II SA/Bk 810/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B. I. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym uchyla zaskarżoną decyzję Wnioskiem z dnia [...].05.2018 r. (który wpłynął do organu dnia [...].05.2018 r.) funkcjonariusz B. I. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Z. o zwiększenie uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie do wysługi lat, dotychczas nieudokumentowanego, okresu pracy w charakterze domownika, w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, położonym w miejscowości J. w okresie od dnia [...].04.1987 r. do dnia [...].03.1991 r. Decyzją z dnia [...].08.2018 r. (rozkazem personalnym nr [...]) Komendant Powiatowy Policji w Z. odmówił zaliczenia do wysługi lat, wnioskowanego przez B. I., okresu pracy w gospodarstwie rodziców. Komendant Powiatowy Policji w Z., po przeprowadzeniu postepowania dowodowego stwierdził, że rodzice funkcjonariusza nie prowadzili zawodowej działalności rolniczej (pracowali poza rolnictwem), co dyskwalifikuje uznanie wnioskodawcy jako domownika pomagającego w prowadzeniu gospodarstwa rolnego jego rodziców. Organ I instancji powołał jako podstawę prawną decyzji art. art. 6 f, 101 ust. 1,107 ust. 1 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.) w związku z par. 3 ust. 1 oraz par. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz.1236 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3ustawy z dnia 20,07.1990 r. o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. nr 54, poz. 310). Odwołanie od powyższej decyzji złożył B. I. (zwany dalej: skarżącym). Stwierdził, że Komendant Powiatowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, którą prowadził przewlekle i końcowo rozstrzygnął niekorzystnie dla wnioskodawcy. Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...].10.2018 r. nr 1448/2018, powołując art. 105 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia [...].04.1987 r. do dnia [...].03.1991 r. Organ II instancji ustalił, że rozkazem personalnym z dnia [...].08.2018 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. B. I. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...].08.2018 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organ stwierdził, że skoro skarżący nie posiada już statusu policjanta od dnia [...].08.2018 r. to nie można, wobec jego osoby, stosować przepisów które dotyczą funkcjonariuszy policji. Zaistniał brak podstaw prawnych do wydania orzeczenia merytorycznego przez organ II instancji w zakresie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż przepisy dotyczą osób aktualnie pobierających uposażenie z tytułu pełnionej służby w Policji. Na datę wydania decyzji przez organ odwoławczy B. I. nie był już funkcjonariuszem Policji i nie otrzymywał, z tego tytułu , uposażenia. Organ stwierdził, że postępowanie administracyjne należało umorzyć na podstawie art. 105 par. 1 k.p.a z powodu jego bezprzedmiotowości. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku B. I. (zwany dalej: skarżącym) wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zawarł szereg zarzutów dotyczących nieprawidłowego i opieszałego prowadzenia postępowania przez organ I instancji. Skarżący nie zgodził się z oceną organu co do braku przesłanek do zaliczenia mu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu w służbie. Wskazał na areał uprawianego gospodarstwa, wieloletnią własną pomoc w prowadzonym przez rodziców gospodarstwie oraz nieprawidłowe przyjęcie, przez organy, że gospodarstwo rolne nie stanowiło źródła utrzymania rodziny. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, zwracając uwagę na okoliczność, że skarżący nie podniósł zarzutu w zakresie zasadności umorzenia postępowania administracyjnego przez organ II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dni 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 t. j.) wojewódzki sąd administracyjny, w zakresie swoich kompetencji, ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia w/wymienionych przepisów i wad w postępowaniu, mogących mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U.z 2018 r., poz.2107, zwana: p.p.s.a). Z kolei art. 134 par. 1 p.p.s.a stanowi, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd jest, z urzędu, zobowiązany do badania prawidłowości zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania przy wydawaniu decyzji przez organ odwoławczy, polegające na wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie przewidzianej w art. 138 k.p.a. (kwalifikującej decyzję właściwie do stwierdzenia nieważności). Art. 138 par. 1 k.p.a zawiera katalog możliwych rozstrzygnięć, jakie może zastosować organ odwoławczy. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: - utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję - uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo - umarza postępowanie odwoławcze. Tymczasem organ odwoławczy, wydając decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 k.p.a, nie zastosował, obowiązującego organ odwoławczy, przepisu art. 138 k.p.a. Umarzając postępowanie na w/w podstawie istnieje podstawa do twierdzenia, że zostało umorzone jedynie postępowanie odwoławcze zaś decyzja organu I instancji pozostała w obrocie prawnym. Tymczasem, jak się wydaje, intencją organu II instancji było umorzenie całego postępowania z racji jego bezprzedmiotowości. Nie wynika to niestety z komparycji zaskarżonej decyzji, ponieważ nie została uchylona decyzja pierwszoinstancyjna (jak stanowi art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a). W sytuacji, gdy doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawi), to Sąd nie może rozpoznać merytorycznych zarzutów skargi złożonej przez B. I.. Dlatego Sąd nie zajął stanowiska wobec żadnego z uchybień, które wymienia skarżący w treści skargi. Sąd uchylił decyzję organu II instancji wyłącznie z powodu popełnienia poważnych uchybień proceduralnych, które należy wyeliminować przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji.