II SA/Bk 821/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata sprawy ze skargi B. Ch. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. B. Ch. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (k. 39). Dochód rodziny stanowi emerytura skarżącego w kwocie 1.120 zł i emerytura żony w wysokości 1.008 zł. Wnioskodawca poza wynajętym domem (dwa pokoje i kuchnia), nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż wraz z żoną są osobami starszymi. Ponadto wnioskodawca jest inwalidą I grupy, niezdolnym do samodzielnej egzystencji, nawet w najdrobniejszych sprawach (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 24). Koszty leczenia znacznie obciążają ich budżet domowy (k. 39-40). Na wstępie należy odnieść się do wniosku B. Ch. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 stycznia 2011 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych (k. 30). Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać, także od kosztów postępowania wywołanego ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe, wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia adwokata. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna B. Ch. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca i jego żona są osobami starszymi. Ponadto skarżący posiada liczne schorzenia wymagające sukcesywnego leczenia. Jedynym dochodem rodziny skarżącego są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2.028 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, a zamieszkuje wraz z żoną w wynajętym domu. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza mu jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz pokrycie kosztów leczenia. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także brak majątku oraz zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.