II SA/Bk 810/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H.B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie zaliczenia do osób niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. w dniu [...] sierpnia 2007 r. wydał w stosunku do H.B. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...] (K-1). Powyższym orzeczeniem organ ten zaliczył H.B. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem oraz stosownym pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia doręczono prawidłowo zainteresowanej dnia 10 września 2007 r. (K-2 akt organu II instancji). Odbiór przesyłki potwierdził bowiem własnoręcznym podpisem E.B. (dorosły domownik w myśl art. 43 KPA) - mąż H.B. W pouczeniu doręczonego orzeczenia organ wskazał, iż od niniejszego orzeczenia przysługuje odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. za pośrednictwem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. H.B. nie zaskarżyła powyższego orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2007 r. w ustawowym terminie, tj. do 24 września 2007 r., zaś w dniu 3 października 2007 r. złożyła do ww. organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania na to orzeczenie. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż orzeczenie odebrał jej mąż, który był nieupoważniony do "reprezentowania wnioskodawczyni w postępowaniu odwoławczym", zaś wnioskodawczyni o treści doręczonego orzeczenia dowiedziała się dopiero w dniu 27 września 2007 r., kiedy to powróciła z sanatorium, w którym przebywała w okresie od 7 do 27 września 2007 r., na dowód czego przedstawiła zaświadczenie o pobycie na leczeniu rehabilitacyjnym (K-4). Zdaniem H.B. jej wniosek był złożony prawidłowo, albowiem zgodnie z dyspozycją przepisu art. 58 KPA w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny do złożenia odwołania, tj. od dnia 27 września 2007 r., kiedy to wnioskodawczyni powróciła z leczenia w sanatorium. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. znak [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r., Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) przekazał przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu według właściwości Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. (K-6). Na marginesie należy zaznaczyć, iż na powyższe postanowienie wnioskodawczyni złożyła w dniu [...] października 2007 r. zażalenie. Wskutek rozpoznania tego zażalenia ww. organ postępowanie umorzył, zaś H.B. na powyższe orzeczenie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., która to skarga postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt [...] została odrzucona. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2007 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania (K-7). W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż za podstawę takiego a nie innego rozstrzygnięcia przyjął nie dokonanie przez stronę czynności, dla której termin był ustanowiony. Organ podniósł, iż co prawda zamiar złożenia odwołania może wynikać jedynie w sposób dorozumiany z faktu zawnioskowania o przywrócenie terminu, jednakże na skutek wnikliwej analizy treści wniosku organ ten nie znalazł żadnych uwag czy zarzutów świadczących o niezadowoleniu z orzeczenia. Zdaniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 58 KPA, stanowiącym, iż termin można przywrócić na prośbę strony, tylko w razie łącznego spełnienia określonych prawem przesłanek. W wyniku braku jednej z nich (tj. niedopełnienia czynności, dla której był ustanowiony termin) organ odmówił przywrócenia terminu. W dalszych wywodach uzasadnienia ww. postanowienia organ II instancji wskazał, iż nie podzielił argumentacji wnioskodawczyni, jakoby wyjazd do sanatorium miał charakter przeszkody nagłej i uniemożliwiającej skuteczne zaskarżenie orzeczenia. W ocenie organu wyjazd był planowany, a strona miała możliwość innego zorganizowania swoich spraw w sposób umożliwiający ewentualne skuteczne zaskarżenie orzeczenia. Za nietrafną też uznał argumentację, iż mąż H.B. (dorosły domownik zrozumieniu art. 43 KPA) nie miał upoważnienia "... do reprezentowania wnioskodawczyni w postępowaniu odwoławczym ... ", albowiem w przedmiotowej sprawie istniała możliwość skutecznego złożenia odwołania innymi sposobami, bez konieczności udzielania upoważnienia. Prawomocne postanowienie z dnia [...] października 2007 r. o odmowie przywrócenia terminu wraz z uzasadnieniem i stosownym pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało H.B. doręczone w dniu 22 października 2007 r. (K-8). Na powyższe postanowienie zainteresowana H.B. w dniu [...] listopada 2007 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. (k. 5-6). W skardze tej wniosła o: – dogłębne zbadanie i wyjaśnienie nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. nr PS [...] z dnia [...] października 2007 roku, otrzymanej w dniu 22 października 2007 roku, – zobowiązanie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. do uchylenia powyższego postanowienia w sprawie, – przywrócenie skarżącej terminu do złożenia odwołania od orzeczenia o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2007 roku. W uzasadnieniu skargi H.B. podniosła, iż zaskarżone przez nią rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem oraz zasadami współżycia społecznego, albowiem skarżąca w dniach od 7 do 27 września 2007 r. przebywała w Centrum Rehabilitacji Rolników w H.– Z. i wobec jej nieobecności w miejscu zamieszkania nie odebrała orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wskutek absencji nie mogła także wnieść odwołania od powyższego orzeczenia, przez co złożyła wniosek o przywrócenie jej terminu do złożenia odwołania. Niniejszy wniosek był zasadny, gdyż wniesiony w przewidywanym ustawą terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie odwołania, bowiem skarżąca o treści przesłanego jej orzeczenia dowiedziała się dopiero w dniu 27 września 2007 r. Zdaniem H.B. nastąpiła nadzwyczajna przeszkoda w prowadzeniu i podjęciu czynności prawnych odwoławczych, zaś osoba, która odebrała odpis orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. nie miała upoważnienia do reprezentowania skarżącej w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca podniosła, iż jest "ewidentnie niezadowolona" z orzeczenia o zaliczeniu jej do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co świadczy o wniesionym przez nią wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od niego. Zdaniem skarżącej już złożenie przedmiotowego wniosku świadczyć miało o jej niezadowoleniu z orzeczenia, "które jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, a to z kolei jako fakt powszechnie znany w myśl art. 228 § 2 kpc nie wymaga dowodu". Skarżąca powołując szereg przepisów kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu cywilnego w sposób dość zawiły starała się wykazać, iż zarówno orzeczenie o ustaleniu niepełnosprawności jak i postanowienie odmawiające jej przywrócenia terminu do złożenia odwołania wydane zostały z naruszeniem prawa oraz wbrew zasadom współżycia społecznego, powodując przy tym szkodę materialną i jako rozstrzygnięcia naruszające jej prawa winny zostać konwalidowane. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. w odpowiedzi na przedmiotową skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. W uzasadnieniu podniósł te same argumenty jak w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do złożenia przez H.B. odwołania od orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2007 r. Zdaniem organu wyjazd skarżącej do sanatorium nie miał charakteru przeszkody nagłej i uniemożliwiającej skuteczne zaskarżenie orzeczenia. Przede wszystkim zaś skarżąca nie spełniła wymogów nałożonych na nią przepisem art. 58 KPA, a mianowicie wraz z wniesieniem o przywrócenie terminu nie dokonała czynności, dla której termin był ustanowiony, co musiało skutkować odmową przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podległa uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę niniejszą w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdza, że zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania o przywrócenie skarżącej terminu do złożenia odwołania. Przepis art. 58 par. 1 i 2 kpa zawiera cztery przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym, dla której określony był termin, przy czym wszystkie przesłanki musza być spełnione łącznie. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy, drugą przesłanką jest wniesienie prośby o przywrócenie terminu (art. 58 par 1 kpa), trzecią przesłanką jest konieczność dochowania 7 – dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś czwarta przesłankę stanowi dopełnienie czynności, dla której określony był termin (art. 58 par. 2 kpa). W wypadku skarżącej czynnością tą jest odwołanie od orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...].08.2007r. wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. W sytuacji, gdy strona, jak w tym przypadku, nie dołącza do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, samego odwołania i z treści wniosku o przywrócenie terminu nie daje się wyczytać, że jest ono jednocześnie odwołaniem (we wniosku brak jest jakichkolwiek zarzutów merytorycznych pod adresem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności a powoływane są wyłącznie przyczyny spóźnienia się z odwołaniem), obowiązkiem organu administracji jest wezwanie strony do dokonania zaniedbanej czynności procesowej. W wyroku z dnia 2.08.2000r. sygn. SA/Bk 142/00 (OSP 2002/5/72) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można przejść do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem strony do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonała. Gdyby skarżący nie uczynił zadość temu wezwaniu, wówczas to – zgodnie z art. 64 par. 2 kpa – wniosek o przywrócenie terminu należałoby pozostawić bez rozpoznania, a nie wydawać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. W wyroku zaś z dnia 22.04.2005r. sygn. VI S.A./Wa 1502/04 ( Lex nr 165934) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nawet samo złożenie prośby o przywrócenie terminu przekroczeniem nieprzywracalnego 7 – dniowego terminu, określonego w art. 58 par. 2 kpa, nie zwalnia organu od wykonania obowiązku wezwania strony do dopełnienia czynności, czyli złożenia odwołania. Skład orzekający sądu w niniejszej sprawie podziela stanowiska wyrażone w przytoczonych tezach. Prezentując pogląd o niedopuszczalności przystąpienia przez organ do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w przypadku widocznego niedopełnienia przez stronę zaniedbanej czynności procesowej. Niedopełnienie przez stronę składającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, obowiązku dołączenia do wniosku odwołania, stanowi błąd formalny wniosku, którego uzupełnienie powinien zarządzić organ w trybie art. 64 par. 2 kpa. Stąd w niniejszej sprawie powoływanie się przez organ na brak dołączenia odwołania do wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, bez wcześniejszego wezwania strony do dołączenia odwołania, nie mógł stanowić podstawy do odmowy przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 58 w związku z art. 64 kpa w sposób mogący mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia o wniosku, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 par. pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uchylenia postanowienia stało się zamieszczenie w wyroku punktu stwierdzającego niemożność wykonania skarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi).-