II SA/Bk 835/22
PostanowienieWSA w Białymstoku2023-01-10
Skład orzekający: Marta Joanna Czubkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego może zostać wniesiona przez podmiot nieposiadający legitymacji procesowej w tej sprawie?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez podmiot, który nie posiada legitymacji procesowej, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Legitymacja procesowa wymaga istnienia interesu prawnego uzasadniającego wniesienie skargi oraz związku pomiędzy sytuacją prawną skarżącego a zaskarżonym aktem. Postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego dotyczy tylko interesu podmiotu wnoszącego zażalenie i nie może być zaskarżone przez inne podmioty, które nie są stroną postępowania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał budowę rampy załadunkowej na działkach należących do K. S. M. Sp. z o.o. wniosła zażalenie na to postanowienie, które zostało umorzone przez organ odwoławczy z powodu braku statusu strony przez spółkę. K. S. złożył skargę na postanowienie o umorzeniu, zarzucając naruszenie przepisów prawa administracyjnego i budowlanego, twierdząc, że spółka jest inwestorem rampy i posiada prawo do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę K. S. na postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego oraz zwrócił skarżącemu kwotę wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego dotyczącego wstrzymania budowy rampy załadunkowej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Postanowieniem z [...] lipca 2022 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wstrzymał budowę rampy załadunkowej na działkach o nr geod. [...] i [...] przy ul. E. w M., których właścicielem jest K. S. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że 20 września 2021 r. Ch. S., działająca w imieniu własnym oraz w imieniu M. Sp. z o.o. jako prezes jednoosobowego zarządu, sprzedała na rzecz K. S. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych działek. W związku z utrudnionym kontaktem zarówno z właścicielem działek, jak i przedstawicielem Spółki M., która prowadzi działalność na tych działkach, organ stwierdził, że nie jest w stanie ustalić kto jest inwestorem rampy załadunkowej. W związku z tym przyjęto, że osobą odpowiedzialną za samowolną budowę obiektu jest obecny właściciel działek – K. S.
Zażalenie od tego postanowienia wniosła M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. W imieniu Spółki działała Ch. S. – prezes zarządu Spółki. W zażaleniu zarzucono naruszenie:
- art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., przez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy ustalenia, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działki oznaczone są jako teren przemysłowy, a tym samym, ze budowa rampy jest zgodna z tym planem;
- art. 124 § 1 K.p.a. przez niewskazanie w treści postanowienia do kogo kierowane jest wydane w sprawie rozstrzygnięcie.
Wskazując na te naruszenia Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., umorzył postępowanie zażaleniowe. Organ odwoławczy stwierdził, że w chwili obecnej M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie legitymuje się statusem strony, gdyż zbyła K. S. pełnię praw do przedmiotowych działek na których istnieje rampa załadunkowa. Brak tytułu prawnego do nieruchomości lub obiektu powoduje, że na inwestora, który utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie mogą być nałożone obowiązki wykonania nakazów w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jako były użytkownik wieczysty nieruchomości i inwestor/właściciel obiektów budowlanych istniejących na tej nieruchomości, utraciła status strony w momencie sprzedaży swych praw K. S.
Skargę od tego postanowienia do sądu administracyjnego wniósł K. S. i zarzucił naruszenie:
- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo budowlanego, przez umorzenie postępowania zainicjowanego zażaleniem M. Sp. z o.o. z tej przyczyny, że Spółka ta nie posiada rzekomo statusu strony w niniejszym postępowaniu zażaleniowym, podczas gdy Spółka ta od wielu lat jest wyłącznym posiadaczem nieruchomości w oparciu o umowę najmu i to ona jest inwestorem rampy załadunkowej, której dotyczy postępowanie;
- art. 15 w zw. z art. 28, art. 138 § 1 pkt 3 i art. 144 K.p.a., przez umorzenie postępowania zażaleniowego w sytuacji, gdy adresatem postanowienia organu pierwszej instancji była Spółka M. Sp. z o.o., co - przy jednoczesnym zaniechaniu uchylenia przedmiotowego postanowienia - stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zobowiązany był do zbadania jej dopuszczalności i ustalenia, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.).
Przeprowadzona w tym zakresie kontrola wykazała, że skarga wniesiona przez K. S. jest niedopuszczalna ze względu na brak po jego stronie legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia.
Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi, zgodnie z art. 50 § 2 P.p.s.a.
Z przywołanego przepisu wynika, że legitymowanym do wniesienia skargi nie jest każdy podmiot - nawet mający interes prawny, lecz ten tylko, kto ma interes prawny we wniesieniu skargi. Tym samym dla przyjęcia legitymacji procesowej określonego podmiotu do zaskarżenia decyzji administracyjnej lub postanowienia kończącego postępowanie, konieczne jest stwierdzenie istniejącego pomiędzy sytuacją prawną tego podmiotu a zaskarżonym aktem związku, polegającego na tym, że akt ten wiąże się z jego interesem prawnym w sposób uzasadniający wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Do wniesienia skargi nie legitymuje zatem jakikolwiek związek zaskarżonego aktu z interesem prawnym skarżącego podmiotu. Nie ma bowiem interesu prawnego we wniesieniu skargi podmiot, który nie wymaga ochrony sądowoadministracyjnej. Taka właśnie sytuacja występuje, gdy decyzja lub postanowienie objęte skargą nie jest zdolne w jakikolwiek sposób negatywnie oddziaływać na interes prawny podmiotu wnoszącego skargę.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego – które stanowi przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie - nie jest zdolne wpłynąć w jakikolwiek sposób na sferę praw i obowiązków podmiotów innych niż podmiot wnoszący zażalenie. Tym samym inne podmioty nie są legitymowane do zaskarżenia tego rodzaju postanowienia, bowiem – jak wyżej wskazano – dla przyjęcia legitymacji procesowej nie wystarcza samo stwierdzenie istnienia interesu prawnego, lecz konieczne jest również, aby interes ten uzasadniał wniesienie skargi i uruchomienie kontroli sądowoadministracyjnej.
Zaskarżone postanowienie, ze względu na jego procesowy charakter, dotyczyło tylko interesu Spółki M. Nie dotyczyło natomiast K. S., który nie wnosił zażalenia. W konsekwencji, skarżący nie jest uprawniony do złożenia skargi na powyższe postanowienie - które się do niego nie odnosi. Treść zarzutów skargi wskazuje, jakby K. S. działał w imieniu Spółki. Z KRS wynika, że jest on wspólnikiem Spółki oraz jej samoistnym prokurentem. Natomiast w skład zarządu Spółki wchodzi Ch. S. Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Spółki jest zaś prezes zarządu samodzielnie, dwóch członków zarządu łącznie, jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. Charakter prokury wskazuje, że zasadniczo prokurent może działać samodzielnie i jednoosobowo. Skarga w sprawie niniejszej została podpisana przez K. S. bez żadnego wskazania, że działa on w imieniu Spółki. Przyjąć zatem należy, że wniósł on skargę we własnym imieniu. Jak wynika z akt sprawy Spółka zawsze była reprezentowana przez prezesa zarządu – Ch. S.
Reasumując, skargę K. S. jako wniesioną przez podmiot nie mający legitymacji procesowej do złożenia skargi na postanowienie umarzające postępowanie w sprawie zażalenia M. Spółki z o.o. należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło