II SA/Bk 833/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...], którą odmówiono przyznania Pani K. M. (dalej: Skarżąca) zasiłku stałego. Przyczyną odmowy przyznania zasiłku było niespełnienie kryterium dochodowego. Organ ustalił bowiem, że dochód Skarżącej wyniósł 943,29 zł i przekracza on kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca podniosła, że dochód z gospodarstwa rolnego jest dochodem wirtualnym. Wskazała też, że w 2010 r. otrzymała zasiłek stały, od tego czasu nie zmieniła się zaś ustawa o pomocy społecznej, a tylko uległ zmianie dochód z tytułu dodatku mieszkaniowego. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego. Ustalono, że Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] października 2011r., którym została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 października 2013r. Jest też właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 3,1195 ha przeliczeniowych. Na potrzeby ustalania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207,00 zł (art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. Nr 127. poz. 1055). Ustalony w ten sposób dochód wynosi 645,74 zł. Ma też przyznany dodatek mieszkaniowy na okres V - X 2012r. w wysokości 297,55 zł miesięcznie (decyzja z dnia [...] kwietnia 2012r. znak: [...]). Organ wyliczył, że dochód ogółem wyniósł kwotę 943,29 zł i stwierdził, że przekracza on kwotę 477 zł, stanowiącą kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał m.in., że dochód z gospodarstwa rolnego został wyliczony w sposób określony przepisami art. 8 ust. 9 i zsumowany z dochodem z tytułu dodatku mieszkaniowego, stosownie do art. 8 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej. Ustawodawca określił sposób liczenia dochodu z gospodarstwa rolnego, nie przewidując żadnych odstępstw. Nawet jeśli jest to "dochód wirtualny", to nie zmienia reguły prawnej, że ma być wliczany do dochodu Skarżącej. Analizując zaś decyzję z [...] czerwca 2010r. dot. zmiany wysokości zasiłku stałego organ stwierdził, że z jej treści nie wynika, z jakiego tytułu został wyliczony dochód, a Kolegium orzekając w tej sprawie nie może badać prawidłowości ustaleń dotyczących sytuacji dochodowej Skarżącej we wcześniejszym okresie. W skardze do Sądu Pani K. M. podniosła, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. w dochodzie rodziny ustalonej w wysokości 238 zł nie mógł być zawarty dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący 645,74 zł. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślono, że kwestia ustalania dochodu na potrzeby przyznania zasiłku stałego w 2010r. nie była przedmiotem postępowania odwoławczego i to, czy brano wówczas pod uwagę dochód z gospodarstwa rolnego nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013r. Skarżąca złożyła umowę dzierżawy z dnia [...] grudnia 2009r. oraz kopię pisma z KRUS. Wskazała, że zgodnie z umową sąsiad miał płacić podatek, ale nie płaci i Skarżąca ma przez to problemy. Oświadczyła też, że zalega ze składkami na KRUS za czwarty kwartał 2011r. i za cały 2012 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej powoływanej jako u.p.s.), zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Aby otrzymać zasiłek stały powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jeśli tak się stanie, organ nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej, bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku stałego ma charakter związany. W przypadku niespełnienia chociaż jednej z powyższych przesłanek – zasiłek nie przysługuje. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ustalono w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji wynosiło ono 477 zł (podwyższenie tego kryterium miało miejsce dopiero od dnia 1 października 2012 r. wskutek wejścia w życie nowego rozporządzenia i nie znalazło ono zastosowania w niniejszej sprawie). Natomiast za osobę całkowicie niezdolną do pracy uważa się m.in. taką, która legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 pkt 1 u.p.s.). Bezspornym jest, że Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, niemającą nikogo na utrzymaniu i posiadającą ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Posiada też gospodarstwo rolne o powierzchni przeliczeniowej 3,1195 ha. Miała też przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości 297,55 zł. W sytuacji, gdy Skarżąca posiada gospodarstwo rolne, dochód z niego należy ustalać zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. w związku z § 1 pkt 2 "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Prawidłowo zatem wyliczył organ, że miesięczny dochód Skarżącej, liczony jako dochód z gospodarstwa rolnego według ilości ha przeliczeniowych wynosi 645, 74 zł (3, 1195 ha x 207 zł - na dzień wydawania zaskarżonej decyzji). Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że Skarżąca oddała gospodarstwo w dzierżawę oraz fakt, że dzierżawca nie wywiązuje się z postanowień umowy. Treść umowy jest zależna od jej stron. Jeżeli zaś jedna ze stron nie wywiązuje się z niej, druga może czynić kroki mające na celu jej rozwiązanie. Pozostaje to jednak bez wpływu na sposób ustalania kryterium dochodowego w postępowaniu w sprawie przyznania zasiłku stałego. Prawidłowo nie pomniejszono kwoty dochodu o składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Wprawdzie, zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 pkt 2 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że odliczeniu od przychodu podlegają jedynie wpłacone składki na ubezpieczenia społeczne czy zdrowotne. Tymczasem Skarżąca przyznała na rozprawie, że nie opłaciła składek na KRUS za czwarty kwartał 2011r. i za cały 2012 rok. W tej sytuacji brak jest podstaw, by o kwoty wyliczonych przez KRUS składek pomniejszać jej przychód. W tych okolicznościach zaakceptować należy stanowisko organu, że Skarżącej zasiłek stały nie przysługiwał, bowiem nie spełniła ona warunku niskiej dochodowości. To zwalniało organ od oceny pozostałych przesłanek przyznania spornego zasiłku. Dla wydania decyzji odmownej ich badanie nie było konieczne. Odnośnie zaś sposobu ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, zdaniem Skarżącej mającego charakter wirtualny - wskazać trzeba, że sposób ustalania tego dochodu został uregulowany przepisami prawa o randze ustawowej (art. 8 ust. 9 u.p.s.) i zarówno organy, jak i Sąd są tymi regulacjami związane. Rację ma organ, że sposób rozpoznania innych spraw dotyczących Skarżącej nie może rzutować na ocenę jej sytuacji w sprawie niniejszej, bowiem organy orzekają mając na uwadze okoliczności indywidualnej sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.