II SA/Bk 831/18
WyrokWSA w Białymstoku2019-02-13
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Jacek Pruszyński, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, jeśli wnioskodawca nie posiada wspólnej granicy z nieruchomością, której rozgraniczenia żąda?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego jest zasadna, jeśli wnioskodawca nie posiada wspólnej granicy z nieruchomością, której rozgraniczenia żąda. Rozgraniczenie dotyczy nieruchomości sąsiadujących, a brak wspólnej granicy stanowi przeszkodę przedmiotową do wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. Wnioskodawca nie posiada również przymiotu strony w stosunku do nieruchomości, z którą nie graniczy, co stanowi przeszkodę podmiotową.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o rozgraniczenie swojej nieruchomości z kilkoma sąsiednimi działkami. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia z częścią działek, ale odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozgraniczenia z działką nr [...], należącą do A. J., z uwagi na brak wspólnej granicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa geodezyjnego i kartograficznego, twierdząc, że działka nr [...] faktycznie sąsiaduje z jego nieruchomością i powinna być objęta postępowaniem rozgraniczeniowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Protokolant sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Dnia [...] lipca 2018 r. J. W., dalej: również: strona lub skarżący, zwrócił się do Wójta Gminy S. z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości położonej w miejscowości C., gmina S., uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], będącej własnością wnioskodawcy i stanowiącej działkę oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków nr [...], o powierzchni 0,34 ha, od nieruchomości położonej w miejscowości C., gmina S., uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], stanowiącej własność A. i E. małżonków Z. oraz rozgraniczenie z pozostałymi sąsiadującymi działkami stanowiącymi własność L. H. i A. J.
W dniu [...] września 2018 r. Wójt Gminy S. wydał postanowienie nr [...], mocą którego:
1) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie C., stanowiącej własność wnioskodawcy z nieruchomościami przyległymi:
- nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 1,1320 ha, położoną w obrębie C., stanowiącą współwłasność E. i A. Z.;
- nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 3,3220 ha, położoną w miejscowości C., stanowiącą własność M. H.
2) odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości C., stanowiącej własność wnioskodawcy z nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...], położoną w miejscowości C.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) rozgraniczeniu podlegają nieruchomości posiadające wspólną granicę (nieruchomości przyległe). Stąd też postanowiono o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie pomiędzy działkami wnioskodawcy a przyległymi działkami nr: [...].
W ocenie organu nie jest możliwe uznanie, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] posiada wspólną granicę z działką nr [...], co wynika z dołączonych do akt sprawy map oraz operatu technicznego pomiaru uzupełniającego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wykonanego przez Pracownię Geodezyjną R. B. z A., przesłanego przez Starostwo Powiatowe w A. Organ podkreślił ponadto, że stosownie do art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.), dalej: K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. O zastosowaniu tego przepisu przez Wójta Gminy S. przesądził brak wspólnej granicy pomiędzy działkami nr [...].
Powyższe postanowienie, w części dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, zaskarżył J. W. wnosząc na nie zażalenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9 i 12 K.p.a., art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. a także niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy. Wskazując na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 2 i wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego również z działką o nr [...].
Podniesiono, że przedmiotowa działka, stanowiąca własność A. J., od wielu lat faktycznie sąsiaduje z działką nr [...], stanowiącą z kolei własność strony. Świadczyć ma o tym fakt, że A. J. w toku prowadzonej w Sądzie Rejonowym w A. sprawy powoływała się na przeprowadzone w latach 80-90 postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy tymi nieruchomościami. Zarzucono, że Wójt Gminy S. nie może opierać się jedynie na granicach wskazanych na mapach, ale musi wziąć pod uwagę granice poszczególnych nieruchomości przebiegające w terenie od wielu lat. Te zaś, według ostatniego stanu spokojnego posiadania, przebiegały bezpośrednio pomiędzy ww. działki i przeprowadzenie rozgraniczenia w takim zakresie, jak wskazuje Wójt jest nieuprawnione i pozbawione sensu, gdy faktycznie granice te stały się sporne. Strona poddała pod rozwagę kwestię wyłączenia Wójta Gminy S. od udziału w przedmiotowym postępowaniu podnosząc, że to pracownicy Urzędu Gminy S. "wprowadzili zamieszanie wokół granic nieruchomości wnioskodawcy poprzez nastawienie E. Z. przeciwko wnioskodawcy wskazując granice na starej mapie, która nie zgadza się z przebiegiem granic w terenie".
