II SA/Bk 821/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę. W dniu [...] czerwca 2005r. J.Z., działając jako opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionego męża J.Z. (na jego rzecz i w jego interesie) wniosła o przyznanie mężowi zasiłku stałego. Podała, że małżonek przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Ch. i nie ma żadnych własnych dochodów. Decyzją z [...] lipca 2005r., działający w mieniu Wójta Gminy Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N.P., powołując się na art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, orzekł o odmowie przyznania zasiłku stałego. Organ stwierdził, że wprawdzie J.Z. nie posiada własnego dochodu i jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu inwalidztwa (I grupy), to jednakże dochód na osobę w rodzinie w/w, wynoszący 337,87 złotych przekracza kryterium dochodowe ustawowe (316 złotych), a to nie pozwala na przyznanie zasiłku stałego. Organ wskazał, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 37 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, albowiem J.Z. nie był osobą samotnie gospodarującą w momencie przyjęcia do domu pomocy społecznej i nie jest taką osobą (samotnie gospodarującą) obecnie. W odwołaniu od tej decyzji J.Z. nadal podtrzymywała twierdzenie, że męża należy traktować jako osobę samotnie gospodarującą.. Decyzją z [...] lipca 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z następującym uzasadnieniem: W oparciu o zebrany materiał dowodowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podziela pogląd organu I instancji, że Pan J.Z. nie jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu przepisów w/w ustawy. Z wywiadu środowiskowego wynika, że rodzina Państwa Z. składa się z pięciu osób. Źródłem utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 1276, 81 zł (ustalony zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej), renta rodzinna w wysokości 522,08 zł. i zasiłek rodzinny w wysokości 43 zł. Rodzina opłaca składki na ubezpieczenie społeczne za dwie osoby w łącznej wysokości 144,54 zł. (miesięcznie). Łączny dochód rodziny wynosi 1689, 35 zł., na jedna osobę przypada 337, 87 zł. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 z późn. zmianami) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Pan J.Z. jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu inwalidztwa i od dnia 30 marca 2005r. nie posiada żadnego dochodu. Jednak dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 337, 87 zł., zatem przekracza kryterium ustawowe, które wynosi 316 zł. Przed przyjęciem do Domu Pomocy Społecznej w Ch. Pan J.Z. nie otrzymywał zasiłku stałego. W związku z powyższym Pan J.Z. nie spełnia warunków do przyznania zasiłku stałego, określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 z późn. zmianami). Odnosząc się do argumentu skarżącej, że nie jest w stanie ponosić odpłatności za pobyt męża w Domu Pomocy Społecznej w Ch., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśnia, że zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić na ich wniosek częściowo lub całkowicie z tej opłaty. W związku z tym skarżąca powinna wystąpić do organu, który ustalił odpłatność za pobyt J.Z. w DPS w Ch., z wnioskiem o zwolnienie jej z ponoszenia tej odpłatności. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego J.Z., działająca w imieniu i na rzecz J.Z., podtrzymała prośbę o przyznanie mężowi zasiłku stałego, uznając decyzje odmowną za krzywdzącą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny nie dopatrzył się bowiem naruszenia przez organ przepisów ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zmianami) decyzją odmawiającą przyznania skarżącemu J.Z. zasiłku stałego wobec ustalenia faktu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, uprawniającego do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. Prawidłowo też, zdaniem Sądu, organ przyjął, iż skarżący nie może być traktowany jako osoba samotnie gospodarująca, o której mowa w art. 37 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten pozwala uznać za osobę samotnie gospodarującą, osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegająca się o przyjęcie do niego, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu była uprawniona do zasiłku stałego. Przyjmując, iż przepis powyższy obejmuje osoby umieszczone w domu pomocy społecznej również przed wejściem w życie ustawy z 12.03.2004r. o pomocy społecznej i poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990r. (o czym utwierdzałoby słowo "przebywającej"), dla uznania takich osób za samotnie gospodarujące konieczne byłoby ustalenie, że całkowita ich niezdolność do pracy została stwierdzona jeszcze przed przyjęciem do domu pomocy społecznej albowiem uprawnienie do zasiłku stałego przysługuje jedynie pełnoletnim i całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący natomiast, przebywający w domu pomocy społecznej od 1975r. (fakt bezsporny, potwierdzony zaświadczeniem Dyrekcji Domu Pomocy Społecznej w Ch. – k. 36 akt administracyjnych), został uznany za inwalidę I grupy, całkowicie niezdolnego do jakiejkolwiek pracy już po fakcie umieszczenia go w domu pomocy społecznej, bo orzeczeniem z 5 sierpnia 1991r. uznającym, że inwalidztwo datuje się od czerwca 1991r. (dowód: wypis orzeczenia Komisji d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia – k. 34 akt). Nadto z analizy akt administracyjnych (głównie treści aktu notarialnego k. 21-26 akt) wynika, że bezpośrednio przed umieszczeniem skarżącego w domu pomocy społecznej, źródłem utrzymania skarżącego była praca we wspólnym gospodarstwie rolnym, należącym do skarżącego i jego małżonki J. A.Z. Skarżący w związku małżeńskim z J. pozostaje od 1966 roku, a na przekazanym w 2005r. na rzecz dzieci gospodarstwie rolnym (umową darowizny) ustanowiona została na rzecz obojga małżonków dożywotnia służebność osobista mieszkania. Ani formalnie zatem, ani faktycznie skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą i nie był nią w momencie przyjęcia do domu pomocy społecznej. Skoro zaś skarżący jest osobą pozostającą w rodzinie, uzyskanie przez niego zasiłku stałego wymagało wykazania, że nie tylko jego dochód, ale również dochód na osobę w rodzinie, są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (vide: art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Z ustaleń organu, które w tym zakresie nie były podważane przez stronę skarżącą, wynika, że dochód na jedną osobę w pięcioosobowej rodzinie skarżącego wynosi 337,87 złotych, a zatem nieznacznie przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 316 złotych. Powyższe nie pozwalało na przyznanie skarżącemu zasiłku stałego. Członkowie rodziny skarżącego, zobowiązani do alimentacji skarżącego, mogą wnosić o zwolnienie ich w części lub w całości od opłat za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej, w oddzielnym postępowaniu, o czym informował skarżącego organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).