II SA/Bk 835/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. H., A. S., I. S. oraz M. S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę, - Dnia 05.07.2004 r. M. H., A. S., M. S. oraz I. S. złożyli do Rady Miejskiej w S. pismo zatytułowane jako "skarga na nieracjonalne rozwiązania projektowe" dróg komunikacyjnych na ich działce nr geod. [...] położonej we wsi O. w gminie S. Podnieśli w nim, iż sporządzony projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "O. II" pozbawia ich 6.700 m 2 z przeznaczeniem na drogi, co stanowi 1/3 powierzchni całej działki. Jest to ich zdaniem krzywdzące i związku z tym wnieśli o dokonanie zmiany w projekcie, poprzez zlikwidowanie jednej drogi ślepej. W powyższym piśmie wnioskodawcy podkreślili również, iż wcześniej nie byli w stanie złożyć do projektu swoich wniosków i zarzutów, ponieważ właścicielami przedmiotowej działki stali się dopiero w dniu [...].05.2004 r., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. sygn. akt II Ns [...]. Po rozpoznaniu skargi, Rada Miejska w S. powołując się na przepis art.18 ust.1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) podjęła w dniu [...].08.2004 r. uchwałę Nr [...], w której powyższą skargę oddaliła. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, iż zawiadomienie o przystąpieniu do opracowywania planu odbyło się zgodnie z wymogami art. 18 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139). Na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego oraz w prasie poinformowano o miejscu i terminie składania wniosków do planu. Do zainteresowanych właścicieli działek wysłano także zawiadomienia o wyłożeniu do publicznego wglądu projekt planu "O. II" z informacją o terminie i miejscu składania protestów i zarzutów. Komunikat tej samej treści ukazał się w prasie i został wywieszony na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego. Stwierdzono także, że spośród osób podpisanych pod skargą zawiadomienie pisemne o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu otrzymał M. S., będący wówczas wspólnie z J. S. współwłaścicielem działki nr [...]. Nie wnieśli oni zarzutów, czy też protestów do planu. Natomiast Państwo I. S., A. S. i M. H. nie byli wówczas właścicielami ani władającymi przedmiotową nieruchomością w związku z czym nie uczestniczyli w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Rady Miejskiej w S. w trakcie sporządzania planu nie ma możliwości uwzględnienia wniosków nowych właścicieli działek, którzy je nabywają po kolejnych dokonanych zgodnie z wymogami ustawy czynnościach. Powyższą uchwałę M. H., A. S., M. S. oraz I. S. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze podnieśli, iż dopiero w dniu [...].05.2004 r. nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym J. S. i dopiero wówczas dowiedzieli się o trwającym projektowaniu w O. II. Ich zdaniem projekt nie uwzględnia sądowego podziału i stoi w sprzeczności z możliwością dokonania takiego podziału. Prawie wszystkie drogi zaprojektowane zostały po ich gruntach. Według skarżących tracą oni na tym około 6.700 m2, co stanowi prawie 1/3 działki. Ich zdaniem nieprawdą jest, że powierzchnia przeznaczona z ich działki na drogi to 2.700 m2. "Ukradziono" im 200m2 wzdłuż drogi do N., wchodząc 20m w głąb działki, bez podania podstawy prawnej. Nieprawdą też jest, iż M. S. był współwłaścicielem nieruchomości. Skarżący podkreśli także, iż były dwa a nie jedno wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu. O drugim wyłożeniu zawiadomienia otrzymało 12 właścicieli nieruchomości z B. i tylko dwóch z O. Zatem nikt nie mógł wiedzieć o drugim wyłożeniu. Podnieśli również, że nie może stanowić dowodu potwierdzenie odbioru zawiadomienia o pierwszym wyłożeniu projektu do wglądu podpisane rzekomo przez ich ojca. Ojciec ostatnie dwa lata ciężko chorował, długo przebywał w szpitalu i dlatego mają oni uzasadnione wątpliwości co do autentyczności i wiarygodności jego podpisu. Ponadto procedura ustawowa zawiadomień przewiduje trzy formy zawiadomień jako obowiązkowe, czego burmistrz nie wykonał. Chodzi o trzecią, najskuteczniejszą formę zawiadomień zwyczajowo przyjętą szczególnie na wsi tj. powiadomienie poprzez sołtysa. Zdaniem Skarżących uchwała Rady Miejskiej w S. NR [...] z [...] sierpnia 2004 r. zapadła z rażącym naruszeniem procedury ustawowej. Wymienili w tym zakresie przepisy art. 9 i art.58 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także przepisy art.25 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 140 Kodeksu cywilnego i art.32 Konstytucji RP. W konkluzji wnieśli o uchylenie, bądź unieważnienie zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w S. wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Przewodniczącego Rady dopełniona została procedura opracowywania planu przewidziana w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Opisując przebieg postępowania projektowego podkreślił, iż skarga w tej sprawie została wniesiona przez spadkobierców J. S., którzy prawa spadkowe nabyli w maju 2004 r. Opracowywanie projektu planu rozpoczęto zaś w maju 2002 r. W tym czasie właścicielem działki nr [...] był J. S., a dzierżawcą M. S. - jeden z obecnych współwłaścicieli. Skarżący nabyli prawa do działki nr [...] w końcowej fazie tego procesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało oddalić. Złożony i długotrwały proces opracowywania i uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego do dnia 11.07.2004 r. regulowały przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139). Ustawa ta zastąpiona została ustawą z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 141, poz. 1492 ze zm.). Zgodnie z przepisem przejściowym nowego prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe – art.85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołując się na powyższy przepis Gmina S. prowadziła proces opracowywania planu zagospodarowania "O. II" w oparciu o przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Tak, jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 03.11.1999 r. sygn. akt IV SA 1638/98, tworzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ujawnia wielokrotnie istnienie sprzecznych interesów różnych podmiotów, jak i kolizje interesów między poszczególnymi członkami wspólnoty samorządowej a samą wspólnotą. W procesie stanowienia tego planu gmina musi te konflikty rozstrzygać przyjmując optymalne rozwiązanie mieszczące się w granicach obowiązujących przepisów. Na etapie opracowywania projektu planu zagospodarowania przestrzennego zainteresowanym podmiotom służy prawo wnoszenia protestów i zarzutów do projektu. Protest może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – art. 23 §1 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Prawo do złożenia protestu służy zatem nie tylko właścicielowi lub władającemu nieruchomością, ale każdej zainteresowanej osobie. Natomiast zarzut może wnieść ten, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – art.24 §1 tej ustawy. Protesty i zarzuty należy jednak wnosić w terminie nie dłuższym niż 14 dni, po upływie okresu wyłożenia projektu – art. 23 §2 i art. 24 § 2 ustawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż informacja o podjęciu procesu opracowywania planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wsi "O. II" podana została do publicznej wiadomości (k-3 i 4 akt). Pierwsze wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu miało miejsce w dniach od 14.07.2003 do 04.08.2003 r. Kolejne wyłożenie miało miejsce w dniach 11 - 13 marca 2004 r. W okresie tym Państwo M. H., A. S., M. S. oraz I. S. nie byli właścicielami nieruchomości w O. oznaczonej nr geod. [...]. Skarżący sami też podnoszą, iż M. S. nie był nawet wówczas dzierżawcą tej nieruchomości. Umowa dzierżawy wygasła z dniem 22.07.2001 r. (k-34 akt sądowych). Postanowienie Sądu Rejonowego w B. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych: A. S. i J. S. wydane zostało w dniu [...].05.2004 r. , a więc już po zamknięciu procedury wnoszenia protestów i zarzutów zarówno w odniesieniu do pierwszego, jaki i drugiego wyłożenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego "O. II". Złożone w dniu 05.07.2004 r. do Rady Miejskiej w S. pismo spadkobierców J. S., zatytułowane jako "skarga na nieracjonalne rozwiązania projektowe", należy w ocenie Sądu traktować jako spóźniony zarzut – art. 24 ust.2 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidywała bowiem na etapie projektowania planów zagospodarowania przestrzennego takiego środka ochrony, jak "skarga na nieracjonalne rozwiązania projektowe". Dopuszczenie możliwości składania uwag i zastrzeżeń do projektu planu zagospodarowania przestrzennego w nieograniczonym czasie, czyniłoby ten proces niemożliwym do zakończenia. Słusznie w odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w S. podkreślił, iż Skarżący jako następcy prawni J. S. nabyli prawa do działki nr [...] w końcowej fazie tego procesu. Stając się uczestnikami procesu można korzystać z tych środków prawnej ochrony interesów, które na danym etapie tego procesu są jeszcze dostępne. Spadkobiercy J. S. wstąpili do procesu opracowywania planu zagospodarowania przestrzennego już po zakończeniu procedury zgłaszania zarzutów. Stąd też uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...].08.2004 r. Nr [...], oddalająca ich skargę "na nieracjonalne rozwiązania projektowe" w ocenie Sądu nie narusza prawa. Na marginesie należy jedynie przywołać wyrażony w literaturze pogląd, iż spóźniony protest lub zarzut podlega odrzuceniu (zob. R.Hauser, E. Mzyk, Z. Niewiadomski, M.Rzążewska, Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, Warszawa 1995 r., s. 68 i 70). Z akt administracyjnych wynika, iż po wstąpieniu przez Skarżących w prawa po zmarłym J. S., uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...].10.2004 r. przyjęty został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi O. położonej w gminie S. W niniejszej sprawie uchwała ta nie jest jednak skarżona, a zgodnie z art.134 §1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd orzeka w granicach danej sprawy. Uznając zatem, iż zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...].08.2004 r. Nr [...] nie narusza prawa, Sąd na podstawie art.151 ustawy cyt. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.