II SA/Bk 820/04
WyrokWSA w Białymstoku2005-03-17
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Stanisław Prutis, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia jest zasadne, jeśli strona złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia, a do czasu jego wydania posiadała jedynie zaświadczenie o złożeniu wniosku lub zezwolenie tymczasowe, które nie obejmowało daty kontroli?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że samo złożenie wniosku o przedłużenie zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego nie jest równoznaczne z posiadaniem wymaganego zezwolenia. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują wyjątków ani możliwości pominięcia sankcji w przypadku braku ważnego zezwolenia w momencie kontroli, a zezwolenie tymczasowe nie działa wstecz.Stan faktyczny
Funkcjonariusze Izby Celnej stwierdzili podczas kontroli, że Biuro Podróży "S.T." Sp. z o.o. wykonywało transport drogowy autobusem bez wymaganego zezwolenia. Strona argumentowała, że złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia, posiadała zaświadczenie o złożeniu wniosku oraz zezwolenie tymczasowe, które jednak nie obejmowało daty kontroli. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył karę pieniężną, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Skarga do sądu administracyjnego została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi Biura Podróży "S.T." Spółki z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia - oddala skargę.-
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
W dniu [...].09.2004 r. funkcjonariusze Izby Celnej w B. dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego środka transportowego – autobusu marki NEOPLAN o numerze rejestracyjnym [...] należącego do firmy Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o., ul. K. [...] z O.
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia.
Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono w dniu [...].09.2004 r. protokół kontroli nr [...].
W związku z tym, że kierowca środka transportowego – autobusu, należącego do firmy Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o. z O. wykonywał transport drogowy bez posiadania wymaganego zezwolenia w dniu [...].09.2004 r. została wydana decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] nakładająca na wykonującego przewóz karę pieniężną w kwocie 6000,00 zł (sześć tysięcy złotych) za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie regularnej międzynarodowej komunikacji autobusowej.
W odwołaniu strona podniosła, że Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o. z O. posiadało zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie regularnej komunikacji autobusowej relacji Tallinn – Warszawa z dnia [...].09.1999 r., którego ważność upływała w dniu 01.09.2004 r. W związku z powyższym w dniu [...].05.2004 r. Strona złożyła w Ministerstwie Infrastruktury w Warszawie wniosek o przedłużenie zezwolenia na ww. trasę z datą ważności do 01.09.2009 r. i kilkakrotnie zwracała się o terminowe wydanie nowego zezwolenia, gdyż dotychczasowe traciło swoją ważność w dniu 01.09.2004 r. Strona podnosi również w odwołaniu, iż została wówczas poinformowana, że w związku z koniecznością przeprowadzenia uzgodnień z Ministerstwami Litwy i Łotwy termin wydania zezwolenia może się wydłużyć oraz, że do czasu wydania tegoż zezwolenia, w przypadku kontroli może okazywać dowód złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia potwierdzony przez Ministerstwo Infrastruktury w Warszawie na potwierdzenie powyższych okoliczności Strona załączyła do odwołania zaświadczenie nr [...] z dnia [...].09.2004 r. wydane przez Dyrektora BOTM Pana A.L.
Odwołujący się dodał również, że w dniu [...].09.2004 r. Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o. otrzymało zezwolenie tymczasowe Nr [...] na przewozy regularne relacji Tallinn – Warszawa, które wygasa z datą 14.03.2005 r.
Jako uzupełnienie odwołania Strona załączyła kopię pisma z dnia [...].09.2004 r. skierowanego do Pana A.L. – Dyrektora Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w Ministerstwie Infrastruktury w Warszawie, w którym Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o. z O., w związku ze złożonym odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...].09.2004 r. nakładającej karę pieniężną, zwraca się z prośbą o zmianę terminu obowiązywania zezwolenia Nr [...] od 01.09.2004 r., a nie jak widnieje na zezwoleniu od 14.09.2004 r.
W związku ze złożonym przez Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o. odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S., Dyrektor Izby Celnej w B. otrzymał również w dniu [...].10.2004 r., do wiadomości, pismo Polskiego Stowarzyszenia Przewoźników Autokarowych z siedzibą w Warszawie z dnia [...].10.2004 r., skierowane do Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury w Warszawie. W powyższym piśmie Polskie Stowarzyszenie Przewoźników Autokarowych zwraca się z prośbą o pomoc w związku z faktem, iż członek stowarzyszenia - Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o. z O. otrzymało zezwolenia Nr [...] na przewozy regularne relacji Warszawa – Tallinn z datą wydania zezwolenia 14.09.2004 r., a nie jak należało wydać od 02.09.2004 r.
Dyrektor Izby Celnej w B. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z następującym uzasadnieniem.
Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. a), ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto:
1) w transporcie drogowym osób:
a) przy wykonywaniu przewozów regularnych, przewozów regularnych specjalnych przewozów wahadłowych lub okazjonalnych – odpowiednie zezwolenie.
W myśl art. 89 ust. 1 pkt 3 przedmiotowej ustawy do kontroli dokumentów, o których mowa wyżej, uprawniony jest organ celny.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne naruszając wynikające z przepisów obowiązki lub warunki podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Natomiast zgodnie z art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.
Odnosząc się bezpośrednio do twierdzeń z odwołania, organ II instancji podkreślił, że sam fakt złożenia przez stronę wniosku o przedłużenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie regularnej komunikacji autobusowej, nie jest równoznaczny z tym, że przewoźnik posiada już wymagane zezwolenie. Organ zaakcentował obligatoryjność nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium RP w zakresie regularnej międzynarodowej komunikacji autobusowej bez odpowiedniego zezwolenia oraz to, że przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od zasad przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym.
Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż załączone do odwołania zaświadczenie
nr [...] z dnia [...].09.2004 r. wydane przez Dyrektora BOTM Pana A.L., wbrew twierdzeniom Strony, nie zawiera informacji o tym, iż Strona w przypadku kontroli może okazywać zamiast wymaganego zezwolenia dowód złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia. Bowiem w przedmiotowym piśmie Dyrektor Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego tylko zaświadcza, że Biuro Podróży S.-T. Sp. z o.o. z O. złożyło wniosek o przedłużenie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób na trasie Warszawa – Tallinn, a w dalszej części informuje, że ze względu na prowadzoną korespondencję odwoławczą z Ministerstwem Transportu Litwy i Łotwy czas rozpatrywania wniosku uległ wydłużeniu. W związku z czym BOTM wydał tymczasowe zezwolenie ważne 6 miesięcy, mając nadzieję, iż w tym czasie zostaną wyjaśnione wszystkie niejasności pomiędzy ministerstwami trzech państw.
Zatem w związku z tym, że otrzymane przez Biuro Podróżny S.-T. Sp.
z o.o. zezwolenie tymczasowe Nr [...] na przewozy regularne relacji Tallinn – Warszawa było ważne od dnia 14.09.2004 r., to w dniu [...].09.2004 r., w trakcie przeprowadzonej kontroli, Strona nie posiadała wymaganego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie regularnej międzynarodowej komunikacji autobusowej.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do sądu administracyjnego Biuro Podróży S.-T. Spółka z o.o. w O. podniosła zarzut naruszenia słusznego interesu strony tj. art. 7 kpa i wniosła o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi biuro podróży podtrzymało twierdzenia z odwołania.
Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej według kryterium legalności tj. zgodności z prawem działań i czynności podejmowanych przez organy administracji orzekające w danej sprawie. W niniejszej zaś sprawie kwestionowana decyzja została wydana bez naruszenia prawa materialnego i w postępowaniu zgodnym z regułami procedury administracyjnej, w tym
z zasadami ogólnymi wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, do których zaliczana jest też powołana w skardze zasada uwzględniania przy orzekaniu przez organ słusznego interesu obywateli. i interesu społecznego. Zauważyć przy tym należy, że skarżący zasadę ogólną uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli traktuje jednostronnie sprowadzając ją do ochrony wyłącznie własnego interesu, podczas gdy zasada ta dotyczy godzenia sprzecznego nieraz interesu społecznego z interesem innych stron (uczestników) postępowania w danej sprawie. Nie można przy tym w niniejszej sprawie pominąć tego, że mające w niej zastosowanie przepisy prawa materialnego mają charakter norm bezwzględnie wiążących a nie uznaniowych, zaś wyważanie słuszności interesów jako oparte na elementach ocennych przypisywane jest decyzjom uznaniowym.
Zasadniczym zdarzeniem mającym przesądzające w sprawie dla jej rozstrzygnięcia znaczenie stało się stwierdzenie w czasie dokonanej w dniu [...] września 2004 r. kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem przez skarżącą spółkę transportu drogowego, iż transportu tego dokonywano bez wymaganego zezwolenia. Ustalenia co do braku ważnego zezwolenia w dacie [...] września 2004 r., skarżąca spółka nie podważyła ani w toku postępowania administracyjnego ani w toku postępowania sądowego (w toku postępowania administracyjnego fakt braku ważnego zezwolenia w dacie kontroli był przyznawany). Bezsporna w sprawie okoliczność oczekiwania przez skarżącą spółkę na przedłużenie przez Ministerstwo Infrastruktury ważności dotychczasowego zezwolenia nie mogła zwolnić od odpowiedzialności za brak ważnego zezwolenia na datę [...] września 2004 r. Możliwości bowiem zwolnienia od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym a ciążących na podmiocie transportu dokonującego, ustawa powyższa nie przewiduje. Przeciwnie jej przepisy zostały tak skonstruowane, że nie pozostawiły organom kontrolnym ani możliwości pominięcia sankcji w stosunku do naruszającego przepisy ustawy ani możliwości miarkowania wysokości kar pieniężnych określonych ustawą. Treść tych przepisów została przytoczona prze organ II instancji
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dlatego Sąd nie widzi potrzeby powtarzania ich brzmienia w uzasadnieniu wyroku, tym bardziej że strona skarżąca nie podnosi zarzutu błędu prawa materialnego.
Końcowo wreszcie należy nadmienić, że uzyskane przez skarżącą w dniu 14 września 2004 r. tymczasowe zezwolenie na dalsze wykonywanie przewozów regularnych międzynarodowej komunikacji autobusowej, nie działa wstecz a strona skarżąca do momentu wyrokowania przez Sąd nie wykazała by udzielający tymczasowego zezwolenia organ zweryfikował początkową datę ważności tymczasowego zezwolenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 152 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.
Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło