu stałego w miejscowości C. był fakt, iż opuszczenie przez niego spornego lokalu nie nastąpiło w sposób definitywny i nie wynikało z jego zamiaru, ale miało związek z istniejącym konfliktem pomiędzy nim, a M. K. (byłą partnerką). W ocenie Sądu kwestia ewentualnego konfliktu jakimi istnieje pomiędzy ww. osobami ma drugorzędne znaczenie dla oceny dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu w kontekście całokształtu materiału dowodowego sprawy, w szczególności zeznań samego A.C.. Przesłuchany w charakterze strony przyznał bowiem, że swoje sprawy życiowe i osobiste koncentruje w USA, gdzie przebywa od kilkunastu lat i gdzie ma stałą pracę i stały pobyt. Co prawda stwierdził, że dobrowolnie nie wymelduje się z lokalu w miejscowości Czaje-Wólka, bo ma tam swoje rzeczy osobiste, ale jednocześnie przyznał, że nie ma i nigdy nie miał kluczy do przedmiotowego lokalu. W ocenie Sądu nie bez znaczenia dla oceny przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu pozostaje też fakt, przyznany przez pełnomocnika A.C. na rozprawie w dniu 21 marca 2019r., że kiedy A.C. przyjeżdża do C. to wynajmuje domek w ośrodku sportu i rekreacji i tam się zatrzymuje. Ponadto, co wynika również ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co pominęły organy orzekające w przedmiotowej sprawie, do daty wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanego złożeniem przez Skarżącą wniosku o wymeldowanie, A.C. ani razu nie przejawił woli podjęcia środka prawnego, który dałaby mu możliwość powrotu pod wskazany adres. Jak to już zostało wcześniej wskazane, środkiem prawnym skierowanym przeciwko bezprawnemu uniemożliwieniu korzystania z lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana, jest przysługujące jej roszczenie wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie posiadania lokalu. Zgodnie zaś z art. 344 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j.: z 2018 r., poz. 1025 ze zm.), dalej "k.c.", przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza, ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba, że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. W rozpoznawanej sprawie bezsprzecznym jest, że A.C. z takim roszczeniem do sądu cywilnego nie wystąpił, pomimo, iż – jak twierdzi – nie był wpuszczany do miejsca swojego stałego zamieszkania przez byłą partnerkę. Wydając decyzję o odmowie wymeldowania, organy nie dokonały ustaleń w powyższym zakresie. Organ I instancji zrelacjonował jedynie treść przeprowadzonych dowodów, oświadczeń i pism, pomijając całkowicie powyższy aspekt. Tym samym faktycznie nie przeprowadził analizy okoliczności zaistnienia bądź nie przesłanek do wymeldowania w kontekście dobrowolności i trwałości opuszczenia przez stronę spornego lokalu. Podobnie organ odwoławczy uznając, że A.C. nie zrezygnował trwale z powrotu do kraju i miejscu pobytu stałego w rozumieniu 35 ustawy także nie dokonał, na podstawie powołanych dowodów, wystarczającej analizy co do ustalenia okoliczności przemawiających za brakiem spełnienia przesłanek wymeldowania. Stwierdził jedynie, że powodem opuszczenia przez A.C. miejsca pobytu stałego był istniejący pomiędzy nim, a M. K. konflikt uniemożliwiający mu swobodne korzystania z przedmiotowego lokalu. Ponadto ustalił, że A.C. nie zerwał całkowicie więzi z miejscem pobytu stałego i nadal chce mieszkać w tym lokalu. Wskazanie takich okoliczności, zdaniem Sądu, nie było jednak wystarczające do podjęcia w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wymeldowania. Wojewoda nie wyjaśnił, jakie konkretnie dowody przemawiają za uznaniem, że centrum życiowe strony nadal znajduje się w miejscu zameldowania na pobyt stały oraz, że opuszczenie miejsca pobytu nie było w istocie dobrowolne i trwałe. Należy bowiem podkreślić, że oceny przesłanek wymeldowania nie można dokonywać jedynie na podstawie subiektywnych przekonań i deklaracji strony. Jak już wcześniej wskazano to obiektywne okoliczności decydują o spełnieniu przesłanek wymeldowania. Deklarowana zaś przez stronę chęć powrotu do przedmiotowego lokalu, zwerbalizowana co istotne po wszczęciu przez Skarżącą postępowania o wymeldowanie, nie może mieć zatem wpływu na ustalenia dotyczące jego faktycznego, aktualnego miejsca pobytu oraz jego trwałości. Zameldowanie potwierdza bowiem istniejący stan faktyczny, a nie chęci czy zamiar strony. W przedmiotowej sprawie fakty są zaś takie, że A.C. przebywa w USA, gdzie ma stałą pracę i stały pobyt. Fakt zaś stałego, dobrowolnego przebywania za granicą (tak należy rozumieć posiadany przez Pana C. status stałego pobytu) świadczy o tym, że strona właśnie w USA posiada swoje centrum życiowe, w którym koncentrują się sprawy osobiste i zawodowe. Już sam fakt posiadania przez A.C. Karty Stałego Pobytu Stanów Zjednoczonych przemawia za trwałością i dobrowolnością opuszczenia spornego lokalu w Polsce. Z posiadaniem takiej karty wiąże się bowiem m.in. zakaz wyjazdów dłuższych niż rok poza terytorium USA. W tych okolicznościach trudno zgodzić się z tezą zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, że opuszczenie lokalu w miejscowości C. i wyjazd do USA nie był dobrowolny, a związany był z konfliktem, jaki wywiązał się pomiędzy stroną, a M. K. Nie sposób też przyjąć, iż sporny lokal stanowi nadal, jak przyjął to organ odwoławczy, ośrodek życia rodzinnego Pana C. Aktualne i od wielu lat trwające skoncentrowanie spraw życiowych, majątkowych i zawodowych w innym miejscu, tj. za granicą, jest tu oczywiste. Deklarowanie zaś, w bliżej nieokreślonej przyszłości powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania nie ma znaczenia prawnego w tej sytuacji, bowiem warunkiem uznania trwałości opuszczenia nie jest okoliczność dotycząca zdarzeń niepewnych, mających nastąpić dopiero w przyszłości, lecz ocena już istniejących faktów. Przypomnieć w tym miejscu też należy, że to, iż strona od czasu do czasu pojawia się w lokalu, w którym jest zameldowana nie oznacza, że jest to jej centrum życiowe. Nawet posiadanie w lokalu swoich rzeczy nie stwarza jeszcze z tego lokalu automatycznie jej centrum życiowego. Pamiętać bowiem trzeba, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zameldowanie w określonym lokalu ma wyłącznie charakter rejestracyjny, potwierdzający fakt pobytu w nim konkretnej osoby i nie tworzy, ani nie potwierdza istnienia jakiegoś prawa do tego lokalu. W świetle art. 35 ustawy prawnie niedopuszczalnym jest natomiast utrzymywanie dalszego, fikcyjnego zameldowania w lokalu osoby, która w rzeczywistości lokal ten opuściła i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W przedmiotowej sprawie całokształt zachowań Pana C. i treść składanych przez niego oświadczeń wskazuje, że deklarowana przez niego chęć powrotu do lokalu ma charakter iluzoryczny, w szczególności w kontekście posiadanej karty stałego pobytu w USA. Podejmowane zaś przez niego czynności nie mają odzwierciedlenia w zamiarze stałego przebywania w przedmiotowym lokalu, a co najwyżej doprowadzenie tego postępowania do korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe skład orzekający doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Wojewody P. oraz Burmistrza C. zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że opuszczenie przez A.C. spornego lokalu nie było ani dobrowolne, ani trwałe. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną powyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło