II SA/Bk 817/06
WyrokWSA w Białymstoku2007-10-11
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, spełniając przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności dotyczące dobrowolności opuszczenia lokalu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. W szczególności, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym prawomocnych orzeczeń sądowych i prokuratorskich, wykazano, że skarżący wraz z żoną dobrowolnie opuścili lokal mieszkalny, co stanowiło przesłankę do wymeldowania zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
Właściciele mieszkania wnieśli o wymeldowanie S. R. Ł. i jego żony, twierdząc, że po wygaśnięciu umowy użyczenia wyprowadzili się oni z lokalu, a ich aktualne miejsce pobytu nie jest znane. Organy administracji wydały decyzje o wymeldowaniu, uznając, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym dobrowolność opuszczenia lokalu. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i ponownym rozpoznaniu sprawy, organy ponownie wydały decyzję o wymeldowaniu, która została utrzymana w mocy przez Wojewodę. S. R. Ł. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i brak ustaleń dotyczących dobrowolności opuszczenia lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi S. R. Ł. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi A. M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2004 r. E. B. W. oraz J. W. właściciele mieszkania położonego przy ul. [...] nr [...] Osiedle I., Kolonia K., Gmina J. K. wnieśli o wymeldowanie zameldowanych na pobyt stały pod w/w adresem S. R. Ł. i jego żony B. Ł..
W uzasadnieniu wskazali, że S. R. Ł. i B. Ł. zameldowani byli dotychczas w ich mieszkaniu na podstawie umowy użyczenia lokalu mieszkalnego z dnia [...].06.1999 r. Umowa była zawarta na okres 5 lat. Po jej wygaśnięciu państwo Ł. wyprowadzili się, zostawiając mieszkanie do dyspozycji właścicieli. Aktualne miejsce ich pobytu nie jest znane.
Na skutek wniosku z dniem [...] sierpnia 2004 r. Wójt Gminy J. K. wszczął postępowanie w przedmiocie wymeldowania S. R. Ł. i B. Ł..
W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu [...] listopada 2004 r. wydano decyzję, w której na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) orzeczono o wymeldowaniu S. R. Ł. oraz jego żony B. Ł. z pobytu stałego z mieszkania przy ul. J. nr 1 Osiedle I. Kolonia K. Gmina J. K..
W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy J. K. wyjaśnił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala stwierdzić, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wynika z niego bowiem, że S. R. i B. Ł. nie zamieszkują w w/w lokalu. Ponadto zarówno na podstawie pism kierowanych przez państwa Ł. do urzędów oraz Policji w J., nie można stwierdzić, że państwo Ł., na skutek działań właścicieli mieli rzeczywiście utrudniony dostęp do mieszkania przy ul. J.. Ponadto organ I instancji podkreślił, że zainteresowani nie występowali przeciwko wnioskodawcom do sądu powszechnego z pozwem o ochronę posiadania.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody P. wniósł S. R. Ł.
Zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z powyższego przepisu, ponieważ nie opuścił z żoną przedmiotowego mieszkania dobrowolnie.
Decyzją z dnia [...].01.2005 r., nr [...] Wojewoda P. utrzymał zaskarżony akt w mocy.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołującego się, w sprawie zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mimo pewnych, dostrzeżonych przez Wojewodę sprzeczności w wyjaśnieniach stron, co do charakteru opuszczenia przez małżeństwo Ł. przedmiotowego mieszkania, tj. czy opuścili ten lokal dobrowolnie, czy pod przymusem, ostatecznie, opierając się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ uznał, że państwo Ł. z własnej woli opuścili ten lokal. Wojewoda P. wskazał na pisma S. R. Ł. z dnia [...].08.2004 r. i z dnia [...].09.2004 r., kierowane do Policji w J., w których wyraził on wolę zarówno opuszczenia, jak i wymeldowania się z mieszkania przy ul. J. w I. w zamian za wydanie mu jego rzeczy, zagarniętych przez J. W. Powyższe, zdaniem Wojewody przesądza, że zainteresowani nie mają zamiaru zamieszkiwać w mieszkaniu wnioskodawców.
Skargę na decyzję Wojewody P. wniósł S. R. Ł.. Powołując się na zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy J. K., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia [...].06.2005 r., w sprawie o sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, a nadto orzekł o kosztach postępowania sądowego.
W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika tylko jeden bezsporny fakt, a mianowicie, że państwo Ł. nie zamieszkują od dnia [...] lipca 2004 r. w lokalu przy ul. [...] nr [...] w I. Natomiast dla wydania decyzji o wymeldowaniu – niezbędne jest spełnienie drugiej przesłanki, o jakiej mowa w art. 15 w ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z poźn. zm.), jaką jest dobrowolność opuszczenia lokalu.
Zdaniem Sądu, organy administracji nie ustaliły w sposób wystarczający i przekonujący, że małżonkowie Ł. dobrowolnie opuścili lokal w dniu [...] lipca 2004 r. Organy tym samym dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, 8 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. W toku postępowania organy nie wyjaśniły ponadto wyraźnej sprzeczności jaka zarysowywała się w stanowisku właściciela lokalu J. W., zajętym na okoliczność przebiegu opuszczania przez zainteresowanych przedmiotowego mieszkania: przesłuchany w dniu [...].11.2004 r., zeznał, iż małżonkowie Ł. wyprowadzili się z lokalu w dniu [...].07.2004r. zabierając przy tym wszystkie swoje rzeczy osobiste, meble oraz przedmioty stanowiące ich własność i oświadczyli, że się wyprowadzają i zostawiają mieszkanie do dyspozycji pana W. Z drugiej strony jednak, jak zwrócił uwagę Sąd, w dniu [...].07.2004 r. małżonkowie W. wnieśli do Sądu Rejonowego w B. (sprawa o sygn. akt. [...]) pozew o eksmisję małżonków Ł. z lokalu położonego przy ul. [...] w I. Przedmiotowy pozew nie został wycofany, a sprawa na datę orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była w toku, pomimo, iż zgodnie ze złożonym przez pana W. zeznaniem, Państwo Ł. wyprowadzili się dobrowolnie kilka dni po złożeniu pozwu o eksmisję, zabierając wszystkie swoje rzeczy.
W konsekwencji Sąd zajął stanowisko, że organy w aspekcie "dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu" winny dokonać oceny aktywnej postawy S. R. Ł., który w okresie od [...] lipca 2004 r. do dnia [...] września 2004 r. kierował wiele pism do różnych organów ścigania, których treść wskazuje na to, że wraz z małżonką nie opuścił on dobrowolnie mieszkania przy ul. [...].
Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organy powinny zapoznać się z treścią uzasadnienia postanowienia prokuratorskiego z dnia [...].10.2004 r., jak również sprawdzić czy to postanowienie jest prawomocne. Sąd zaakcentował też, że sam fakt nie występowania przez skarżącego z powództwem przeciwko małżonkom W. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, w świetle w/w działań skarżącego, nie może być dowodem na to, że takie naruszenie nie nastąpiło.
Sąd nie podzielił nadto stanowiska organów obu instancji, że skoro skarżący w dwóch pismach wniesionych do organów Policji w dniu [...].08.2004 r. oraz w dniu [...].09.2004 r., wyraził wolę opuszczenia lokalu i wymeldowania się w zamian za zwrot jego rzeczy przez J. W., tym samym miałoby to oznaczać brak zamiaru skarżącego do zamieszkiwania w lokalu. Zdaniem Sądu, ta okoliczność stanowi deklarację skarżącego na przyszłość i pod wskazanym, właścicielom lokalu warunkiem. Natomiast organy winny ocenić sytuację przeszłą, to jest okoliczności w jakich doszło do opuszczenia lokalu przez małżonków Ł. w dniu [...] lipca 2004 r.
Sąd skonstatował, że dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, to jest dobrowolnego czy przymusowego opuszczenia lokalu przez małżonków Ł., będzie miał znaczenie wynik postępowania o eksmisję, a także postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie zagarnięcia mienia przez J. W., które to postanowienie w momencie podejmowania rozstrzygnięcia przez Wojewodę P. nie było prawomocne.
Sąd zalecił by organy uzupełniły materiał dowodowy, a następnie dokonały jego obiektywnej oceny w aspekcie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Mając na względzie orzeczenie Sądu, Wojewoda P. decyzją z dnia [...].11.2005 r. o nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.) Wojewoda P. zobligował Wójta Gminy J. do przeprowadzenia postępowania zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., które przytoczył w swojej decyzji. Wojewoda zalecił więc Wójtowi Gminy J., aby uzupełniając materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w sprawie wyjaśnił jaki jest wynik postępowania w sprawie o eksmisję oraz treść prawomocnego postanowienia prokuratorskiego z dnia [...].10.2004 r. sygn. akt. [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie zagarnięcia przez J. W. mienia małżonków Ł.. Zdaniem Wojewody P., zasadne byłoby ponadto przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania stron i w razie konieczności świadków.
Rozpoznając ponownie sprawę i stosując się do wytycznych organu wyższej instancji oraz Sądu, Wójt Gminy J. K. przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w wyniku którego dokonał sprawdzenia sposobu zakończenia postępowań odrębnych zainicjowanych przez obie strony. Okoliczności te z kolei miały znaczenia dla ustalenia przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego, o jakiej mowa w art. 15 ust. 2 w/w ustawy. W uzupełnieniu zgromadzonego materiału dołączono zawiadomienie z dnia [...] września 2004 r. z Posterunku Policji w J. K. Komisariat Policji w Ch. Nr [...], z którego wynika, że na podstawie art. 54 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przeprowadzone przez policję czynności sprawdzające nie dostarczyły podstaw do skierowania wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego w sprawie zniszczenia mienia w dniu [...] sierpnia 2004 r. w Osiedlu I. przy ul. J. nr [...], które miało polegać na przecięciu siatki oraz wybiciu szyby w oknie o łącznej wartości 100 złotych na szkodę J. W.. Pomimo złożonego przez J.W. zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia, czynności sprawdzające nie dały podstaw do sporządzenia wniosku o ukaranie z powodu niewykrycia sprawcy wykroczenia. Dodatkowo organ pierwszej instancji uzupełnił materiały sprawy w oparciu o pismo z dnia [...] listopada 2005 r. z którego wynika, że J. W. oraz E. B. – W. w sprawie o nr [...] wytoczonej przed Sądem Rejonowym w B. w Wydziale Cywilnym cofnęli powództwo z dnia [...] lipca 2004 r. w zakresie nakazania pozwanym S. R. Ł. oraz B. Ł. opróżnienia lokalu mieszkalnego nr 1, znajdującego się w budynku położonym na Osiedlu I. przy ul. [...] nr [...] Kolonii K., gmina J. K..
Poza tym materiały sprawy zostały uzupełnione o pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. w sprawie o nr[...], informujące J. W., iż postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w B. utrzymał w mocy postanowienie Prokuratora Rejonowego z dnia [...].12.2004 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie[...], zatem stało się ono prawomocne.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. rozstrzygnął o umorzeniu śledztwa w sprawie zaistniałej dnia [...] lipca 2004 r. w I. dotyczącej kradzieży szeregu przedmiotów wartości nie mniejszej niż [...] złotych na szkodę S. Ł.. Powodem umorzenia postępowania był brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia kradzieży. Zaś w sprawie zaistniałego w lipcu 2004 r. w I. zmuszenia S. Ł. do określonego zachowania się, to jest o czyn z art. 191 §1 k.k. postępowanie umorzono z uwagi na stwierdzenie, iż czyn nie zawiera znamion przestępstwa.
Materiał dowodowy w sprawie został uzupełniony o wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r., sygn. akt [...] mocą którego S. R. Ł. skazano za dokonane na osobach J. W. i E. B. – W. przestępstwa gróźb bezprawnych i zniesławiania oraz pomawiania, a dodatkowo skazujący S. R. Ł. za bezpodstawne oskarżenie J. W. o pobranie od oskarżonego pieniędzy za najem lokalu mieszkalnego.
W oparciu o uzupełniony materiał dowodowy oraz pozostałe dowody zgromadzone dotychczas w aktach sprawy Wójt Gminy J. K. w dniu [...] sierpnia 2006 r. wydał decyzję nr [...], w której ponownie orzekł o wymeldowaniu S. R. Ł. i B.Ł. z mieszkania przy ul [...] nr [...] w I.
Odwołanie od tej decyzji do Wojewody P. wniósł S. R. Ł.. Ponownie, nie zgadzając się z jego rozstrzygnięciem, zarzucił brak przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu.
Rozpoznając odwołanie od zaskarżonej decyzji Wojewoda P. nie podzielił sformułowanych w nim zarzutów i uznał odwołanie za niezasadne. Podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji, iż postępowanie dowodowe, na skutek ponownego rozpoznania sprawy, zostało przeprowadzone wszechstronnie i z uwzględnieniem wytycznych Sądu Administracyjnego i Wojewody. Tym samym zostały wykazane obie przesłanki warunkujące legalność wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazane powyżej orzeczenia Sądu Rejonowego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratora o umorzeniu postępowania karnego, prowadzonego przeciwko J. W. oraz wyrok tego Sądu skazujący S. R. Ł. za przestępstwa przeciwko J. W., w kontekście pozostałych dowodów uprzednio zgromadzonych w sprawie, jednoznacznie wskazują, że skarżący wraz z żoną dobrowolnie wyprowadził się z mieszkania przy ul. [...] nr [...] Osiedle I. i nie zamieszkuje tam od [...] lipca 2004r.
Skargę na decyzję Wojewody P. wywiódł S. R. Ł. wnosząc o jej uchylenie. W sporządzonej skardze S. R. Ł. wyraził ogólne niezadowolenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że opuścił on mieszkanie dobrowolnie. Poza tym skarżący zarzucił, iż organy nie dostosowały się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] czerwca 2005 r. Nadto skarżący poruszył kwestie osobiste mające w jego ocenie znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W konsekwencji podtrzymał, iż nie opuścił mieszkania dobrowolnie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że skarga nie wnosi istotnych i nieznanych dotychczas okoliczności mających wpływ na zmianę stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu, określona w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta – jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 par. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wbrew zarzutom skargi, dokonując ustaleń stanu faktycznego oraz jego oceny w niniejszej sprawie, organy administracji nie naruszyły przepisów prawa procesowego.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest obowiązek podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zmierzającego do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Zasadzie tej towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Na prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego wskazuje to, czy wyciągnięte na jego podstawie wnioski mają logiczne uzasadnienie.
W ocenie Sądu, dokonane w niniejszej sprawie ustalenia organów administracji obu instancji nie naruszają wymienionych wyżej reguł postępowania dowodowego. Ponadto zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego w pełni wyczerpuje zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., udzielone organom administracji w wyroku tego Sądu z dnia [...].06.2005 r., uchylającym poprzednią decyzję o wymeldowaniu skarżącego i jego żony.
Obok bezspornej już przesłanki niezamieszkiwania przez Państwa Ł. w mieszkaniu przy ul. [...] w I., organ administracji miał wykazać, że małżonkowie Ł. dobrowolnie je opuścili. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W ocenie Sądu, rozpoznając sprawę po raz kolejny, organy prawidłowo przeprowadziły uzupełniające postępowanie dowodowe i dokonały trafnej analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. W wydanym po raz kolejny rozstrzygnięciu Wojewody P. w B. wykazano w sposób niewątpliwy, iż spełniona została przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego przez skarżącego i jego żonę.
Dowodami potwierdzającymi to stanowisko są w szczególności pozyskane z organów dochodzeniowo śledczych dokumenty i materiały z prowadzonych przeciwko J. W. postępowań przygotowawczych.
Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. wydane w dniu [...] marca 2005 r. w sprawie [...], utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora z dnia [...].12.2004 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt. [...] potwierdza, iż J. W. nie zmuszał S. R. Ł. i jego żony do opuszczenia przedmiotowego mieszkania. Żadne jego zachowanie w stosunku do skarżącego nie zostało ocenione jako nielegalne i wyczerpujące znamiona czynu zabronionego. Potwierdza to też, iż S. R. Ł. i jego małżonka mieszkanie w I. opuścili dobrowolnie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prezentowany pogląd, że nie może być uznane za dobrowolne opuszczenie lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, ale pod warunkiem, że strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (tak też: wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r. sygn. akt V S.A. 3078/00, LEX nr 78937). Natomiast w prowadzonych postępowaniach karnych i zapadłych w wyniku ich zakończenia rozstrzygnięciach organy dochodzeniowo – śledcze skutecznie wykazały, że S. R. Ł. i jego żona B. Ł. nie zostali zmuszeni do opuszczenia lokalu.
Podobnie w świetle wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r., sygn. akt [...] wyjaśnienia S. R. Ł., iż " ... W. pobierał od niego zaliczki "w poczet mieszkania", które upoważniają go do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu do dnia [...] grudnia 2009 r.", nie zasługują na uwzględnienie. Orzeczeniem tym skazano bowiem S. R. Ł. m.in. za to, że oskarżył J. W. o pobranie od niego pieniędzy za najem lokalu mieszkalnego po [...] złotych za każdy miesiąc aż do 2009 r. co daje sumę około [...] złotych, to jest za czyn z art. 212 § 1 k.k.
Powyższego wyroku Sądu Rejonowego w B. nie mógł też pominąć Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Bowiem zgodnie z treścią art. 11 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Prejudycjalność prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym oznacza, że sąd administracyjny nie może podważyć ustaleń, których dokonał sąd karny, co do popełnienia przestępstwa. Sąd administracyjny więc jest związany sentencją skazującego wyroku karnego.
Zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy obu instancji uzupełniły materiał dowodowy o informację o sposobie zakończenia procesu cywilnego z powództwa J. W. i E. B.– W. o eksmisję. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] listopada 2005 r., w którym J. W. oraz E. B. – W. w sprawie o nr [...] Sądu Rejonowego w B. cofnęli powództwo z dnia [...] lipca 2004 r. o eksmisję małżonków Ł. z należącego do nich lokalu mieszkalnego oraz postanowienie umarzające postępowanie.
Tym samym wyjaśniona została wyraźna sprzeczność, jaka uprzednio zarysowywała się w stanowisku właściciela lokalu J. W., który zeznawał, że małżonkowie Ł. wyprowadzili się z lokalu w dniu [...] lipca 2004 r. zabierając przy tym wszystkie swoje rzeczy osobiste, meble oraz przedmioty stanowiące ich własność i zgodnie z zeznaniem strony oświadczyli, że wyprowadzają się i zostawiają mieszkanie do dyspozycji pana W. a jednocześnie w dniu [...] lipca 2004 r. wraz z małżonką wniósł pozew o eksmisję małżonków Ł. z przedmiotowego lokalu. Cofnięcie pozwu o eksmisję świadczy o tym, iż faktycznie skarżący wraz z małżonką opuścili lokal w dniu [...] lipca 2004 r. tj. po dacie wniesienia pozwu o eksmisję.
Pismo z Komisariatu Policji w Ch. z dnia [...] września 2004 r. informujące, że S. Ł. nie zgłaszał faktu utrudniania korzystania z lokalu położonego w I. Osiedle, ul. [...] nr [...], jak również brak kontynuacji postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania, które skarżący wszczął w sprawie o sygn. [...] przemawiają za tym, że skarżący zrezygnował z zamieszkiwania w spornym lokalu.
Argumentami pośrednio przemawiającymi za dobrowolnym opuszczeniem lokalu położonym przy ul. [...] nr [...] w I. przez S. R. i B. Ł. są też przedstawione przez J. W. materiały poglądowe w postaci fotografii sporządzonych i nadesłanych przez niego do akt sprawy. Z materiału tego podobnie jak z protokółu oględzin sporządzonym przez pracownika Urzędu Gminy w J. K. na okoliczność zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w miejscowości I. Osiedle S. Ł. wynika, że S. . R. Ł. oraz B. Ł. nie zamieszkują w tym lokalu, jest on zamknięty, wszystkie zajmowane poprzednio przez państwo Ł. pomieszczenia są puste, w oknach brak jest firanek i mebli.
Również z informacji nadesłanej z Komisariatu Policji w J. przy piśmie z dnia [...] września 2004 r. o nr [...], wynika że S. R. i B. Ł. nie zamieszkują pod wskazanym adresem I. Osiedle ul. [...], a miejsca ich aktualnego pobytu nie ustalono.
Dla potwierdzenia zaistnienia po stronie S. R. i B. Ł. przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu, na uwagę zasługuje również materiał włączony do akt sprawy przez stronę J. W. w postaci protokółu z posiedzenia pojednawczego w omawianej już sprawie [...], z prywatnego aktu oskarżenia z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie S. R. Ł., oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. i inne, w przedmiocie pojednania się stron. Z treści tego protokółu wynika, że w trakcie wyjaśnień oskarżony S. R. Ł. oświadczył, iż "aktualnie mieszkam w R.Z. W K. już nie mieszkam ale mam skrytkę pocztową i poczta przesyła mi korespondencje do R.".
Mając na względzie powyższe, Sąd za wiarygodne i mające poparcie w zgromadzonym materiale dowodowym uznał zeznania wnioskodawców J. W. i jego żony B. B.– W., iż małżonkowie Ł. w dniu [...] lipca 2004 r. dobrowolnie wyprowadzili się z przedmiotowego mieszkania, zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy i zostawili je do dyspozycji właścicieli.
Okoliczności powyższe, zdaniem Sądu, dodatkowo przemawiają za zaistnieniem przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu przez małżonków Ł..
Mając na względzie, powyższe, Sąd uznał zarzuty zawarte w skardze za niezasadne.
Działania organów w niniejszej sprawie Sąd ocenił jako wyczerpujące i bezstronne, polegające na wszechstronnym zgromadzeniu materiału dowodowego i na obiektywnej jego ocenie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zastosowaniu właściwej normy prawa materialnego (art. 6 k.p.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dn. 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). Do wydania decyzji o wymeldowaniu niezbędne jest więc spełnienie przesłanek nie zamieszkiwania pod wskazanym adresem oraz dobrowolnego opuszczenia danego lokalu. To stanowisko zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach: z dn. 23.04.2001 r. sygn. akt V SA 3169/00; z dnia 21.03.2001 r. sygn. akt V SA 2950/00; z dn. 22.08.2000 r. sygn. akt V SA 108/00; z dn. 03.04.2000 r. sygn. akt V SA 1784/99.
Strona miała też możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Poczynione przez organy w sprawie ustalenia faktyczne i ich ocena znalazły pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Z uwagi na brak przesłanek z art. 126 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zasługiwał na uwzględnienie zgłoszony przez skarżącego S. Ł. wniosek z dnia [...] sierpnia 2007 r. o zawieszenie postępowania sądowego. Pomimo argumentów S. R. Ł., twierdzącego, że zamierza wyjechać z kraju do RPA jako "najemnik sił porządkowych" wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Interes S. R. Ł. w sprawie reprezentował ustanowiony w ramach pomocy prawnej z urzędu profesjonalny pełnomocnik w osobie adwokata A. M.. Zaś zarówno organ administracji publicznej (k. 209) jak i uczestnicy postępowania (k.235) do powyższego wniosku nie przychylili się. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu [...] października 2007 r. postanowił o jego oddaleniu.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22 % stawki w kwocie 52,80 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło