II SA/Bk 811/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę We wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. W. W. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] przyznał stronie dodatek mieszkaniowego w kwocie 97,55 zł miesięcznie na okres od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2018 r. Od decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożył W. W. zarzucając naruszenie art. 7, 8 i 80 K.p.a. Wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie środków z pomniejszeniem udziału własnego o 15 % lub przyznania środków w całości na uregulowanie zaległości za media. Podał, że przedstawił dokumentację w zakresie zaległych rachunków, postępowanie trwa od marca 2017 r. Obecnie pominięto zupełnie to zagadnienie jakoby problem zaległych rachunków nie istniał. Odwołujący podał, że nic nie może zaoszczędzić, bo nie ma nawet co jeść. Przyznane 97,55 zł na miesiąc być może pokryje koszty wody i energii, jednak są też zaległości od grudnia 2016 r. w zakładzie energetycznym i za telefon stacjonarny w Orange, który już zlikwidował. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że ze zgromadzonych akt sprawy wynika, iż średni miesięczny dochód na jednego członka jednoosobowego gospodarstwa domowego W. W. w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosi 298,42 zł. Natomiast 175 % najniższej emerytury stanowi 1.750 zł. W świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), normatywna powierzchnia użytkowa dla lokalu mieszkalnego dla 1 osoby wynosi 35 m2. Powierzchnia użytkowa 38,33 m2 przekracza powierzchnię normatywną 35 m2, jednakże nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% powierzchni stosownie do art. 5 ust. 5 ustawy a zatem dodatek mieszkaniowy w sprawie niniejszej przysługuje. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych właścicieli lokali mieszkalnych - opłaty za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. W. W. złożył wniosek i deklarację o dochodach w dniu [...] sierpnia 2017 r. z podaniem wysokości dochodów gospodarstwa domowego od [...] stycznia 2017 r., a więc i w okresie od maja do lipca 2017 r. w kwocie 0,00 zł i powierzchni użytkowej lokalu 100 m2. Zdaniem Kolegium oświadczenie to podlegało weryfikacji. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej R. prawidłowo poczynił w tym zakresie własne odmienne ustalenia. Ustalił dochód strony i powierzchnię użytkową lokalu i przyjął że wynosi ona 38,33 m2. Wskazano, że W. W. zajmuje mieszkanie do którego posiada tytuł prawny w postaci 1/3 udziału we współwłasności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, o powierzchni użytkowej 115 m2. Łączny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosił 298,42 zł w przeliczeniu na 3 miesiące wynosi 99,47 zł. W. W. nie wykazał by ponosił jakieś zaliczalne wydatki poza wydatkami za wodę. Wydatki w tym zakresie na powierzchnię użytkową zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy wynoszą 25,25 zł, natomiast wydatki na powierzchnię normatywną zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy wynoszą 23,06 zł. Brak przedłożenia innych dokumentów potwierdzających poniesione wydatki, spowodował konieczność przyjęcia, że faktyczne miesięczne wydatki na lokal wynoszą 23,06 zł. Zdaniem Kolegium wydatków w postaci innych wcześniejszych wydatków nie można uwzględnić przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak upoważnienia w stosownym przepisie prawnym - § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156 poz. 1817 ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie). Organ podał, że mieszkanie wnioskodawcy nie jest wyposażone w centralne ogrzewanie, ciepłą wodę czy gaz przewodowy i z tego tytułu przysługują mu ewentualnie stosowne ryczałty niezależnie od poniesionych faktycznych wydatków, przy spełnieniu przesłanki dochodowej. Wydatki na ten cel obliczono ryczałtowo zgodnie z § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia i ustalono, że wynoszą one: 1. ryczałt na zakup opału z tytułu braku wyposażenia lokalu mieszkalnego w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania - 5kWh x 0,5673 zł brutto x 38,33 m2 = 99,28 zł; 2. ryczałt na zakup opału z tytułu braku wyposażenia lokalu mieszkalnego w instalację ciepłej wody - 20 KWh x 1 x 0,5673 zł = 11,35 zł; 3. ryczałt na zakup opału z tytułu braku wyposażenia lokalu mieszkalnego w instalację gazu przewodowego - 10 kWh energii elektrycznej x 0,5673 zł = 5,67 zł. Łączna kwota wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku wynosi: 99,28 + 11,35 + 5,67 = 116,30 zł. Miesięczne wydatki z ryczałtem wynoszą 23,06 + 116,30 = 139,36 zł. Z deklaracji o dochodach wynika, że dotyczy ona okresu od 1 stycznia 2017 r, co nie jest prawidłowe, gdyż z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego z 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku, a więc od 1 maja 2017 r. do 31 lipca 2007 r. Dochód strony został ustalony prawidłowo z okresu od maja 2017 r. do 31 lipca 2017 r, co organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji. W okresie od maja do lipca 2017 r. wnioskodawca osiągnął dochód tylko z gospodarstwa rolnego. W tym okresie jego dochód wyniósł 223,25 zł a miesięcznie 99,47 zł. Organ wskazał, że w przypadku gospodarstwa rolnego, dochód ustala się na podstawie powierzchni gruntów w ha przeliczeniowym i przeciętnego dochodu z ha przeliczeniowego, ogłaszanego przez Prezesa GUS - art. 3 ust. 4 ustawy. Aktualnie dochód z 1 ha przeliczeniowego wynosi 1. 975 zł (M.P. z 2016 r, poz. 932). Na terenie Gminy R. odwołujący się w ½ jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 0,9864 ha przeliczeniowego oraz w 1/3 współwłaścicielem gospodarstwa o pow. 0,3337 ha przeliczeniowego. W związku z tym część gospodarstwa rolnego przypadającego odwołującemu się ma powierzchnię 0,6044 ha przeliczeniowego. Zatem roczny dochód z przypadającej stronie części tego gospodarstwa wynosi 298,42 zł, natomiast na miesiąc 99,47 zł - 0,6044 x 164,58 x 3 m = 298,42. Organ wywiódł, że stosownie do przepisów art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, 15 % miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego odwołujący się winien przeznaczać na wydatki mieszkaniowe, natomiast pozostałą różnicę pokrywa dodatek mieszkaniowy. Miesięczny dochód gospodarstwa strony wynosi: 99,47 zł - 99,33 zł x 15% = 14,92 zł; 139,36 - 14,92 zł = 124,44 zł. Zgodnie z art. 6 ust 10 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Z ust. 11 wynika, że Rada Gminy w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10. Rada Gminy R. nie podjęła uchwały w tej sprawie. W związku z tym wysokość dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem na opał wynosi 97,55 zł - 139,36 x 70%. W tym kwota ryczałtu na zakup opału wynosi: 81,41 zł. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Zatem zgodnie z tym przepisem dodatek mieszkaniowy w sprawie niniejszej został przyznany na okres od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2018 r. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył W. W. i zarzucił naruszenie art. 7, 8, 10 i 80 K.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie środków na pokrycie zaległych opłat za media. Podał, że w aktach znajduje się protokół zdjęcia liczników i odcięcia energii elektrycznej, zaś podane wyliczenia pomocy społecznej są "w skali zaniedbań i uchybień". Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180, ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817, ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie). Jak wynika z uregulowań zawartych w ustawie, dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 3 ust. 1 ustawy); w razie gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa jest wyższy, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 6 ust. 8 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana normatywną powierzchnią, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. (art. 5 ust. 5 ustawy). Wyżej wskazane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie przesłanek, jakimi są posiadanie jednego z wymienionych w ustawie tytułu prawnego do lokalu, osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (kryterium dochodowe) oraz zajmowanie lokalu mieszkalnego W niniejszej sprawie organy administracji publicznej dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie spełnienia przez skarżącego wyżej wskazanych kryteriów do przyznania dodatku mieszkaniowego i uznały, że skarżący warunki te spełnia. Z akt sprawy wynika, że skarżący, posiada tytuł prawny do 1/3 powierzchni domu jednorodzinnego o powierzchni 115 m2 (dowód: umowa dożywocia). Zajmuje zatem lokal mieszkalny o powierzchni 38,33 m2 w którym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Łączny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosił 298,42 zł w przeliczeniu na 3 miesiące (od maja 2017 r. do 31 lipca 2017 r.) wynosił 99,47 zł. Dochód ten prawidłowo ustalono na podstawie powierzchni gruntów w ha przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z ha przeliczeniowego, ogłaszanego przez Prezesa GUS - art. 3 ust. 4 ustawy. Skarżący jest właścicielem 0,6044 ha przeliczeniowego. Dochód z 1 ha przeliczeniowego miesięcznie wynosił 164,58 (1. 975 zł : 12). Zatem zasadnie Kolegium przyjęło, że tak ustalona kwota nie przekracza 150% kwoty najniższej emerytury. Skarżący - jak zasadnie ustalił organ odwoławczy - spełniła także trzecią przesłankę uzyskania dodatku mieszkaniowego tj. w zakresie zajmowania przez niego lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy, po dokonaniu w pierwszej kolejności ustaleń w przedmiocie spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego, prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami obliczył wysokość tego dodatku. Dokonując ustalenia kwoty należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego wskazać należy, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, jego wysokość ustala się jako różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na powierzchnię użytkową lokalu, w przedmiotowej sprawie faktycznie zajmowaną, a 15 % dochodów gospodarstwa domowego, które osoba samotnie gospodarująca winna przeznaczać na pokrycie wydatków mieszkaniowych. Z kolei na zasadzie art. 6 ust. 3 ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. W art. 6 ust. 4 ustawy wymieniono wydatki, o których mowa w ust. 3, takie jak: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Z kolei w ust. 4a art. 6 ustawy wskazano, że nie stanowią wydatków wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego na cele bytowe. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu prawidłowo, w sprawie niniejszej określono wydatki stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wydatkami wykazanymi przez skarżącego były wydatki poniesione na wodę. Wydatki w tym zakresie wyniosły 23,06 zł miesięcznie. Zasadnie w sprawie przyjęto, że nie mogły być uwzględnione jako wydatki zaległości w opłatach eksploatacyjnych poprzedzające złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Zasadnie również wyliczono ryczałtowo wydatki na zakup opału z tytułu braku wyposażenia lokalu mieszkalnego w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalacje ciepłej wody i w instalację gazu przewodowego - § 3 rozporządzenia. Łącznie wydatki ustalono na kwotę 139,36 zł. W konsekwencji wysokość dodatku mieszkaniowego wyliczono na kwotę 97,55 zł zgodnie z art. 6 ust 10 ustawy (139,36 zł x 70%). Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny i prawny sprawy oraz prawidłowo wyliczyły wysokość dodatku mieszkaniowego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak w sentencji