II SA/Bk 836/07

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-02-27

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej jest uzasadnione, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej jest uzasadnione, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) powinien zostać oddalony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosków H. S. i P. K. o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. H. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z alimentów, wysokie wydatki i brak oszczędności, mimo posiadania domu i nieruchomości rolnej. P. K. wnioskował o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata, podając jako jedyne źródło utrzymania rodziny dochód z umowy o pracę w wysokości 1100 zł miesięcznie i posiadanie samochodu na raty. Sąd wezwał P. K. do uzupełnienia wniosku, czego ten nie uczynił.
Rozstrzygnięcie
1) przyznano H. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek P. K. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku P. K. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej postanawia 1) przyznać H. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek P. K. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ad 1. H. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 38), podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci (pełnoletnią córką I. S. i [...] synem M. S.). Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostają alimenty zasądzone na rzecz dzieci w łącznej kwocie 750 zł (k. 39). Wyszczególnione w dniu [...] grudnia 2007 r. miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą: energia elektryczna – 120 zł; lekarstwa od 300 do 400 zł; kurs karate – 100 zł. Dodatkowo wnioskodawczyni uiszcza opłaty za: wodę i kanalizację – 70 zł (co dwa miesiące), studia córki w wysokości 750 zł kwartalnie oraz opał (węgiel i drzewo) – 3000 zł rocznie. H. S. korzysta z pomocy rodziny (k. 25). Skarżąca od [...] stycznia 2008 r. jest osobą bezrobotną (z powodu likwidacji zakładu pracy). W skład majątku wnioskodawczyni wchodzą: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (oddana w dzierżawę [...] lat temu). Do akt sprawy H. S. dołączyła: świadectwo pracy z dnia [...] grudnia 2007 r. (k. 34); wyrok Sądu Rejonowego w A. z dnia [...] czerwca 2003 r. sygn. akt [...] określający wysokość alimentów (k. 40); zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2007 r. wystawione przez Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe "C." w A. (k. 26). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku H. S. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż od [...] stycznia 2008 r. pozostaje osobą bezrobotną, samotnie wychowuje dwójkę dzieci. Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostają alimenty zasądzone na rzecz I. S. i M. S. w łącznej kwocie 750 zł. Wyszczególnione (na dzień [...] grudnia 2007 r.) wydatki miesięczne wynoszą od 520 zł do 620 zł. Ponadto, wnioskodawczyni uiszcza opłaty za: wodę i kanalizację – 70 zł (co dwa miesiące), studia córki w wysokości 750 zł kwartalnie oraz opał (węgiel i drzewo) – 3000 zł rocznie. H. S. korzysta z pomocy rodziny. Majątek wnioskodawczyni stanowią: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (oddana w dzierżawę [...] lat temu). Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny w zestawieniu z wykazanymi wydatkami i brakiem zgromadzonych oszczędności (k. 38) pozwalają na stwierdzenie, iż H. S. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ad 2. P. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką B. K. oraz niepełnoletnią córką W. K. Jedynym źródłem utrzymania rodziny pozostaje dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu umowy o pracę w wysokości 1100 zł miesięcznie (k. 45). W skład majątku skarżącego wchodzi samochód osobowy A. [...] (kupiony na raty). W uzasadnieniu wniosku P. K. podkreślił, iż jest jedynym żywicielem rodziny, nie stać go na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej (k. 44-45). Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał P. K. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem rodziny wnioskodawcy np. opłaty za: wodę, czynsz, energię elektryczną, gaz, telefon (w tym komórkowy), lekarstwa itp. - należało przy tym wskazać koszty miesięcznej eksploatacji samochodu osobowego marki A. [...]; wysokość zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów, ze wskazaniem obciążeń miesięcznych związanych z ich spłatą, należało wskazać na jaki cel zostały zaciągnięte kredyty; czy małżonka wnioskodawcy B. K. jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i czy przysługuje jej prawo do zasiłku, przy czym należy określić jego wysokość. Skarżący został również zobowiązany do nadesłania: harmonogramu spłat zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów; zaświadczenia z zakładu pracy wnioskodawcy poświadczającego wysokość uzyskiwanego dochodu za okres trzech ostatnich miesięcy; wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (kont i lokat oszczędnościowych) za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 47). Wezwanie zostało doręczone prawidłowo dnia [...] stycznia 2008 r. (k. 48), pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie ustosunkował się do jego treści. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Deuter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu P. K. wykazał, iż jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny pozostaje 1100 zł miesięcznie, uzyskiwane przez wnioskodawcę z tytułu umowy o pracę. W skład majątku skarżącego wchodzi samochód osobowy A. [...] (kupiony na raty). P. K. nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 44). Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem odpowiedzi skarżącego na cytowanie wezwanie z dnia [...] stycznia 2008 r. uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż P. K. nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło