II SA/Bk 829/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. I. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 15.000 zł za wybudowany samowolnie murowany budynek gospodarczy na działce o nr geodezyjnym [...] przy ul. K. [...] w B. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał M. i A. I., w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r. wykonanie określonych czynności celem doprowadzenia do zgodności z przepisami wybudowanego samowolnie drewnianego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ulicy K. [...] w B. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w nadzorze budowlanym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. ustalił, że A. I. w 2002r. w miejsce istniejącego, drewnianego budynku gospodarczego wybudował nowy obiekt o zmienionych gabarytach i zmienionej konstrukcji z drewnianej na murowaną. Wobec powyższego w dniu [...] grudnia 2002r. wydał decyzję nr [...], w której stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] i orzekł o rozbiórce murowanego budynku gospodarczego. Działający w trybie odwoławczym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w decyzji z dnia [...] lutego 2003r. nr [...], uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. Decyzją z dnia [...].05.2003r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji tutejszego organu. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] stwierdził wygaśniecie własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...] i w dniu [...] października 2004r. wydał postanowienie nr [...], na podstawie którego wstrzymał roboty budowlane związane z realizacją budynku gospodarczego na działce nr geod. [...] przy ulicy K. [...] w B., a także zobowiązał A. I.do przedłożenia, w terminie do 31.12.2004r., zaświadczenia Urzędu Miejskiego w B. o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 4 egzemplarzy projektu budowlanego obiektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oceną stanu istniejącego, zaświadczenia o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę izbę. Jako, że A. I. wypełnił w/w obowiązki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...], zobowiązał go do wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 15.000,-zł za wybudowany samowolnie murowany budynek gospodarczy na działce o nr geod. [...] przy ul. K. [...] w B. W dniu 22 czerwca 2005r. A.I. wniósł zażalenie na w/w postanowienie. Organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia zważył co następuje: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. stosując znowelizowane przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane umożliwił A. I. legalizację samowoli budowlanej dokonanej w 2002r. Jednym z etapów postępowania legalizacyjnego jest ustalenie, w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 49 ust. 1 przywołanej powyżej ustawy, wysokości opłaty legalizacyjnej. Stawkę opłaty, stosownie do art. 49 ust. 2 tego aktu prawnego, wylicza się stosując przepisy przywołanej ustawy dotyczące kar (czyli art. 59f i art. 59g), z pięćdziesięciokrotnym ich podwyższeniem. Opłata legalizacyjna stanowi zatem iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) i liczby 50. Budynek gospodarczy na działce nr geod. [...] przy ulicy K. [...] w B. stanowi obiekt budowlany kategorii II według załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowane, przy której zarówno współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w), jak i współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) wynosi 1. Natomiast stawka opłaty (s) winna być ustalona w wysokości 300 zł, na podstawie rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2003r. Ministra Infrastruktury w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz.U. nr 120, póz. 1132). Przedmiotowa sprawa została bowiem wszczęta przed dniem 31.05.2004r, kiedy weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. nr 93, póz. 888), ustalające w art. 59f ust. 2 stawkę opłaty (s) na poziomie 500 zł. Reasumując organ II instancji wskazał, że kwota opłaty legalizacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosić winna: w x k x s x 50= 1 x 1 x 300 x 50 = 15000 zł. Taką kwotę opłaty legalizacyjnej ustalił też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w postanowieniu z dnia [...].06.2005r. nr [...]. Nadto organ wyjaśnił, że budynek obecnie zlokalizowany na działce o nr geod. [...] przy ul. K. [...] w B. nie jest tożsamy z drewnianym budyniem gospodarczym, istniejącym na przedmiotowej nieruchomości do 2002r. Znajduje to potwierdzenie w decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., w której organ I instancji stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...], nakazującej M. i A. I., w terminie do dnia 31.12.2001 r. wykonanie określonych czynności celem doprowadzenia do zgodności z przepisami wybudowanego samowolnie drewnianego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] przy ulicy K. [...] w B. Wysokość nałożonej opłaty legalizacyjnej nie zależy od uznania organów nadzoru budowlanego, lecz wynika z przepisów prawa. Ustawodawca nie wyposażył tutejszego organu w kompetencje do anulowania czy obniżenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Jednocześnie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż niedopełnienie jednego z warunków legalizacji, jakim jest wniesienie opłaty legalizacyjnej, skutkuje obligatoryjnym nakazem rozbiórki. Wynika to wprost z art. 49 ust. 3 zd. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowane. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zaskarżył A. I. i zarzucił naruszenie art. 8 , 9 , 11, 35§3 , 77§1 , 107§3 i 162§1 pkt 1 kpa. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt wybudowania przez skarżącego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższe znajduje potwierdzenie w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] sierpnia 2004r. W artykule 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. ( Dz.U. z 2003r. , nr 207, poz. 2016) – Prawo budowlane, wprowadzono możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Regulacja przewidziana w/w przepisie została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003r. Na mocy art. 7 ust. 2 tej ustawy , art. 48 w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 maja 2003r. jest stosowany także, do tych obiektów budowlanych, które zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji. W świetle powyższego należy uznać, że zasadnie organy administracyjne w przedmiotowej sprawie zastosowały procedurę legalizacji samowoli budowlanej. Tym samym zarzut skarżącego zgodnie z którym organy administracyjne nie mogły orzekać na podstawie przepisów znowelizowanej ustawy Prawo budowlane nie zasługuje na aprobatę. Marginalnie nadmienić należy, że powyższa procedura, wbrew temu co twierdzi skarżący, jest rozwiązaniem korzystniejszym od stanu prawnego istniejącego przed nowelizacją, albowiem przepis artykułu 48 przewidywał bezwzględny nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jednym z etapów postępowania legalizacyjnego jest ustalenie w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy- Prawo budowlane wysokości opłaty legalizacyjnej. Organ administracyjny w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest zobligowany do określenia tej opłaty albowiem przepisy ustawy – Prawo budowlane nie przewidują możliwości odstąpienia od jej określenia, nie przewidują również możliwości jej miarkowania. Skarżący zarzucił, że na etapie postępowania administracyjnego organy dopuściły się obrazy art. 9 kpa, gdyż nie poinformowały go, że będzie musiał uiścić opłatę legalizacyjną. Przepis art.9 kpa ustanawia ogólną zasadę obowiązku organów administracji państwowej udzielania informacji faktycznej i prawnej. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia zasady wyrażonej w/w przepisie. Trudno bowiem wymagać od organu aby przed wydaniem postanowienia określającego wysokość opłaty legalizacyjnej, udzielał skarżącemu informacji, że taką opłatę będzie musiał ponieść. Postanowienie wydane w tym przedmiocie jest już kolejnym etapem procedury legalizacyjnej. Skarżący wiedział, że taka procedura w jego sprawie została wszczęta. W ocenie Sądu, nic nie stało na przeszkodzie aby skarżący zapoznał się we własnym zakresie z powszechnie dostępną treścią przepisu art. 48 i 49 prawa budowlanego. Przepisy te są sformułowane w sposób jasny i klarowny. W tym miejscu należy zaznaczyć, że brak informacji o konieczności poniesienia opłaty legalizacyjnej nie był skutkiem zaniedbań organu ale braku należytej staranności o własne interesy samego skarżącego. Już w samym postanowieniu o określeniu opłaty legalizacyjnej, organ w sposób wyczerpujący udzielił skarżącemu informacji dotyczących jego podstaw faktycznych i prawnych, sposobu wyliczenia opłaty, skutków jej nieuiszczenia. Sąd chciałby stanowczo podkreślić, że wdrożenie procedury legalizacyjnej nie ma charakteru obligatoryjnego, jest to jedynie alternatywa wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Skarżący nie ma przymusu uiszczania opłaty legalizacyjnej, niemniej jednak w przypadku jej nieuiszczenia musi liczyć się ze skutkami określonymi w treści art. 49 ust. 3 zd. 2 ustawy- Prawo budowlane a konkretnie z tym, że organ wyda decyzję o rozbiórce murowanego obiektu budowlanego położonego przy ul .K. [...]. Bezzasadny pozostaje również zarzut naruszenia przepisu art. 35§2 kpa albowiem przerwa w postępowaniu administracyjnym była spowodowana toczącym się postępowaniem przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zgodności z prawem decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2003r. Zgodnie zaś z treścią §5 w/w przepisu do terminów załatwienia sprawy w nim określonych, nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów art. 8 i 11 kpa. Przepisy te nie nakładają na organy nowych obowiązków a realizacja zasad w nich wyrażonych a mianowicie: zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli oraz zasada przekonywania, uzależniona jest od przestrzegania reguł postępowania przyjętych w kpa. Jak już wykazano powyżej organy administracji w niniejszej sprawie nie naruszyły reguł postępowania. Odnośnie zarzutów naruszenia art. 77§1, 107§3 i 162§1 ust. 1 kpa to w ocenie Sądu dotyczą one poprzednich etapów postępowania administracyjnego i nie mają nic wspólnego z zaskarżonym postanowieniem . Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.