II SA/Bk 826/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-11-28
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody z gospodarstwa rolnego, wydatki, posiadany majątek oraz pomoc sióstr, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jego sytuacja materialna, charakteryzująca się niskim miesięcznym dochodem z gospodarstwa rolnego (około 583 zł) w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami (około 1400 zł) oraz brakiem oszczędności, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomoc sióstr została uwzględniona, ale nie zniwelowała ogólnej trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący A. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że jego miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosi około 583 zł, a miesięczne wydatki około 1400 zł. Posiada majątek w postaci domu, budynku gospodarczego, nieruchomości rolnej i ciągnika, a także bydło. Oszczędności nie posiada, a w bieżącym utrzymaniu pomagają mu siostry. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - postanowienia w sprawie zwolnienia z kosztów rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
A. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego tj. z dopłat bezpośrednich w kwocie około 7.000 zł (583 zł miesięcznie). W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m² (wartości 150.000 zł) i budynek gospodarczy, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone – łąka, wartości 50.000 zł) oraz ciągnik rolniczy model [...] (rok produkcji [...]). Ponadto wnioskodawca ma [...] sztuk bydła, w tym [...] krowę i [...] cielaki. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności.
Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą około 1.400 zł i przedstawiają się następująco: żywność – 150 zł, energia elektryczna – 200 zł, koszt zakupu środków do produkcji rolnej (nawozy, olej napędowy, zakup cielaków, paszy) – 8.000 zł rocznie (miesięcznie 667 zł), opał – 225 zł (2700 zł rocznie), gaz – 138 zł raz na dwa miesiące, koszt zakupu odzieży i obuwia – 100 zł, koszt zakupu kosmetyków i środków czystości – 50 zł, telefon – 30 zł, woda – 88 zł kwartalnie oraz składka KRUS – 131 zł. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż w bieżącym utrzymaniu gospodarstwa rolnego i siebie pomagają skarżącemu siostry, które przekazują mu co miesiąc około 600 zł (5-8).
Do wniosku skarżący dołączył dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki oraz uzyskiwane dochody, w tym także sióstr, a także dokumenty potwierdzające partycypowanie sióstr w regulowaniu płatności skarżącego oraz wyciąg z rachunku bankowego ze stanem konta 27,21 zł (k. 10-20).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym miejscu należy, zatem stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu skarżącego pozostaje obecnie dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie około 583 zł tj. dochód z dopłat do gruntów rolnych.
Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m² (wartości 150.000 zł) i budynek gospodarczy, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone - łąka) oraz ciągnik rolniczy model [...] (rok produkcji [...]), a także [...] sztuk bydła, w tym [...] krowa i [...] cielaki. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności, a w bieżącym utrzymaniu pomagają mu siostry. Wnioskodawca nie ma zaciągniętych żadnych kredytów z uwagi na brak zdolności kredytowej.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w kwocie 583 zł w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami rzędu 1.400 zł, oraz z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło