II SA/Bk 826/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. W. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...].06.2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB PG), działając na podstawie art. 48 ust.1 pkt. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane z dnia 07.07.1994 r. (DZ. U. z 2020 r., poz. 1333; dalej" p.b.) nakazał P. W.: - wtrzymać prowadzenie robót budowlanych związanych z budową konstrukcji stalowej, stanowiącej nośnik reklamy usytuowanej na nieruchomości nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w B.; - pouczył inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację budowy w terminie 30 dni liczonego od daty ostateczności postanowienia i wymogu wniesienia opłaty legalizacyjnej. W wyniku wniesionego zażalenia, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.(dalej: PWINB) postanowieniem z dnia [...].09.2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Stan faktyczny i prawny przedstawiał się następująco: Pracownicy PINB PG, podczas kontroli w dniu [...].06.2021 r., ustalili, że na działce o nr geodez. [...], od strony ulicy [...] w B. na długości ok. 33 m zrealizowana została konstrukcja stalowa wykonana ze słupków typu omega (wkopanych w grunt), wzmocniona teownikami, do których przymocowane zostały płyty stalowe o wysokości 1 m i długości od 3 do 5 metrów, służące umieszczeniu treści reklamowych. Płyty z treścią reklamową zamocowane zostały na wysokości 25-35 cm od poziomu terenu. Organ powiatowy stwierdził, że konstrukcja pełni funkcję reklamową, a jednocześnie wydzielenie części terenu służącego obsłudze budynku przy ul. [...]. Właściciel nie posiadał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Pełnomocnik A. W. (ojciec) wyjaśnił, że konstrukcja została wykonana ok. 10 lat temu i pełni rolę ogrodzenia. Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały obiekt, jako wolno stojące, trwale związane z gruntem, urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Roboty budowlane związane z ustawieniem urządzenia reklamowego posiadają wszelkie cechy budowy, zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. i wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 P.b. Organy stwierdziły, że budowa urządzenia reklamowego tego rodzaju, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę zarówno 10 lat temu, jak i obecnie. Organy nie uznały wyjaśnienia właściciela, że podstawową funkcją urządzenia jest ogrodzenie nieruchomości. Strona przyznała, że czerpie korzyści finansowe z umieszczonych reklam i płaci z tego tytułu podatki. PWINB w postanowieniu z dnia [...].09.2021 r. doprecyzował przedmiot sporu poprzez wskazanie parametrów konstrukcji stalowej: wysokość 1,30 m i długość – ok. 33 m. Organ wyjaśnił zastosowanie przepisu Prawa budowlanego: art. 48 ust. 1 pkt 1, ust 3 i 5, które regulują procedurę legalizacji samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych. P. W. (zwany także skarżącym) nie zgodził się z postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzucił rażące naruszenie przepisu art. 7, 8, 9, 10, 11 oraz 61 § 4 k.p.a polegające na przeprowadzeniu czynności kontrolnych bez wszczęcia postepowania administracyjnego, niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, braku zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, braku wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Skarżący przedstawił historię części nieruchomości, na której posadowiona jest sporna konstrukcja. Nie zgodził się z twierdzeniem organów, że ogrodzenie było zbudowane z przeznaczeniem na zamieszczenie reklam. Stwierdził, że ogrodzenie istnieje od 1950 roku, a z uwagi na degradację i upływ czasu było naprawiane i przebudowane przez ojca. Doszło do wymiany drewnianych elementów na przęsła metalowe. Banery reklamowe pojawiły się później. Skarżący zwrócił uwagę, że podobne banery reklamowe znajdują się na wielu ogrodzeniach , a organ nadzoru budowlanego nie wszczyna postępowań. Zdaniem skarżącego, organ I instancji wydał niezwłocznie postanowienie, uniemożliwiając złożenie wyjaśnień, natomiast wniosek z dnia [...].07.2021 r. o uchylenie postanowienia potraktował niesłusznie jako zażalenie. Zarzucił też PWINB wymuszenie złożenia dodatkowego pełnomocnictwa, które wcześniej było udzielone do protokołu. Skarżący stwierdził, że okoliczność czerpania korzyści finansowych z zamieszczonych reklam nie przesądza o tym, że konstrukcja pełni podstawową funkcję ogrodzenia. Wysokość opłaty legalizacyjnej (125 000 zł) niejednokrotnie przewyższa wartość ogrodzenia (ok. 4000 zł). W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnośnie żądania dodatkowego pełnomocnictwa udzielonego do protokołu ojcu A. W. w dniu [...].08.2021 r. organ podał, że było uzasadnione z uwagi na konieczność wyjaśnienia zakresu umocowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z przepisem art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2019 r., poz. 2325), zwaną dalej p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeśli jej przedmiotem jest postanowienie. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozpatrując niniejszą sprawę w tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Organy obydwu instancji określiły przedmiot sprawy jako nielegalną budowę konstrukcji stalowej o wysokości ok 1,3 m i długości ok 33 m stanowiącej nośnik reklamowy. Sąd zgadza się z taką kwalifikacją organów nadzoru budowlanego, ponieważ przemawia za tym głównie materiał zdjęciowy, a dodatkowo okoliczność przyznania przez stronę skarżącą, że czerpie korzyści finansowe z racji zamieszczenia reklam określonych podmiotów. Na fotografiach wyraźnie widać wykonaną od strony ulicy Zwycięstwa, konstrukcję stalową wykonaną ze słupków wkopanych w grunt, do której przymocowane są płyty stalowe, a na nich umieszczone treści reklamowe: styl na miarę mężczyzny, auto części, dom pogrzebowy, itp. Nie jest wykluczone (jak twierdzi skarżący), że sporna konstrukcja pełni jednocześnie funkcję płotu wygradzającego działkę, jak również to, że ogrodzenie było pobudowane ok 10 lat temu i było jedynie płotem, następnie naprawianym i przebudowanym. Nie ulega wątpliwości, że przeznaczenie poprzedniego ogrodzenia uległo zmianie i w chwili obecnej służy w pierwszej kolejności za nośnik reklam, a dodatkowo odgradza działkę inwestora od pozostałego terenu. Świadczy o tym sama konstrukcja stalowa, wypełniona reklamami, przystosowana do ich umocowania i to elementy reklam służą jako ogrodzenie, a nie na odwrót. W ocenie Sądu, stan fatyczny został prawidłowo ustalony przez organy. Słusznie stwierdzono, że wykonana konstrukcja stalowa jest wolno stojącym, trwale związanym z gruntem, urządzeniem reklamowym, stanowiącym budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 i pkt 6 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz 1333 ze zm.). Na posadowienie urządzenia reklamowego wymagane jest pozwolenie na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę, co nie było sporne w tej sprawie. W takiej sytuacji PINB PG słusznie zastosował procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego zarówno będącego w budowie, jak wybudowanego, jeżeli powstał bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). W postanowieniu zawiera się informację o możliwości legalizacji obiektu i wniesieniu naliczonej opłaty legalizacyjnej. Dopełnienie tych czynności zależy od woli inwestora. W zaskarżonym postanowieniu zostały zawarte w/w wymogi, przewidziane przez przepisy Prawa budowlanego. Organ podał podstawy prawne i sposób naliczenia ewentualnej opłaty legalizacyjnej, która w tym przypadku jest wysoka, ponieważ ma stanowić dolegliwość za popełnienie samowoli budowlanej. To od skarżącego zależy, czy zdecyduje się na legalizację, czy na ewentualną rozbiórkę obiektu. Należy wskazać, że zastosowana procedura w sprawie niniejszej nie stanowi czynności dowolnych, zależnych od woli organu nadzoru budowlanego. Jest przewidziana ściśle określonymi przepisami prawa, które organ wymienił i wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].06.2021 r. Jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to częściowo należałoby przyznać rację skarżącemu. Jednakże, nie każde naruszenia przepisów postępowania ma wpływ na wynik sprawy. Skarżący twierdzi, że został pozbawiony możliwości działania, przez co naruszono art. 10 k.p.a. W istocie, organ I instancji po przeprowadzeniu kontroli w terenie w dniu [...].06.2021 r., tego samego dnia wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a następnego dnia – [...].06.2021 r. wydał ostanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Pośpiech organu I instancji był nadmierny i spowodował brak udzielenia skarżącemu terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i na dokonanie wyjaśnień (naruszono art. 10 k.p.a.). Jednakże uchybienie powyższe zostało skonwalidowane w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji zapoznał się z pismami skarżącego z dnia [...].07.2021 r. i z dnia [...].07.2021 r. oraz z zażaleniem z dnia [...].07.2021 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał wyjaśnienia, czy skarżący składa zażalenie i w jakim zakresie. W piśmie z dnia [...].08.2021 r. organ II instancji udzielił terminu na ewentualne zapoznanie się z aktami i możliwość zajęcia stanowiska. Tak więc pomimo nie zachowania reguł przez organ I instancji, nie można stwierdzić, że skarżący został pozbawiony możliwości działania, gdyż organ odwoławczy umożliwił to skarżącemu w dostępnym czasie Skarżący skorzystał z możliwości złożenia wyjaśnień w siedzibie inspektoratu w dniu [...].08.2021 r. i złożył zdjęcie. Stąd też naruszenie przez organ I instancji przepisu art.. 10 k.p.a. nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy. Skarżący twierdzi, że pismo z dnia [...].07.2021 r. nie było zażaleniem, tylko wnioskiem skierowanym do PINB PG o uchylenie postanowienia. Jednakże tę kwestię wyjaśnił organ odwoławczy. Gdyby skarżący nie złożył zażalenia, to również nie mógłby wywieźć skargi do sądu, gdyż są to środki odwoławcze przewidziane w k.p.a. Natomiast to od organu I instancji zależało, czy uwzględni "wniosek" z [...].07.2021 r. i uchyli własne postanowienie z dnia [...].06.2021 r. mając na względzie art. 132 k.p.a. czy też uzna, że nie ma podstaw do uchylenia i przekaże sprawę w trybie odwoławczym do organu wyższej instancji. Organ wybrał drugie rozwiązanie, co było zgodne z jego obowiązkami, wynikającymi z art. 133 k.p.a. Zarzut "wymuszenia" złożenia dodatkowego pełnomocnictwa na rzecz ojca A. W. nie ma żadnego znaczenia dla merytorycznego wyniku sprawy, chociaż w ocenie Sądu udzielenie pełnomocnictwa przez P. W. ojcu A. W., do protokołu w dniu [...].08.2021 r., było wystarczające do reprezentowania skarżącego w toku postępowania odwoławczego. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podległa oddaleniu.