Zdaniem J. W. przeprowadzenie wizji lokalnej unaoczniłoby działania, jakie podejmuje E. Z., który bezprawnie wtargnął na nieruchomość wnioskodawcy, demontując ogrodzenie, zanieczyszczając studnię, a ponadto zagradzając dojście do domu i rozpoczynając nasadzenia. Następnie, powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z 13 marca 2013 r., II SA/Sz 356/12 (przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), podkreślono, że aby postępowanie rozgraniczeniowe mogło być prowadzone muszą istnieć wydzielone prawnie (geodezyjnie) nieruchomości o spornych lub zatartych granicach. Jedynie wówczas postępowanie administracyjne w sprawie o rozgraniczenie ma swój przedmiot.
Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust. 2 ustawy). Zatem nie tylko mowa o nieruchomościach przyległych, ale również o innych gruntach. Podniesiono, że przedmiotem rozgraniczenia jest nieruchomość, zaś, zgodnie z art. 46 § 1 K.c., nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwałe z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
W ocenie strony dla istnienia nieruchomości nie jest konieczne jej geodezyjne oznaczenie ani sporządzenie mapy geodezyjnej, albowiem o wyodrębnieniu nieruchomości decyduje też jej odrębność podmiotowa, rozumiana jako odmienny od gruntów sąsiednich stan własności tak określonej części powierzchni ziemskiej. Jeżeli dane w mapach są niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (art. 32 ust. 3 ustawy). Podniesiono również, że na mapie załączonej do księgi wieczystej dla nieruchomości małżonków Z. inaczej przebiegają granice ich nieruchomości z nieruchomością wnioskodawcy i A. J.
Z kolei z mapy księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości wnioskodawcy wynika, że działka nr [...] sąsiadowała z działką nr [...] z której wydzielono m.in. działki [...]. Wobec powyższego istnieje potrzeba rozgraniczenia również ww. nieruchomości i przeprowadzenie dalszych czynności geodety, a nie tylko opieranie się na samych mapach w zasobie geodezyjnym.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że w rozdziale 6 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ustawodawca usystematyzował problematykę rozgraniczania nieruchomości. Celem toczącego się w tym przedmiocie postępowania jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy), natomiast rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z ogólnymi regulacjami kodeksowymi datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.). W przypadku postępowania rozgraniczeniowego pierwszeństwo mają jednak przepisy szczególne, które obligują właściwy organ do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 30 ust. 3 i 4 ustawy), a zatem samo złożenie wniosku nie uruchamia bezpośrednio postępowania w sprawie, co następuje dopiero z chwilą wydania postanowienia. Organ otrzymawszy żądanie nie zawsze jest zobligowany wszcząć postępowanie rozgraniczeniowe. Może się bowiem okazać, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wówczas organ administracji publicznej, w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 6la. § 1 K.p.a., odmawia wszczęcia postępowania. W realiach rozpatrywanej sprawy powołany przepis Kodeksu postępowania administracyjnego stanowił podstawę zaskarżonego aktu administracyjnego, a zatem rolą organu zażaleniowego było ponowne zbadanie, czy w sprawie zaistniała uzasadniona przyczyna odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.
Wskazano, że istota postępowania rozgraniczeniowego sprowadza się do wyodrębnienia nieruchomości z innych otaczających ją gruntów, co następuje poprzez ustalenie, do jakiej granicy sięga prawo własności w stosunku do sąsiadujących nieruchomości, (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 lipca 2017 r., II SA/Bd 161/17, lex nr 2383985).
Zdaniem organu odwoławczego zasadnym jest zatem twierdzenie, że rozgraniczenie nieruchomości, pomimo że ustawodawca dał pierwszeństwo postępowaniu administracyjnemu przed drogą sądową, ustanawiając, że rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (art. 29 ust. 3 ustawy), dotyczy stosunków cywilnoprawnych. Komplementarność prawa administracyjnego i prawa cywilnego w tym zakresie uwidacznia się już na etapie rekonstrukcji pojęcia nieruchomości, którym posługuje się prawodawca. Definicję legalną nieruchomości zawiera bowiem akt prawny należący do domeny prawa prywatnego, tj. Kodeks cywilny. Stosownie do art. 46 § 1 K.c. nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Pojęcie nieruchomości gruntowej na gruncie kodeksu cywilnego wykazuje zatem ścisłą korelację z odrębnością podmiotową danej części powierzchni ziemskiej, czyli istnieniem prawa własności.
4. Skargę od tego postanowienia do sądu administracyjnego wniósł J. W. i zarzucił naruszenie:
- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., przez nieustalenie wszystkich przesłanek niezbędnych dla uznania, że postępowanie rozgraniczeniowe działki nr [...] powinno być prowadzone również z udziałem właściciela działki nr [...] A. J., która to działka w rzeczywistości przylega do działki skarżącego oraz pominiecie wcześniej prowadzonych postepowań rozgraniczeniowych działek nr [...] jako mogących mieć wpływ na postępowanie rozgraniczeniowe działki nr [...] należącej do skarżącego, ponieważ ustalone wówczas granice mogły mieć znaczenie dla przebiegu granicy działki nr [...];
- art. 29 ust. 1 i 2 ustawy, przez pominięcie przy rozgraniczeniu wszystkich granic działki nr [...] z przyległymi nieruchomościami, w tym z działką nr [...], z którą jest wspólne ogrodzenie działki skarżącego.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że w rzeczywistości działki nr [...] od wielu lat mają wspólne ogrodzenie i zawsze ze sobą graniczyły. Mapy w zasobach Starostwa nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu tych działek. Zarzucono, że wskazując na toczące się wcześniej postępowania rozgraniczeniowe SKO nie wyjaśniło, jaki wpływ miały te rozgraniczenia i czy uczestniczyli w nich poprzedni właściciele działki nr [...]. Zdaniem skarżącego prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego bez udziału właścicieli działek na których granice może oddziaływać rozgraniczenie, jest postępowaniem nieważnym pozbawiającym praw do udziału w postępowaniu wszystkich zainteresowanych stron wynikiem tego postępowania. W toczących się sprawach sądowych A. J. wyraźnie zeznała, że była "sąsiadką zza płota" i miała obiekcje, że nie uczestniczyła w postępowaniu rozgraniczeniowym w latach 80 - tych. Skarżący podniósł, że jeżeli dane w mapach są niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy – art. 32 ustawy. Na mapie załączonej do księgi wieczystej dla nieruchomości małżonków Z. inaczej przebiegają granice ich nieruchomości z nieruchomością wnioskodawcy i A. J. – kopia mapy w załączniku. Z kolei z księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości wnioskodawcy z mapy wynika, że działka nr [...] sąsiadowała z działką nr [...], z której wydzielono m.in. działki [...].
5. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając skargę wedle powyższych kryteriów należy uznać, że jest ona nieuzasadniona.
4. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Regulacja ta przewiduje zatem dwie przesłanki, tj. podmiotową (podanie wniesione przez osobę niebędącą stroną) i przedmiotową (inne uzasadnione przyczyny), umożliwiające odmowę wszczęcia postępowania. W orzecznictwie wyjaśnia się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi pierwsza przesłanka wymieniona w art. 61a § 1 K.p.a., gdyż podanie nie zostało wniesione przez osobę mającą przymiot strony. Z takim poglądem organów należy się zgodzić, choć w opinii Sądu w okolicznościach sprawy, zachodzi również przedmiotowa przyczyna odmowy wszczęcia postępowania.
5. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629) rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.
Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Z kolei art. 28 K.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Z powyższych regulacji wynika, że rozgraniczenie polega na ustaleniu przebiegu granic sąsiadujących ze sobą nieruchomości i dotyczy ustalenia przebiegu granicy, wzdłuż której nieruchomości ze sobą sąsiadują, czyli przylegają do siebie. Zatem stronami postępowania o rozgraniczenie mogą być tylko właściciele (lub osoby posiadające inny wymieniony w art. 28 K.p.a. tytuł prawny do nieruchomości), których nieruchomości przylegają do siebie.
Żądanie rozgraniczenia własnej nieruchomości z nieruchomością nie mającą wskazanej powyżej cechy, to znaczy taką, która nie ma wspólnej granicy, bo nie jest położona po sąsiedzku, nie znajduje umocowania w przepisach prawa materialnego. Dotyczy to również sytuacji, gdy na gruncie nieruchomości będące przedmiotem wniosku o rozgraniczenie ze sobą bezpośrednio sąsiadują, ale według stan ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, z późn. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U.2016.1034), pomiędzy takimi nieruchomościami znajduje się inna nieruchomość. Rozgraniczenie nieruchomości ma bowiem na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów obowiązani są właściciele gruntów sąsiadujących (art. 152 k.c.), a rozgraniczenia dokonuje się przede wszystkim według stanu prawnego (art. 153 k.c.).
6. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że J. W., niewątpliwie dysponuje prawem własności nieruchomości oznaczonej nr. geod. [...], o pow. 0,0340 ha, położonej w obrębie C., gminie S., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Z treści złożonego w dniu [...] lipca 2018 r. wniosku wynika, że intencją wnioskodawcy jest wszczęcie postępowania o rozgraniczenie ww. nieruchomości z działkami nr: [...], które stanowią własność odpowiednio A. i E. małżonków Z., M. H. i A. J.
Z nieruchomością wnioskodawcy bezspornie graniczą jedynie działki nr [...]. Zdaniem Sądu w świetle zebranego przez organy materiału dowodowego nie sposób uznać za nieruchomość sąsiednią (przyległą) działkę nr [...], ponieważ nie posiada ona żadnych wspólnych punktów granicznych z działką J. W., na co jednoznacznie wskazują znajdujące się w aktach sprawy kopie map przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (np. k. 38 akt administracyjnych). Nieruchomość A. J., oznaczoną jako działka nr [...], od nieruchomości wnioskodawcy oddziela działka nr [...], stanowiąca własność A. i E. małżonków Z.
Dlatego też w ocenie sądu, organ I i II instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w odniesieniu do działki nr [...], albowiem prowadzenie postępowania w tym zakresie byłoby niedopuszczalne zważywszy, że nieruchomość A. J. nie graniczy z nieruchomością wnioskodawcy, a brak jest przepisu materialnoprawnego, statuującego instytucję rozgraniczenia niesąsiadujących ze sobą nieruchomości.
Zdaniem Sądu na ocenę powyższej kwestii nie mają wpływu zarzuty podniesione w skardze a mianowicie: przeprowadzone w latach 80-90 postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, niezgodność map z rzeczywistym przebiegiem granic, czy sąsiadowanie działki nr [...] z działką nr [...], z której wydzielono m.in. działki nr [...]. Nie są one bowiem istotne dla sprawy w świetle bezspornego braku możliwości istnienia wspólnej granicy pomiędzy działkami o numerach [...]. Powyższe zaś przesądza o bezprzedmiotowości postępowania rozgraniczeniowego w odniesieniu do ww. działek.
Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Dokumentem jest zaś treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, opatrzona podpisem osoby sporządzającej dokument. Dokumenty urzędowe posiadają następujące cechy: 1) są sporządzane przez organy państwowe; 2) organy te działają w ramach swej właściwości; 3) dokumenty te mają formę wyznaczoną przez prawo.
Wskazać należy również, że mapa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi dokument urzędowy. Co prawda domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. W odniesieniu do mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego konieczne jest jednakże dysponowanie inną mapą do zasobu tego przyjętą, o treści odmiennej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2017 r. II SA/Kr 382/17).
W rozstrzyganej sprawie takim dowodem jest niewątpliwie dołączona do akt sprawy mapa oraz operat techniczny pomiaru uzupełniającego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wykonany przez Pracownię Geodezyjną R. B. z A., przesłanego przez Starostwo Powiatowe w A. (k. 26-49 akt admin.). Dowodu przeciwnego, potwierdzającego własne argumenty, skarżący nie przedstawił. Podniósł on jedynie w skardze, że na mapie załączonej do księgi wieczystej dla nieruchomości małżonków Z. inaczej przebiegają granice ich nieruchomości z jego nieruchomością i A. J., a z księgi wieczystej urządzonej dla jego nieruchomości, z mapy wynika, że działka nr [...] sąsiadowała z działką nr [...], z której wydzielono m.in. działki [...]. W skardze wskazywał, że załącza te mapy, czego jednak nie uczynił. Powyższe wywody skarżącego nie mogą więc obalić domniemania wynikającego z art. 76 K.p.a.
7. W tej sytuacji słusznie organy doszły do przekonania, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, gdyż nie ma on interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa uprawniającego ich do żądania wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z działką nr: [...], nie jest bowiem właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym czy posiadaczami żadnej z tych nieruchomości.
Powyższe oznacza, że nie zachodzi w sprawie przesłanka podmiotowa uzasadniająca wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie. Jak prawidłowo wskazały organy, ze względu na posiadany tytuł prawny do nieruchomości skarżący może jedynie zainicjować postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy swoją działką nr [...], a działkami nr [...], które, według ich twierdzeń i wniosków, a także stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę A., ze sobą sąsiadują. Ponadto skoro żadna z działek o numerach [...] i [...] nie posiada żadnych wspólnych punktów granicznych, a w konsekwencji i granic z działkami stanowiącymi własność skarżących, to należy stwierdzić, że nie istnieje również przedmiot postępowania rozgraniczeniowego, które skarżący zamierzał wszcząć. Oznacza to, że w sprawie nie zachodzi również przesłanka przedmiotowa umożliwiająca wszczęcie i prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie.
8. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie ziściła się przesłanka przedmiotowa określona w art. 61 a § 1 K.p.a., co uniemożliwiło zainicjowanie sprawy administracyjnej, przedmiotem której byłoby rozgraniczenie nieruchomości J. W., oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie C., gmina S., z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność A. J., położoną w obrębie C., Gmina S..
9. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu. Postanowienie znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym i zebrano pełny materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy.
10. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło