II SA/Bk 826/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. S. i J. S. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 24,26) podając we wniosku, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci. Wnioskodawcy wskazali ponadto, iż źródłem utrzymania ich rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 300 zł, stypendium socjalnego w kwocie 100 zł oraz zasiłku rodzinnego w kwocie 91 zł. W skład majątku rodziny wnioskodawców wchodzi dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Wnioskodawcy podkreślili, iż w mieszkaniu zamieszkuje studiujący syn, a koszty utrzymania tego mieszkania wynoszą 353 zł. Pozostała kwota przeznaczana jest na utrzymanie rodziny. Brakujące środki pokrywane są z pomocy rodziców. Posiadane gospodarstwo rolne jest użytkowane na własne potrzeby (warzywa, ziemniaki), bowiem są to grunty słabej klasy. Skarżący nie posiadają maszyn rolniczych i zwierząt gospodarskich. Wnioskodawcy dodatkowo podnieśli, iż poza tym nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 24-27). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 24 stycznia 2011 roku E. S. i J. S. oświadczyli, że na wyszczególnioną we wniosku nieruchomość rolną skarżący otrzymali w dniu 18 stycznia 2011 r. dopłatę z UE w wysokości 2.377,64 zł . Ponadto gospodarstwo rolne miesięcznie przynosi około 300 zł dochodu, wyliczanego w oparciu o ilość osiągniętych i sprzedanych na targu zbiorów (zboże, ziemniaki, warzywa) Bieżące koszty utrzymania rodziny i gospodarstwa rolnego skarżący określili na 1.200 zł plus koszty utrzymania mieszkania studiującego syna na kwotę 353 zł. Wnioskodawcy przedstawili następująco rachunki: wywóz nieczystości – 47,08 zł, mieszkanie studiującego syna – 218,99 zł, rachunek P. – 25,23 zł, energia elektryczna za mieszkanie – 84,36 zł, woda za mieszkanie – 13,73 zł, KRUS za 2011 r. – 53,5 zł (rocznie 642 zł), gaz za mieszkanie – 27,57 zł, energia elektryczna – około 43 zł, rada rodziców – 30 zł, podatek od mieszkania – 106 zł (rachunki na 23 zł i 86 zł), koszt eksploatacji samochodu marki F. T., rok produkcji [...] – 90 zł. Dodatkowo skarżący ponoszą koszty zakupu butli gazowej oraz opału, ale nie posiadają na nie rachunków (k.43-47). W konkluzji skarżący wywiedli, iż nie są w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania oraz ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku Państwo S. dołączyli kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość części ponoszonych wydatków (k. 44-47). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący E. S. i J. S. spełnili ustawowe przesłanki do udzielenia im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawcy wykazali bowiem, iż źródłem utrzymania ich czteroosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości 689,13 zł (dochód z gospodarstwa rolnego – 300 zł, stypendium socjalne – 100 zł, zasiłek rodzinny – 91 zł oraz dopłaty z UE – 2.377,64 zł/12 miesięcy- k. 22, 23). Majątek skarżących stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, którą skarżący użytkują głównie na własne potrzeby ze względu na słabą klasę ziemi. Pozostałe płody rolne sprzedawane są na targu, z czego uzyskiwany jest dochód w przeciętnej wysokości około 300 zł miesięcznie. Ponadto skarżący posiadają samochód osobowy F. T., rok produkcji [...]. Swoje miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny skarżący określili na kwotę około 1.200 zł (udokumentowali wydatki na kwotę 739,46 zł) wskazując, iż nie wystarczają one na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb bytowych ich rodziny. W pozostałym zakresie skarżącym pomagają rodzice. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód czteroosobowej rodziny wnioskodawców, w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż E. S. i J. S. nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.